İşletmelerin gönüllü açıklamalarını etkileyen faktörlerin analizi: İran'da bir uygulama
Analysis of factors affecting voluntary disclosures of businesses: An application in Iran
- Tez No: 1001794
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA İZMİRLİ ATA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında, yöneticilerin güçlerini koruma ve kişisel çıkarları maksimize etme eğilimi, zaman zaman işletmelerin gerçek performansını gizlemelerine neden olmakta ve finansal piyasalarda bilgi asimetrisine yol açmaktadır. Kurumsal yönetim, denetim, şeffaflık ve hesap verebilirlik için etkili bir mekanizma olarak, bilgi boşluğunu azaltmada ve yatırımcı güvenini artırmada kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, gönüllü bilgi açıklaması, yasal gerekliliklerin ötesinde, şeffaflığı güçlendirmek ve kurumsal imajı iyileştirmek için stratejik bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal yönetim özellikleri, karlılık ve şirket özelliklerinin, İran Menkul Kıymetler Borsası'na Tehran kayıtlı şirketlerin yıllık raporlarındaki gönüllü açıklama düzeyine etkisini incelemektir. Çalışmada 70 şirkette ait 5 yıllık (2016-2020) veri kullanılmış ve panel veri çerçevesinde Sabit Etkiler Modeli (Fixed Effects) ile analiz edilmiştir. Kurumsal yönetim değişkenleri olarak yönetim kurulu yapısı ve büyüklüğü, CEO'nun çift görevli olması, kurumsal sahiplik ve cinsiyet çeşitliliği; karlılık değişkenleri olarak Varlık Getirisi (ROA) ve Satış Getirisi (ROS); şirket özellikleri olarak ise varlık büyüklüğü, satış hacmi ve şirket yaşı bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları şunları göstermektedir. Yönetim kurulunda cinsiyet çeşitliliği gönüllü açıklama düzeyini pozitif ve anlamlı olarak artırırken, CEO'nun çift görevli olması açıklamayı olumsuz etkilemektedir. Karlılık: Varlık getirisi gönüllü açıklama ile pozitif ilişki gösterirken, satış getirisi negatif ve anlamlı bir ilişki sergilemektedir; bu durum, şirketlerin rekabet avantajını korumak için operasyonel detayları açıklarken temkinli davrandığını göstermektedir. Şirket yaşı gönüllü açıklama ile pozitif ilişkilendirilmektedir, satış hacmi ise açıklama düzeyini olumsuz etkilemektedir. Çalışma, yatırımcı güvenini artırmak ve piyasa şeffaflığını güçlendirmek amacıyla, yönetim rollerinin ayrılması ve yönetim kurulunda cinsiyet çeşitliliğinin teşvik edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In today's business environment, managers' tendencies to preserve power or maximize personal benefits can sometimes lead to concealing the true performance of organizations, resulting in information asymmetry in financial markets. Corporate governance serves as an effective mechanism for oversight, transparency, and accountability, playing a pivotal role in reducing information gaps and enhancing investor confidence. Within this context, voluntary disclosure, beyond regulatory requirements, is recognized as a strategic tool to strengthen transparency and improve corporate reputation. The primary objective of this study is to examine the effects of corporate governance characteristics, profitability, and firm-specific attributes on the level of voluntary disclosure in the annual reports of firms listed on the Tehran Stock Exchange. Data from 70 firms over a five-year period (2016–2020) were analyzed using panel data methodology with a Fixed Effects model. Corporate governance variables included board composition and size, CEO duality, institutional ownership, and gender diversity; profitability variables included Return on Assets (ROA) and Return on Sales (ROS); firm characteristics included total assets, sales, and firm age. The findings indicate that: Gender diversity in the board positively and significantly influences voluntary disclosure, whereas CEO duality has a negative and significant effect. Profitability: ROA shows a positive relationship with voluntary disclosure, while ROS exhibits a significant negative relationship, suggesting that firms may limit operational disclosures to maintain competitive advantage. Firm age is positively associated with voluntary disclosure, whereas sales volume negatively impacts the level of disclosure. The study emphasizes the need to separate managerial roles and promote gender diversity on boards to enhance transparency in the Iranian capital market.
Benzer Tezler
- Gönüllü kamuyu aydınlatma düzeyini etkileyen faktörler: Borsa İstanbul işletmeleri üzerine bir araştırma
Factors affecting the level of voluntary public disclosure: A research on Borsa Istanbul companies
MEHMET GÜNEŞ
- İklim değişikliği açıklamalarının sermaye yapısına etkisi: BIST imalat sektörü üzerine bir uygulama
Effect of climate change disclosures on capital structure: Evidence from BIST manufacturing industry
GULTAKIN GAHRAMANOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KUTLU FURTUNA
- Sürdürülebilirlikte veri kalitesi ve güvence beyanının incelenmesi
Data quality in sustainability and review of assurance statement
DÖNDÜ DİLAY TAŞTAN
- Teknoloji destekli ortamda matematiksel modelleme problemlerinin çözüm süreçlerinin analiz edilmesi: Yaklaşım ve düşünme süreçleri üzerine bir açıklama
Analysing mathematical modelling problems solving processes in the technology-aided environment: An explanation on approaches and thought processes
ÇAĞLAR NACİ HIDIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA BUKOVA GÜZEL