Hemodiyaliz hastalarına probiyotik besin ve takviye uygulanmasının gastrointestinal sorunlara ve metabolik parametrelere etkisinin incelenmesi
Examining the effect of probiotic food and supplementation on gastrointestinal problems and metabolic parameters in hemodialysis patients
- Tez No: 1001988
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Böbrek yetmezliği-kronik, Gastrointestinal sistem, Probiyotikler, Renal diyaliz, Kidney failure-chronic, Gastrointestinal system, Probiotics, Renal dialysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik böbrek hastalığı olan bireylerde uygulanan hemodiyaliz, yaşamın devamlılığını sağlayan önemli bir tedavi olmasına rağmen bağırsak bariyerinin bütünlüğünün ve bağırsak mikrobiyotasının bileşiminin bozulmasına yol açabilir. Bu hastalarda gastrointestinal semptomlar ve kötü metabolik profil yaygın olarak görülmektedir. Probiyotik takviyeler bağırsak mukozal bariyerini onararak dengeli bir bağırsak mikrobiyotası oluşumuna yardımcı olabilir ve gastrointestinal semptomları hafifletebilir. Bu çalışma, hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda probiyotik saşe veya probiyotik yoğurt tüketiminin gastrointestinal sorunlara ve metabolik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi amacıyla kontrollü bir müdahale çalışması olarak planlanmıştır. Çalışma, Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Diyaliz Merkezinde hemodiyaliz tedavisi alan, 25-83 yaş aralığında 92 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmanın başlangıcında hastalara yüz yüze görüşme yöntemiyle demografik özellikler ve yaşam alışkanlıklarını sorgulayan hasta takip formu uygulanmış ve 8 hafta sürecinde kontrol altında tutulmuştur. İlk değerlendirme sonrasında hastalar probiyotik saşe grubu (standart beslenme programı + 2,5x109 kob içeren probiyotik saşe), probiyotik yoğurt grubu (standart beslenme programı + en az 2x109 kob içeren probiyotik yoğurt) ve kontrol grubu (standart beslenme programı) olmak üzere 3 farklı gruptan birine atanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve müdahale süresinin bitişinde hastalara Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ) uygulanmıştır, hastaların antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal tetkikleri alınmıştır. Tüm istatistiksel analizler R 4.4.2 programı ile yapılmıştır. 8 hafta sonunda GSDÖ toplam puanında her üç grupta da anlamlı iyileşme saptanmıştır. Probiyotik saşe grubunda toplam puan 34,97±16,98'den 18,7±5,48'e (z=4,773; p<0,001), probiyotik yoğurt grubunda 43,81±17,78'den 19,78±5,03'e (z=4,772; p<0,001) ve kontrol grubunda 39±17,96'dan 34,37±16,33'e (z=2,267; p=0,023) düşmüştür. Hem probiyotik saşe hem de probiyotik yoğurt grupları kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük semptom puanlarına sahiptir. Karın ağrısı, hazımsızlık, konstipasyon ve diyare alt boyut puanlarında her iki probiyotik grubunun kontrol grubundan üstün olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yoğurt grubunun kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük reflü alt boyut puanına sahip olduğu belirlenmiştir. Kan üre azotu değerlerinde grup içi ve gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. Kreatinin değerlerinde her üç grupta da anlamlı artış gözlenmesine rağmen gruplar arası anlamlı fark saptanmamıştır. Sodyum, potasyum, fosfor ve bikarbonat değerlerinde gruplar arası anlamlı fark saptanmamıştır. Kalsiyum değerlerinde saşe grubunda anlamlı artış gözlenmiştir (p=0,017). Total kolesterol, LDL-K, HDL-K ve CRP değerlerinde gruplar arası anlamlı fark saptanmamıştır. Trigliserid değerlerinde saşe (p=0,024) ve kontrol (p=0,033) gruplarında anlamlı artış saptanırken, yoğurt grubunda anlamlı değişim gözlenmemiştir. Açlık glukozu, albümin ve total protein değerlerinde grup içi ve gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. Ürik asit değerlerinde sadece yoğurt grubunda belirgin ve anlamlı artış tespit edilmiştir (p<0,001); ancak gruplar arası fark saptanmamıştır. Sonuç olarak, hemodiyaliz hastalarında 8 hafta süresince probiyotik kullanımının gastrointestinal semptomları belirgin şekilde iyileştirdiği; ancak biyokimyasal parametreler üzerinde anlamlı etkiler göstermediği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Hemodialysis, while a vital life-sustaining treatment for individuals with chronic kidney disease, can disrupt the integrity of the intestinal barrier and the composition of the gut microbiota. Gastrointestinal symptoms and poor metabolic profiles are commonly observed in these patients. Probiotic supplements can help repair the intestinal mucosal barrier, promote a balanced gut microbiota, and alleviate