Assessment and mitigation of downstream greenhouse gas emissions (ISO 14064-1 categories 5.1 and 5.3) in industrial flour production: A scenario-based approach
Endüstriyel un üretiminde aşağı yönlü sera gazı emisyonlarının (ISO 14064-1 kategorı 5.1 ve 5.3) değerlendirilmesi ve azaltılması: Senaryo tabanlı bir yaklaşım
- Tez No: 1002109
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH BALCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, endüstriyel un üretiminde ürün kullanım ve kullanım ömrü sonu aşamalarından kaynaklanan aşağı akış sera gazı (SG) emisyonlarını ISO 14064-1 standardının Kategori 5.1 ve 5.3 kapsamı altında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de faaliyet gösteren büyük ölçekli bir un üreticisi olan Özmen Un A.Ş. örnek olay olarak ele alınmıştır. Kategori 5.1 emisyonları, hanehalkı pişirme faaliyetlerine ilişkin anket verileri ve IPCC varsayılan emisyon faktörleri kullanılarak; Kategori 5.3 emisyonları ise ambalaj ve gıda atıklarının bertaraf yolları dikkate alınarak DEFRA (2025) faktörleri ile hesaplanmıştır. Veri belirsizliği, pedigree matrisi yaklaşımı kullanılarakdeğerlendirilmiştir. Sonuçlar, yıllık Kategori 5.1 emisyonlarının 221.43 t CO₂e, Kategori 5.3 emisyonlarının ise 3,16 t CO₂e olduğunu göstermektedir. Bu kategoriler toplam kurumsal emisyonlar içinde sınırlı bir paya sahip olsa da, toplam üretimin yalnızca %0,12'sini oluşturan perakende un satışları için birim ürün başına daha yüksek emisyon yoğunluğu ortaya çıkmaktadır. Hesaplanan belirsizlik düzeyleri (%2,54–2,75), kurumsal sera gazı envanterleri için kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Bulgular, tüketici odaklı gıda ürünleri için aşağı akış emisyonlarının kurumsal karbon ayak izi değerlendirmelerine sistematik olarak dâhil edilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study assesses downstream greenhouse gas (GHG) emissions associated with industrial flour production, focusing on the use and end-of-life stages of sold products in accordance with ISO 14064-1:2018. Category 5.1 (use of sold products) and Category 5.3 (end-of-life treatment of sold products) emissions were quantified using Özmen Un A.Ş., a major flour producer in Türkiye, as a case study. Category 5.1 emissions were estimated based on survey-derived household baking activity data combined with IPCC default emission factors, including well-to-tank components for electricity, natural gas, and LPG use. Category 5.3 emissions were modelled using DEFRA (2025) emission factors, covering food and packaging waste disposal pathways. Data uncertainty was evaluated using a pedigree matrix approach consistent with ISO/IEC Guide 98-3. The results indicate annual emissions of 221.43 t CO₂e for Category 5.1 and 3.16 t CO₂e for Category 5.3. Although these categories represent a limited share of total corporate emissions, they are associated with retail flour sales accounting for approximately 0.12% of total production, resulting in a higher unit emission intensity per ton of flour compared to industrial sales. The findings highlight the importance of systematically integrating downstream emission categories into corporate GHG inventories, particularly for consumer-oriented food products, and demonstrate the value of scenario-based approaches for identifying mitigation opportunities.
Benzer Tezler
- Assessing decarbonization strategies and decoupling trends of Turkiye's private sector companies
Türkiye'deki özel sektör şirketlerinin karbon azaltma stratejileri ve ekonomik büyümeden ayrıştırma eğilimlerinin değerlendirilmesi
ASLI CEYDANUR AKBABA
- Türkiye'de dış borçlanmayı etkileyen faktörler ve dış borçlanmanın ekonomik katkıları
Başlık çevirisi yok
MEHMET AKÇAY
- Anıtkabir çevresi yapılaşma düzeni ve çevre ilişkilerinin görsel değerlendirilmesi üzerinde uygulamalı bir araştırma
Structural developments around Anıtkabir and a research on visual evaluation of environmental relations
IŞIK UÇMAN
- Computer aided investigation of the relationships between sensory, chemical and physical properties of set yogurt
Başlık çevirisi yok
SERMET YALÇINKAYA
