Geri Dön

Değerler eğitimi çalışmalarında eğilimler: Bir meta-sentez çalışması

Trends in values education studies: A meta-synthesis study

  1. Tez No: 1001579
  2. Yazar: FATMA NUR YÜCE
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BUDAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Meta-sentez yöntemi, Temel beşeri değerler, İlkokullar, Meta-synthesis method, Basic human values, Primary schools
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, 2004-2024 yılları arasında Türkiye'de ilkokul düzeyinde gerçekleştirilen değerler eğitimi odaklı akademik çalışmaların incelenerek, bu alandaki eğilimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. 21. yüzyılda toplumsal değişimlerin hız kazanmasıyla birlikte değer eğitimi, sadece bireyin karakter gelişimi açısından değil, aynı zamanda toplumsal uyumun ve kültürel sürekliliğin sağlanmasında da kritik bir rol üstlenmiştir. Okullar, bireylere yalnızca bilgi ve beceri kazandıran kurumlar olmanın ötesine geçmiş; aynı zamanda kültürel değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasında temel birer yapı taşı hâline gelmiştir. Bu doğrultuda yapılan araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan meta-sentez yöntemiyle yapılandırılmıştır. Çalışma kapsamında, yapılandırmacı eğitim anlayışının benimsendiği 2004 yılı başlangıç yılı olarak kabul edilmiş ve tarama sürecinde Google Akademik, TÜBİTAK ULAKBİM, DergiPark ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veritabanları üzerinden yürütülmüş;“değer”,“değerler eğitimi”,“ilkokul”ve“ilkokulda değerler eğitimi”gibi anahtar kelimeler kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, belirlenen yıllar arasında yayımlanmış 7 doktora tezi, 43 yüksek lisans tezi ve 94 makale ile toplam 144 çalışma oluşturmaktadır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi tekniklerinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, değerler eğitimi araştırmalarının yıllar içinde istikrarlı bir biçimde sürdüğünü, özellikle 2019, 2020 ve 2017 yıllarında yoğunlaştığını göstermektedir. Tür dağılımı incelendiğinde, araştırma makalelerinin en yüksek orana sahip olduğu; yüksek lisans ve doktora tezlerinin ise alanyazına çeşitlilik kazandırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, tez ve doktora çalışmalarının büyük çoğunluğunun Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde yer aldığı görülmüştür. Yöntemsel açıdan, araştırmalarda doküman incelemesi ve nitel analiz yöntemlerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı; veri analizinde ise betimsel ve içerik analizinin yaygın biçimde tercih edildiği saptanmıştır. Çalışma gruplarının çoğunlukla öğretmen ve dokümanlardan oluştuğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, değerler eğitimi araştırmalarının Türkiye'de sistematik biçimde sürdürüldüğünü, alanın hem akademik hem de uygulamalı yönleriyle önemini koruduğunu göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, değerler eğitimi konusunda yapılan çalışmaların önemli bir birikim oluşturduğunu, ancak bu birikimin daha eleştirel ve çok boyutlu değerlendirmelere ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, değer eğitimi alanındaki mevcut durumu tespit etmekle kalmayıp, alana ilişkin eksiklikleri ve gelişim alanlarını belirlemek de bu çalışmanın özgün katkıları arasındadır. Elde edilen eğilimler, hem akademik çevreler hem de eğitim politikaları açısından yol gösterici niteliktedir.

Özet (Çeviri)

This study investigates academic works on values education conducted at the primary school level in Türkiye between 2004 and 2024, aiming to identify general trends in the field. In the 21st century, as social change has accelerated, values education has gained increasing importance—not only for individual character formation but also for promoting social harmony and maintaining cultural continuity. Schools have evolved beyond their traditional role of transmitting knowledge and skills, becoming key institutions for passing cultural values from one generation to the next. The research was designed according to the meta-synthesis method, one of the qualitative research approaches. Since 2004 marks the adoption of the constructivist perspective in Turkish education, this year was taken as the starting point for the literature review. Data were gathered through Google Scholar, TÜBİTAK ULAKBİM, DergiPark, and the YÖK National Thesis Center databases using keywords such as value, values education, primary school, and values education in primary school. The sample includes 144 studies in total—7 doctoral dissertations, 43 master's theses, and 94 journal articles—published within the specified period. The collected data were analyzed through descriptive and content analysis techniques. The findings indicate that research on values education has been maintained consistently over the years, with noticeable peaks in 2019, 2020, and 2017. It was found that the vast majority of master's and doctoral theses were conducted at Necmettin Erbakan University. Methodologically, document analysis and qualitative research designs were predominantly employed, with descriptive and content analysis emerging as the most frequently used data analysis techniques. The study groups mainly consisted of teachers and document-based sources. Overall, these findings indicate that research on values education in Turkey has been conducted in a systematic manner and continues to hold significance in both academic and practical contexts. Furthermore, the results suggest that the existing body of research on values education represents a substantial accumulation of knowledge; however, this body of work calls for more critical and multidimensional evaluations. In this respect, the present study not only identifies the current state of the field but also highlights its limitations and potential directions for future development. The observed trends are expected to serve as a guiding reference for both academic communities and educational policymaking.

Benzer Tezler

  1. Yükseköğretimde uluslararası öğrenci hareketliliği üzerine yapılan çalışmaların değerlendirilmesi: Bir meta sentez çalışması

    Evaluation of studies on international student mobility in higher education: A meta synthesis study

    MERVE ÜLKÜ KAHRAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TEMEL ÇALIK

  2. Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı

    The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia

    VİLDAN ÜRK TAŞYENEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ALİ ONAĞ

  3. Aptitudes and attitudes: Human-centred pedagogies in foundation design studios

    Yetenekler ve tutumlar: Temel tasarım stüdyosunda, insan-merkezli eğitim

    DESANTILA HYSA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU

  4. Simülatör uygulaması amaçlı gemi sevk sistemi parametrik tasarımı

    Parametric design of a marine propulsion system for simulator application

    NAZ GÖRENER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İSMAİL ÇİÇEK

  5. Günümüz sanatında postmodernist yaklaşımlar

    The Postmodern aproaches in the contemporary art

    BURCU GÜNAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Güzel SanatlarAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. YILDIZ DOYRAN