gastrointestinal symptoms. This study was designed as a controlled intervention study to evaluate the effects of probiotic sachet or probiotic yogurt consumption on gastrointestinal problems and metabolic parameters in patients undergoing hemodialysis treatment. The study was conducted with 92 patients aged 25-83 years receiving hemodialysis treatment at the Yeni Yüzyıl University Gaziosmanpaşa Hospital Dialysis Center. At the beginning of the study, patients were administered a patient follow-up form via face-to-face interviews, inquiring about demographic characteristics and lifestyle habits, and were monitored for 8 weeks. Following the initial assessment, patients were assigned to one of three groups: probiotic sachet group (standard diet + probiotic sachets containing 2.5x10⁹ CFU), probiotic yogurt group (standard diet + probiotic yogurt containing at least 2x10⁹ CFU), and control group (standard diet). At the beginning and end of the study, patients were administered the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS), and anthropometric measurements and biochemical tests were taken. All statistical analyses were performed using the R 4.4.2 program. After 8 weeks, a significant improvement was observed in the total GSRS score in all three groups. The total score decreased from 34.97±16.98 to 18.7±5.48 in the probiotic sachet group (z=4.773; p<0.001), from 43.81±17.78 to 19.78±5.03 in the probiotic yogurt group (z=4.772; p<0.001), and from 39±17.96 to 34.37±16.33 in the control group (z=2.267; p=0.023). Both the probiotic sachet and probiotic yogurt groups had significantly lower symptom scores than the control group. Both probiotic groups were found to be superior to the control group in the subscale scores of abdominal pain, indigestion, constipation, and diarrhea (p<0.05). The yogurt group was found to have significantly lower reflux subscale scores than the control group. No significant difference was found within or between groups in blood urea nitrogen levels. Although a significant increase was observed in creatinine levels in all three groups, no significant difference was found between groups. No significant difference was found between groups in sodium, potassium, phosphorus, and bicarbonate levels. A significant increase was observed in calcium levels in the sachet group (p=0.017). No significant difference was found between groups in total cholesterol, LDL-C, HDL-C, and CRP levels. While a significant increase was observed in triglyceride levels in the sachet (p=0.024) and control (p=0.033) groups, no significant change was observed in the yogurt group. No significant differences were found within or between groups in fasting glucose, albumin, and total protein values. A significant increase in uric acid levels was detected only in the yogurt group (p<0.001); however, no difference was found between groups. In conclusion, it was determined that probiotic use for 8 weeks significantly improved gastrointestinal symptoms in hemodialysis patients; however, it did not show significant effects on biochemical parameters.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan hastalık ve stresle başetme bilinçlendirmesinin depresyon eğilimi ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of information applied to hemodialysis patients about coping with stress and disease on the level of anxiety and depression inclination
ELANUR KARABULUTLU
Doktora
Türkçe
2005
HemşirelikGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEHER ERGÜNEY
- Hemodiyaliz hastalarına verilen eğitimin iki diyaliz seansı arasındaki beslenme durumuna etkisinin değerlendirilmesi.
Evaluation the effect of education of hemodialysis patients between two dialysis seans to nourishment state.
NESRİN TÜRK
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan refleksolojinin yorgunluk, ağrı ve krampa etkisi
The effect of reflexology applied on hemodialysis patients with fatigue, pain and cramp
GÜLÜSTAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİMET OVAYOLU
- Hemodiyaliz hastalarına tuz kısıtlaması konusunda verilen egitimin volüm-kan basıncı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the 0mpact of education given to hemodialysis patients about sodium restriction on volume and blood pressure
YASEMİN TURGUT KURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUROL ARIK
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan akupresörün yorgunluk düzeyine etkisi
The effect of acupressure used for the hemodialisis patients on fatigue levels
RABİYE EĞLENCE
Doktora
Türkçe
2011
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SULTAN TAŞCI
PROF. DR. NİMET KARATAŞ