Assessment and mitigation of downstream greenhouse gas emissions (ISO 14064-1 categories 5.1 and 5.3) in industrial flour production: A scenario-based approach
Endüstriyel un üretiminde aşağı yönlü sera gazı emisyonlarının (ISO 14064-1 kategorı 5.1 ve 5.3) değerlendirilmesi ve azaltılması: Senaryo tabanlı bir yaklaşım
- Tez No: 1002109
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH BALCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, endüstriyel un üretiminde ürün kullanım ve kullanım ömrü sonu aşamalarından kaynaklanan aşağı akış sera gazı (SG) emisyonlarını ISO 14064-1 standardının Kategori 5.1 ve 5.3 kapsamı altında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de faaliyet gösteren büyük ölçekli bir un üreticisi olan Özmen Un A.Ş. örnek olay olarak ele alınmıştır. Kategori 5.1 emisyonları, hanehalkı pişirme faaliyetlerine ilişkin anket verileri ve IPCC varsayılan emisyon faktörleri kullanılarak; Kategori 5.3 emisyonları ise ambalaj ve gıda atıklarının bertaraf yolları dikkate alınarak DEFRA (2025) faktörleri ile hesaplanmıştır. Veri belirsizliği, pedigree matrisi yaklaşımı kullanılarakdeğerlendirilmiştir. Sonuçlar, yıllık Kategori 5.1 emisyonlarının 221.43 t CO₂e, Kategori 5.3 emisyonlarının ise 3,16 t CO₂e olduğunu göstermektedir. Bu kategoriler toplam kurumsal emisyonlar içinde sınırlı bir paya sahip olsa da, toplam üretimin yalnızca %0,12'sini oluşturan perakende un satışları için birim ürün başına daha yüksek emisyon yoğunluğu ortaya çıkmaktadır. Hesaplanan belirsizlik düzeyleri (%2,54–2,75), kurumsal sera gazı envanterleri için kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Bulgular, tüketici odaklı gıda ürünleri için aşağı akış emisyonlarının kurumsal karbon ayak izi değerlendirmelerine sistematik olarak dâhil edilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study assesses downstream greenhouse gas (GHG) emissions associated with industrial flour production, focusing on the use and end-of-life stages of sold products in accordance with ISO 14064-1:2018. Category 5.1 (use of sold products) and Category 5.3 (end-of-life treatment of sold products) emissions were quantified using Özmen Un A.Ş., a major flour producer in Türkiye, as a case study. Category 5.1 emissions were estimated based on survey-derived household baking activity data combined with IPCC default emission factors, including well-to-tank components for electricity, natural gas, and LPG use. Category 5.3 emissions were modelled using DEFRA (2025) emission factors, covering food and packaging waste disposal pathways. Data uncertainty was evaluated using a pedigree matrix approach consistent with ISO/IEC Guide 98-3. The results indicate annual emissions of 221.43 t CO₂e for Category 5.1 and 3.16 t CO₂e for Category 5.3. Although these categories represent a limited share of total corporate emissions, they are associated with retail flour sales accounting for approximately 0.12% of total production, resulting in a higher unit emission intensity per ton of flour compared to industrial sales. The findings highlight the importance of systematically integrating downstream emission categories into corporate GHG inventories, particularly for consumer-oriented food products, and demonstrate the value of scenario-based approaches for identifying mitigation opportunities.
Benzer Tezler
- Assessing decarbonization strategies and decoupling trends of Turkiye's private sector companies
Türkiye'deki özel sektör şirketlerinin karbon azaltma stratejileri ve ekonomik büyümeden ayrıştırma eğilimlerinin değerlendirilmesi
ASLI CEYDANUR AKBABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiSürdürülebilirlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÖRTE KÖSE MUTLU
ÖĞR. GÖR. KADRİYE ELİF MAÇİN
- Production and assessment of hazard maps for dam-break connected floods in the case of embankment dams through GIS and mathematical models
Dolgu barajlar örneğinde baraj yikilmasina bağli taşkin tehlike haritalarinin CBS ve matematik modeller üzerinden oluşturulmasi ve değerlendirilmesi
MOHAMED NAJAR
Doktora
İngilizce
2021
İnşaat MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiCoğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÜL
- Bir atık barajının sismik yükler ve sürekli yağış etkisinde dinamik analizinin değerlendirilmesi
Evaluation of dynamic analysis of tailings dam under the effect of seismic loads and continuous rainfall
HASAN ÇELT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATAÇ BAŞÇETİN
- Lityum iyon pil üretim tesislerinde yangın algılama ikaz ve yangın söndürme sistemlerinin incelenmesi
Investigation of fire detection, alarm and fire suppression systems in lithium-ion battery production facilities
KAYHAN KARAİSMAİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mühendislik BilimleriSakarya ÜniversitesiYangın ve Yangın Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
- Numerical investigation of hydrodynamic effects of waves caused by landslide in dam reservoirs
Toprak kayması sonucu oluşan dalgaların baraj haznesinde oluşturduğu hidrodinamik etkilerin nümerik olarak araştırılması
VAFA KHOOLOSI
Doktora
İngilizce
2017
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SEDAT KABDAŞLI