Algılanan örgütsel adalet ve tükenmişlik sendromu ilişkisi: Bir alan araştırması
The relationship between perceived organizational justice and burnout syndrome: A field study
- Tez No: 1002480
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme, teknolojik dönüşüm ve rekabetin yoğunlaştığı günümüz iş dünyasında, örgütlerin devamlılığı ve başarıları sadece mal ve hizmet kalitesiyle değil, sahip oldukları beşeri sermayeyi etkin biçimde yönetmeleriyle mümkün hale gelmektedir. Bilgi ve beceriye dayalı rekabetin ön plana çıktığı bu yeni düzende, çalışanların motivasyonu, iş tatmini ve psikolojik olarak iyi oluşları, örgütsel performansın temel belirleyicileri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, örgütsel davranış alanında yapılan çalışmalar, çalışanların algılarına dayalı kavramlar olan örgütsel adalet ve tükenmişlik üzerine yoğunlaşarak, iş gücünün psikolojik dinamiklerini anlamaya yönelik önemli katkılar sunmaktadır. Tükenmişlik kavramı, bireyin iş yaşamında karşılaştığı sürekli stres ve baskı sonucunda ortaya çıkan fiziksel ve duygusal yorgunluk, çaresizlik hissi ve olumsuz benlik algısı ile tanımlanan bir sendromdur. Tükenmişlik duygusu, sadece kişisel anlamda olumsuz sonuçları olmayan, aynı zamanda örgütsel verimlilik ve işyeri iklimi gibi örgütsel konular üzerinde de olumsuz sonuçlara sebep olan etkili bir kavramı ifade etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, örgütsel adalet algısı ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaçla, Karadeniz Bölgesi'nde ÇAYKUR'a bağlı beş çay fabrikasında görev yapan personel ile ampirik bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, 2025 yılı itibarıyla Rize ilinde yer alan Sümer ve Çayeli çay fabrikaları ile Artvin ilinde faaliyet gösteren Kemalpaşa, Hopa ve Arhavi çay fabrikalarında görev yapan toplam 1072 çalışan oluşturmaktadır. Örneklem, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme tekniği ile belirlenmiş ve toplam 287 adet anket verisine ulaşılmıştır. Elde edilen 287 adet anket verisi, IBM SPSS 25.0 paket programı kullanılarak, çeşitli istatistiksel testler ile değerlendirilmiştir. Oluşturulan hipotezleri test etmek için; bağımsız örneklem t testleri, ANOVA testleri, korelasyon ve regresyon testleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre; örgütsel adalet değişkeninin sadece cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği, statü, yaş ve çalışma yılına göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Tükenmişlik değişkeninin ise yaş, eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstediği; cinsiyet, statü, çalışma yılına göre ise anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Korelasyon analizi bulgularına göre örgütsel adalet algısı (genel) ve tükenmişlik düzeyi (genel) arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Regresyon analizinde ise prosedürel adalet ve dağıtım adaletinin tükenmişlik düzeyini etkilemediği ancak etkileşimsel adaletin ise tükenmişlik düzeyini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Analiz bulguları literatürde yapılmış diğer araştırma bulguları ile mukayese edilerek, tartışma ve sonuç bölümü ile araştırma sonlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
In today's business world, characterized by globalization, technological transformation, and intense competition, the continuity and success of organizations depend not only on the quality of their goods and services but also on their ability to effectively manage their human capital. In this new order, where competition is based on knowledge and skills, employee motivation, job satisfaction, and psychological well-being are among the key determinants of organizational performance. In this context, studies in the field of organizational behavior, focusing on concepts based on employee perceptions such as organizational justice and burnout, offer significant contributions to understanding the psychological dynamics of the workforce. Burnout is a syndrome defined by physical and emotional exhaustion, feelings of helplessness, and negative self-image resulting from continuous stress and pressure in an individual's work life. The feeling of burnout is not only negatively impacting personal well-being but also negatively affecting organizational issues such as productivity and workplace climate. The main objective of this study is to reveal the relationship between perceptions of organizational justice and burnout levels. For this purpose, an empirical study was conducted with personnel working in five tea factories affiliated with Çaykur in the Black Sea Region. The research population consists of a total of 1072 employees working in the Sümer and Çayeli tea factories in Rize province and the Kemalpaşa, Hopa, and Arhavi tea factories in Artvin province as of 2025. The sample was determined using the convenience sampling technique, a non-random sampling method, and a total of 287 questionnaire data points were collected. These 287 questionnaire data points were evaluated using various statistical tests with the IBM SPSS 25.0 software package. To test the hypotheses, independent sample t-tests, ANOVA tests, correlation tests, and regression tests were conducted. According to the analysis results, the organizational justice variable showed significant differences only according to gender and education level, but not according to status, age, and years of experience. The burnout variable showed a significant difference according to age and education level, but not according to gender, status, and years of experience. Correlation analysis findings showed no significant relationship between perceived organizational justice (general) and burnout level (general). Regression analysis concluded that procedural justice and distributive justice did not affect burnout levels, but interactional justice did affect burnout levels. The analysis findings were compared with other research findings in the literature, and the research was concluded with a discussion and conclusion section.
Benzer Tezler
- Algılanan okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenlerin karara katılma, örgütsel adalet, iş doyumu ve tükenmişlik algıları arasındaki ilişkinin analizi
Analysis of the relationships between perceived school principal management styles and teachers' participation in decision making, organizational justice, job satisfaction and burnout perceptions
MÜSLİM ALANOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜ DEMİRTAŞ
- The mediating effect of work-related stress on the relationship between workload and employee burnout: The moderating role of perceived organizational justice
İş stresinin aşırı iş yükü ve çalışan tükenmişliği ilişkisi üzerindeki aracı rolü: Algılanan örgütsel adaletin moderatör etkisi
RUKEN BİLİCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL SELİN ERBEN
- Okulöncesi öğretmenlerinin özyeterlik inançları, örgütsel adalet ve destek algıları, öğrenilmiş güçlülük ve tükenmişliklerinin incelenmesi
The relation of preschool teachers' self-efficacy belief, perception of organizational justice and support, learned-resourcefulness and burnout
ÖZLEM ERKAL ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMehmet Akif Ersoy Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİHAN ÜNÜVAR
- Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin öğretim duygu durumları, örgütsel destek algıları ve tükenmişlik düzeyleri
Educational emotions, perceptions of organizational support and the burnout levels of teachers working in special education institutions
KADİR ATAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRHAN
- Konaklama işletmelerinde algılanan örgütsel adaletin işe yabancılaşma üzerine etkisi: Kapadokya örneği
The effect of perceived organizational justice to work alienation in hospitality industry: The case of Nevşehir
MEHMET TEKELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFİ BUYRUK