Bilinçli farkındalık temelli gebelik stresini yönetme psikoeğitim programının primipar gebelerde prenatal bağlanma ve kendini değerlendirme üzerine etkisi
The effect of mindfulness-based pregnancy stress management psychoeducation program on prenatal attachment and self-evaluation in pregnant women
- Tez No: 1002506
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OYA SEVCAN ORAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı primipar gebelere uygulanan bilinçli farkındalık temelli gebelik stresini yönetme psikoeğitim programının prenatal bağlanma ve kendini değerlendirme üzerine etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Tek kör randomize kontrollü tipte olan bu araştırma 24.06.2024-15.11.2024 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gebe Polikliniğine başvuran, araştırma kriterlerine uyan 54 primipar gebe ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada basit randomizasyon ile örneklem grubu deney (n=27) ve kontrol (n=27) gruplarına atanmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra onamları alınan gebe kadınların ön testleri yapılmış, ardından deney grubunu oluşturan kadınlara 8 oturumdan oluşan bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programı müdahalesi uygulanmıştır. Deney grubundaki kadınların son oturumu tamamlandıktan sonra tüm katılımcıların son test ölçümleri yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları; Gebe Tanıtıcı Bilgi Formu, Prenatal Bağlanma Ölçeği ve Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği Google Form aracılığıyla uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde çarpıklık-basıklık katsayısı, tanımlayıcı istatistikler, kikare, Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı, bağımsız gruplar t testi, karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA (Pillai's Trace Testi) kullanılmıştır. Araştırmada gruplar arasındaki anlamlı çıkan farkın büyüklüğü eta kare (n2) ile verilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi“SPSS 22.0”paket programında yapılmıştır. Bulgular: Araştırmada gebelerin Prenatal Bağlanma Ölçeği ve Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamalarındaki değişim açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p=0.000). Bu farklılık psikoeğitim programına katılma durumu ve ölçüm faktörlerinin ortak etkisiyle oluşmuştur. Bilinçli Farkındalık Temelli Gebelik Stresini Yönetme Psikoeğitim Programı gebelerin Prenatal Bağlanma Ölçeği toplam puanlarını %50.3 düzeyinde anlamlı ve geniş bir etki oluşturarak yükseltmiş (η2=0.503; p=0.000); Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği toplam puanlarını %70.8 düzeyinde anlamlı ve geniş bir etki oluşturarak azaltmıştır (η2=0.708; p=0.000). Sonuç: Primipar gebelere uygulanan bilinçli farkındalık temelli gebelik stresini yönetme psikoeğitim programının prenatal bağlanma ve kendini değerlendirme üzerinde olumlu etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to examine the effect of a mindfulness-based pregnancy stress management psychoeducation program applied to primiparous pregnant women on prenatal attachment and self-evaluation. Material and Method: This single-blind, randomized controlled trial was conducted between June 24, 2024, and November 15, 2024, with 54 primiparous pregnant women who met the research criteria and applied to the Antenatal Clinic of Ondokuz Mayıs University Health Practice and Research Center. In the study, the sample group was assigned to the experimental (n=27) and control (n=27) groups using simple randomization. After obtaining the necessary permissions and receiving their consent, pregnant women underwent pre-tests, and then the women in the experimental group were given an 8-session mindfulness-based psychoeducational program intervention. After the last session of the women in the experimental group was completed, post-test measurements were made for all participants. The data collection tools of the study; Pregnant Introductory Information Form, Prenatal Attachment Scale and Prenatal Self-Assessment Scale were applied through Google Form. In the statistical analysis of the data, skewness-kurtosis coefficient, descriptive statistics, chi-square, Cronbach's Alpha reliability coefficient, independent groups t-test, and two-factor ANOVA (Pillai's Trace Test) for mixed measurements were used. The magnitude of the significant difference between the groups was given by the eta-squared (n2). Statistical analysis of the data was performed using the“SPSS 22.0”software package. Findings: The study found a significant difference between the experimental and control groups in terms of changes in the mean total scores on the Prenatal Attachment Scale and the Prenatal Self-Assessment Scale (p=0.000). This difference was due to the combined effect of participation in the psychoeducation program and the measurement factors. The Mindfulness-Based Pregnancy Stress Management Psychoeducation Program significantly and substantially increased the total scores of the Prenatal Attachment Scale by 50.3% (η2=0.503; p=0.000); It significantly reduced the total scores on the Prenatal Self-Assessment Scale by 70.8% with a large effect size (η2=0.708; p=0.000). Result: It was concluded that the mindfulness-based pregnancy stress management psychoeducation program applied to primiparous pregnant women had a positive effect on prenatal bonding and self-assessment.
Benzer Tezler
- Gebelik döneminde verilen bilinçli farkındalık temelli emzirme eğitiminin kadınların emzirme öz-yeterlilik algısı, farkındalığı ve etkin emzirme davranışı üzerine etkisi
The effect of mindfulness-based breastfeeding education provided during pregnancy on women's breastfeeding self-efficacy, awareness, and effective breastfeeding behavior
ÖZGE DALGALAR
Doktora
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU VEFİKULUÇAY YILMAZ
- Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahalelerinin riskli gebelerin ruhsal sağlık parametrelerine etkisi
The effect of mindfulness-based structured nursing interventions on mental health parameters of high-risk pregnant women
ELÇİN ALAÇAM
- Bilinçli farkındalık temelli gebelikte stres azaltma programının stres düzeyi, uyku kalitesi ve bilinçli farkındalık üzerine etkisi
Effect of a mindfulness-based pregnancy stress reduction program on stress, sleep quality and mindfulness
GÜLENDAN GÜNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY AKMAN
- Türkiye'de kadın sağlığına yönelik Mindfulness temelli müdahaleler: Sosyal hizmet perspektifinden sistematik bir derleme
Mindfulness-based interventions for women's health in Turkey: A systematic review from a social work perspective
EDA SAVRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetBaşkent ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE DENİZ PAK GÜRE
- Perinatal kaygı ve depresyon için bibliyoterapi odaklı ve internet üzerinden uygulanan bir müdahalenin geliştirilmesi ve etkilerinin incelenmesi
Developing and testing effects of an internet-delivered, bibliotherapy-focused intervention for perinatal anxiety and depression
İLKYAZ KAYA YILDIRIM