Akıllı insan düşüncesinin yaygınlaştırılmasına yönelik model önerisi
Model proposal for dissemination of smart human thought
- Tez No: 1002099
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Felsefe, Bilim ve Teknoloji, Sociology, Philosophy, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Enformatik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Enformatik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni ve dijital teknolojilerin yaşamın her alanına hızla nüfuz etmesi ve yaygınlaşması, insan yaşamını kolaylaştırmakla birlikte, bazı hayati değerlerin zayıflaması ya da kaybına ilişkin endişeleri de görünür kılmaktadır. İnsan–makine etkileşiminin sunduğu imkânlara rağmen, bireylerin kaygı ve tutumları bu etkileşimin niteliğini doğrudan etkileyebilmektedir. Teknolojiyle giderek daha fazla bütünleşen bu çağın toplumu, süper akıllı toplum olarak da ifade edilen Toplum 5.0 yaklaşımıyla açıklanmakta; bu toplumun bileşeni olan bireyler ise Akıllı İnsan kavramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Teorik bir kavram olmanın ötesinde Akıllı İnsan, yakın gelecekte toplumsal yaşam pratiklerinde belirginleşmesi beklenen bir olguya işaret etmektedir. Bu çalışma, Akıllı İnsanın kim olduğunu belirlemeyi ve Akıllı İnsan kavramının yaygınlığını incelemeyi amaçlamaktadır. Veriler, araştırma kapsamında geliştirilen Akıllı İnsan Dijital Olgunluk Algısı Envanteri aracılığıyla, bilgi teknolojileri alanında eğitim almış bireylerden toplanmıştır. Çalışma, gömülü araştırma tasarımı kullanılarak yürütülmüştür. Ölçme aracının geçerlik ve güvenirlik analizleri 175 katılımcının verileri üzerinden gerçekleştirilmiş; tanımlayıcı bulgular 112 katılımcı verisiyle raporlanmıştır. Envanterin iç tutarlılık düzeyinin yüksek olduğu ve alt boyutlarının kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerleri sunduğu belirlenmiştir (envanter geneli için Cronbach alfa=0,939). Katılımcıların genel puan ortalaması, envanterin ölçtüğü boyutlarda belirli bir dijital olgunluk düzeyine işaret etmekte; ayrıca bazı alt boyutlarda cinsiyet ve mezuniyet düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gözlenmektedir. Buna karşılık, yaş gruplarına göre puanların anlamlı biçimde farklılaşmadığı bulgulanmıştır. Elde edilen nicel bulgular, Akıllı İnsan kavramının yalnızca betimlenebilir değil, aynı zamanda geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir bir yapı sunduğunu göstermektedir. Bu çalışmada elde edilen bulgulara dayanarak, Akıllı İnsan kavramının yaygınlaştırılmasına yönelik Akıllı İnsan Dijital Farkındalık Modeli (Aİ-DİFAM) önerilmiştir. Model; dijital olgunluk düzeyinin belirlenmesi, bireysel değerlendirme/görüşme süreçleri, bireysel gelişim planının oluşturulması ve gelişimin izlenmesine dayalı döngüsel bir yapı önermektedir. Bilgi odaklı dijital çağda, dijitalleşmeyi farkındalıkla benimseyen bilinçli bireylerin yetiştirilmesi için insan merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın; eğitimciler, müfredat geliştiriciler ve insan merkezli çalışmalar yürüten araştırmacılar için yol gösterici ve işlevsel katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The rapid penetration and widespread diffusion of new and digital technologies into all spheres of life, while simplifying human life, also render visible concerns regarding the erosion or loss of certain fundamental values. Though human–machine interaction offers benefits, people's anxieties and attitudes shape its quality. Modern society, known as Society 5.0 or the super-smart society, is increasingly integrated with technology. Individuals in this society are described within the Smart Human framework. Smart Human is more than a theory; it is expected to be increasingly visible in social practices soon. This study aims to define the Smart Human and examine how widely the concept is used. Data were collected using the Smart Human Digital Maturity Perception Inventory, developed for this research and conducted to people trained in information technology. The study used an embedded research design. Validity and reliability analyses were based on data from 175 participants, while descriptive findings used data from 112 participants. The inventory showed high internal consistency (overall Cronbach's alpha = 0.939) and reliable sub-dimensions. Participants' average scores showed measurable digital maturity, with significant gender and education differences in some sub-dimensions, but not by age. The findings Show the Smart Human concept is both definable and can be developed and spread. Based on these results, this study proposes the Smart Human Digital Awareness Model (Aİ-DİFAM) to help disseminate the Smart Human concept. The model takes a cyclical approach: it assesses digital maturity, includes personal evaluation and interviews, develops individualised plans, and tracks progress. In today's digital society, there is a growing need for research that supports conscious individuals and encourages awareness in digital adoption. This study is expected to provide guiding and functional contributions for educators, curriculum developers, and researchers conducting human-centered studies.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Investigation of grey water treatment performance in a vertical subsurface flow constructed wetland
Dikey akışlı bir yapay sulak alanda gri su arıtma performansının değerlendirilmesi
ÖMER FURKAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT EKREM KARPUZCU
- The Intelligent choir felsefesinin ve vocal painting yönteminin koro performansına etkileri: Chromas Korosu ve pop caz korosu
Reflections of the intelligent choir philosophy and vocal painting method on the choral performance: Chromas choir and pop caz choir
BURCU BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BURCU YILDIZ ATAŞ
- Türkiye'de medya sektörü çalışanlarının iş tatmini, motivasyon, performans ve çalışma hayatı seviyelerinin demografik bağlamda incelenmesi: 'Anadolu Ajansı örneği'
Job satisfaction of media sector employees in Turkey, motivation, performance and working life level of investigation in demographic context: 'Anadolu Agency example'
SONGÜL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH FATİH AKCAN