The effects of congruency, transparency, and frequency on verb-noun collocational accuracy among Turkish EFL learners
Uyumluluk, saydamlık ve sıklığın İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin fiil-isim eşdizimsel doğruluğu üzerindeki etkileri
- Tez No: 1001578
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKBAR ALİŞAH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkçeyi ana dili olarak konuşan ve İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin İngilizce fiil–isim eşdizimlerine ilişkin alıcı ve üretici bilgilerini incelemektedir. Araştırma, ana dil–hedef dil uyumluluğu, anlamsal saydamlık ve girdi sıklığı değişkenlerinin eşdizimsel doğruluk üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, psikodilbilimsel ve kullanım temelli yaklaşımlar çerçevesinde ele alınmış; farklı görev türleri ve çeviri yönlerinde gözlenen performans farklılıklarının açıklanmasına odaklanmıştır. Araştırmanın örneklemini, bir üniversitenin hazırlık programında öğrenim gören otuz iki Türk EFL öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin alıcı eşdizim bilgisi, elli maddeden oluşan çoktan seçmeli COLLEX-5 testi ile ölçülmüş; üretici eşdizim bilgisi ise Türkçeden İngilizceye ve İngilizceden Türkçeye olmak üzere iki ayrı çeviri görevi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Nicel bulguların daha ayrıntılı biçimde yorumlanabilmesi amacıyla, görevler arasında tekrar eden hata türlerini belirlemeye yönelik nitel bir hata analizi de gerçekleştirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin fiil–isim eşdizimlerine ilişkin alıcı bilgilerinin genel olarak orta düzeyde olduğunu; buna karşılık üretici kullanımın, özellikle Türkçeden İngilizceye çeviri görevlerinde, ciddi güçlükler içerdiğini göstermektedir. Ana dil–hedef dil uyumluluğunun, ağırlıklı olarak tanımaya dayalı görevlerde başarıyı artırdığı; ancak hedef dilde üretim gerektiren durumlarda bu etkinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Anlamsal olarak daha saydam eşdizimlerde, öğrencilerin hem alıcı doğruluklarının hem de İngilizceden Türkçeye çeviri başarılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Girdi sıklığının, alıcı eşdizim bilgisini anlamlı ölçüde desteklediği; üretici kullanım üzerindeki etkisinin ise daha sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Hata analizi sonuçları, alıcı ve üretici bilgi arasında belirgin bir fark bulunduğunu ve öğrencilerin üretim sürecinde sıklıkla ana dile dayalı işlemleme stratejilerine başvurduğunu ortaya koymaktadır. Genel olarak çalışma, eşdizim bilgisinin tek boyutlu bir yapıdan ziyade görev ve işlemleme gereksinimlerine duyarlı, çok boyutlu bir yapı sergilediğini göstermektedir. Bulgular, uyumluluk, anlamsal saydamlık ve sıklık değişkenlerinin eşdizimlerin öğrenilmesi ve kullanılması sürecindeki etkilerini ortaya koymakta; aynı zamanda EFL sınıflarında eşdizim öğretiminin sistematik ve planlı biçimde yapılmasının önemine dikkat çekmektedir. Bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında, İngilizce ders kitapları ve öğretim materyallerinde fiil–isim eşdizimlerinin daha açık ve sistematik bir biçimde ele alınması ve eşdizimlerin uyumluluk, anlamsal saydamlık ve sıklık özellikleri dikkate alınarak sunulması, öğrencilerin hem alıcı hem de üretici eşdizimsel gelişimlerini desteklemek açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The study explores how the L1-L2 congruency, semantic transparency, and frequency of input influence the receptive and productive knowledge of Turkish EFL learners of English verb-noun collocations. The research is grounded in psycholinguistic and usage-based models and aims to provide a comprehensive explanation of the diverse changes in collocational accuracy in various modalities of tasks and directions in translation. The sample included thirty-two Turkish EFL learners enrolled in a university preparatory program. Receptive collocational knowledge was assessed using the COLLEX-5 test, which comprises fifty multiple-choice questions, but productive knowledge was measured using two translation tasks: Turkish-English and English-Turkish. A qualitative error analysis was conducted to complement quantitative analyses and identify recurrent patterns of errors across tasks. The results showed that the learners' receptive knowledge of verb-noun collocations was moderate, but productive use, especially in the process of translating Turkish into English, was a significant challenge. The results revealed that the learners demonstrated a moderate level of receptive knowledge in verb-noun collocations; whereas their productive use, especially in translating between Turkish and English, showed major challenges. The cross-linguistic congruency mainly improved the outcomes in recognition-based activities, but its effects were significantly lower in the situations requiring L2 production. Semantic transparency was found to be a significantly predictive variable of receptive accuracy as well as English-Turkish translation performance, which highlights the contributive nature of semantic compositionality in collocation processing. The frequency of input significantly influenced the receptive knowledge, and also enabled, though in a limited extent, productive use. Error analysis also indicated that there is a strong receptive-productive gap and continuous reliance on L1-based processing strategies. Overall, the results indicate that collocational knowledge is multidimensional and highly task-related. The research adds to the body of literature by illustrating the interplay of congruency, transparency and frequency with processing requirements, and it highlights the significance of the systematic collocation-based teaching in EFL classrooms. In light of the aforementioned findings, it is important that English language textbooks and coursebooks incorporate more explicit and principled instruction of verb–noun collocations, with careful consideration of congruency, semantic transparency, and frequency, in order to facilitate learners' receptive and productive collocational development.
Benzer Tezler
- Investigating the relationship between l1 and l2 collocational processing in the bilingual mental lexicon
İki dillilerin zihin sözlüğünde gerçekleşen birinci ve ikinci dildeki eşdizimli sözcük işlemleme ilişkisinin incelenmesi
HAKAN CANGIR
Doktora
İngilizce
2018
DilbilimHacettepe Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAKİBE NALAN BÜYÜKKANTARCIOĞLU
- Performansa dayalı tekniklerle yürütülen biçimlendirmeye yönelik değerlendirme sürecinin öğretmen ve öğrenci üzerindeki etkisi
The effects of formative assessment process which in used performance-based techniques on teacher and student
SERKAN BULDUR
- Ecological drivers of community assembly across taxonomic groups and trophic levels
Başlık çevirisi yok
KORHAN ÖZKAN
Doktora
İngilizce
2013
Çevre MühendisliğiAarhus UnıversıtetPROF. ERIK JEPPESEN
PROF. JENS CHRISTIAN SVENNING
- The effect of social media ınfluencers on brand trust: Aqualitative study based on followers' perceptions.
Sosyal medya fenomenlerinin marka güvenine etkisi: Takipçilerin algılarına dayalı nitel bir çalışma
SHOIRA KURBONNAZOROVA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeİstanbul Nişantaşı Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÇİÇEK
DOÇ. DR. ÜMİT DENİZ İLHAN
- Investigation of the item-and list-level proportion congruency effects on cognitive control
Maddeye özgü uyumluluk oranı ve liste düzeyi uyumluluk oranı etkilerinin incelenmesi
SEVGÜL TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Psikolojiİzmir Ekonomi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURAK ERDENİZ
DOÇ. DR. NART BEDİN ATALAY
