Türkiye güncel sanat alanında etik politik tartışmalar: Otoetnografik bir inceleme (2015-2025)
Ethical and political debates in the contemporary art scene in Turkey: An autoethnographic study (2015–2025)
- Tez No: 1002289
- Danışmanlar: PROF. DR. UMUT TÜMAY ARSLAN YEĞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de güncel sanat alanı, siyasal, ekonomik ve toplumsal olayların etkisiyle biçimlenen karmaşık bir yapıya sahiptir. Ülkenin geçirdiği politik kırılmalar, ekonomik yönelimler ve etnik kimlik etrafındaki tartışmalar sanat üretiminin içeriğini etkilemiştir. Türkiye'nin politik süreci biçim ve bağlamın yanı sıra sanatçının ilişkilendiği yapılara karşı konumunu da sürekli dönüştüren ilişkiler yaratmıştır. Sanat eserinin ve sanatçının, içinde yer aldığı mekânsal, kurumsal ve toplumsal bağlamlarla olan ilişkisi, etik-politik tartışmaları şekillendirmiştir. Türkiye'de sanatçılar, erken Cumhuriyet döneminden itibaren devletle ve giderek güç kazanan özel sermaye yapılarıyla farklı biçimlerde ilişki kurmak zorunda kalmıştır. 1950'li yıllarda liberal ekonomik modele geçişle birlikte kültür alanı da yeniden şekillenmiştir. Devletin sanata yönelttiği ideolojik müdahaleler, sanatçının hem devlet desteğinden yararlanan hem de bu desteğin sınırlarını sorgulayan bir özneye dönüşmesine yol açmıştır. Sanat üretimini sürdürebilmek için kamusal kaynaklara ve özel teşebbüslerin sunduğu imkânlara duyulan ihtiyaç, sanatçıyı etik ve politik açıdan gerilimli pozisyonlara yerleştirmiştir. 2015–2025 dönemi, devlet ve sermaye iş birliğinin yoğunlaştığı, kültürel hegemonyanın festival, sergi ve kurumsal yapılar aracılığıyla inşa edildiği bir evreye işaret etmektedir. Bu bağlamda, sanatçının özerk hareket etme koşulları giderek zorlaşmıştır. Özellikle sanat emeğinin güvencesizleşmesi ve kaynaklara erişimdeki eşitsizlikler otonom karar alma süreçlerini etkilemiştir. COVID-19 pandemisi gibi kriz dönemleri ise bu kırılganlıkları daha da görünür kılmıştır. Bu tez, Türkiye'de güncel sanat alanının ilişkilendiği yapıları sosyopolitik bir çerçevede inceleyerek, sanatçıların neden etik ve politik tartışmaların öznesi hâline geldiğini ele almaktadır. Devletin kültürel hegemonya üretiminde araçsallaştırdığı festival ve sergi pratikleri üzerinden, sanatın ve sanatçının nasıl bir meşrulaştırma aracı olarak konumlandırıldığı analiz edilmektedir. Araştırma, sanatçıların bu yapılarla kurduğu ilişkilerin hangi koşullarda meşruiyet kazandığını ve bu ilişkilerin dışında kalarak alanda var olmanın olanaklı olup olmadığını sorgular. Bir yandan görünürlük ve üretim desteği ihtiyacının yarattığı zorunluluklar, diğer yandan karşı-hegemonik sanat pratiklerinin imkânları değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The field of contemporary art in Turkey is characterized by a complex structure shaped by political, economic, and social developments. The political ruptures experienced by the country, economic shifts, and debates surrounding ethnic identity have significantly influenced the content of artistic production. Turkey's political process has generated relationships that continuously reshape not only the form and context of art but also the artist's position in relation to the structures they interact with. The relationship between the artwork and the artist with the spatial, institutional, and social contexts in which they are embedded has shaped ethical and political debates. Since the early Republican period, artists in Turkey have been compelled to form various types of relationships with the state and, increasingly, with powerful private capital structures. With the transition to a liberal economic model in the 1950s, the cultural field was also restructured. The state's ideological interventions in art led to the transformation of the artist into a subject who both benefits from state support and questions its boundaries. The need for public resources and the opportunities offered by private enterprises to sustain artistic production has placed the artist in ethically and politically precarious positions. The period from 2015 to 2025 marks a phase in which the collaboration between the state and capital has intensified, and cultural hegemony has been constructed through festivals, exhibitions, and institutional frameworks. In this context, the conditions under which artists can act autonomously have become increasingly constrained. Particularly, the precarization of artistic labor and inequalities in access to resources have affected independent decision-making processes. Crisis periods, such as the COVID-19 pandemic, have made these vulnerabilities even more visible. This thesis examines the structures that shape the field of contemporary art in Turkey within a sociopolitical framework and explores why artists have become subjects of ethical and political debates. It analyzes how art and artists are positioned as tools of legitimation through festival and exhibition practices instrumentalized by the state in the production of cultural hegemony. The research questions the conditions under which the relationships artists establish with these structures gain legitimacy, and whether it is possible to exist in the field while remaining outside of them. It considers, on the one hand, the compulsions created by the need for visibility and production support; on the other, the possibilities for counter-hegemonic artistic practices.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN