Geri Dön

Temel tasarım eleman ve ilkeleri ekseninde ebru sanatı öğretimi

Teaching the art of marbling based on basic design elements and principles

PDF İndir

  1. Tez No: 1002525
  2. Yazar: BİLGE UYAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ATA YAKUP KAPTAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Geleneksel Türk sanatlarının önemli örneklerinden biri olan ebru sanatı; yoğunluğu ayarlanmış su yüzeyine serpilen boyaların kâğıda aktarılmasıyla oluşan bir uygulama sanatıdır. Tarihsel süreçte farklı türleri gelişmiş olan ebru sanatı öğretimi, ise usta-çırak ilişkisine dayalı, gözlem ve deneyim temelli bir yapıda sürdürülmektedir. Bu süreçte öğrenci; malzeme bilgisi, boya hazırlama ve klasik ebru çeşitlerini uygulama becerisini deneyim yoluyla kazanmaktadır. Ancak geleneksel öğretim yapısında, sanat ve tasarım disiplinlerinin temelini oluşturan tasarım eleman ve ilkelerine yönelik kuramsal ve sistematik bir vurgu bulunmamaktadır. Resim, mimarlık ve endüstriyel tasarım gibi alanlarda temel tasarım dersi; öğrencilerin görsel algı, kompozisyon kurma ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada, temel tasarım bilgilerinin ebru sanatına entegre edilmesinin, öğrenme sürecinin daha analitik ve farkındalık temelli bir yapıya dönüştürebileceği düşüncesinden hareket edilmiştir. Amaç, ebru sanatının geleneksel kimliğini koruyarak temel tasarım eleman ve ilkeleri ekseninde yapılandırılmış bir öğretim sürecinin etkililiğini ortaya koymaktır. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ve temel tasarım dersini başarıyla tamamlamış dokuz gönüllü öğrenci ile yürütülmüştür. Eylem araştırması deseninde tasarlanan sekiz haftalık uygulamanın ilk dört haftasında klasik ebru, son dört haftasında temel tasarım odaklı ebru öğretimi gerçekleştirilmiştir. Veriler görüşmeler, gözlem formları, günlükler ve dereceli puanlama anahtarı aracılığıyla toplanmış; ön ve son uygulama puanları Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, temel tasarım eksenli öğretim lehine anlamlı bir fark olduğunu göstermiş; öğrenciler bu yaklaşımı özgürleştirici, yenilikçi ve estetik açıdan güçlü bulmuştur. Temel tasarım diliyle yapılandırılmış ebru sanatı öğretiminin ebru öğretimine çağın gerekliliklerine uygun, disiplinlerarası bir perspektif kazandırdığı; öğretim sürecine metodolojik çeşitlilik ve yenilik getirdiği; dolayısıyla güncel bir öğretim yaklaşımı olarak tercih edilebilir bir seçenek sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

Marbling art, one of the important examples of traditional Turkish arts, is an applied art form created by transferring paints sprinkled onto a surface of water with adjusted density onto paper. The teaching of marbling art, which has developed into different types throughout history, is based on a master-apprentice relationship and continues in a structure based on observation and experience. During this process, students gain knowledge of materials, paint preparation, and the skills to apply classic ebru techniques through experience. However, the traditional teaching structure lacks a theoretical and systematic emphasis on the design elements and principles that form the basis of art and design disciplines. In fields such as painting, architecture, and industrial design, basic design courses aim to develop students' visual perception, composition, and creative thinking skills. This research is based on the idea that integrating fundamental design knowledge into marbling art can transform the learning process into a more analytical and awareness-based structure. The aim is to reveal the effectiveness of a teaching process structured around fundamental design elements and principles while preserving the traditional identity of marbling art. The research was conducted with nine volunteer students who were studying at the Department of Fine Arts Education, Painting and Crafts Education Division, Faculty of Education, Ondokuz Mayıs University during the 2024–2025 academic year and had successfully completed the basic design course. The eight-week application, designed as an action research study, consisted of classical marbling instruction during the first four weeks and fundamental design-focused ebru instruction during the last four weeks. Data were collected through interviews, observation forms, diaries, and a graded scoring key; pre- and post-application scores were analyzed using the Wilcoxon Signed-Rank Test. The findings showed a significant difference in favor of basic design-focused teaching; students found this approach liberating, innovative, and aesthetically powerful. It was concluded that teaching marbling art structured with the language of basic design provides an interdisciplinary perspective appropriate to the requirements of the era; brings methodological diversity and innovation to the teaching process; and therefore offers a viable option as a contemporary teaching approach.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    467152

    Nur-u Osmaniye Camii'nin deprem performansının belirlenmesi ve koruma önerileri

    Determination of the earthquake performance of Nur-u Osmaniye Mosque and conservation proposals

    ÖMER DABANLI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YEGAN KAHYA SAYAR

    PROF. DR. FERİDUN ÇILI

  2. Tez No

    186174

    Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması

    Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias

    MAHMUT AVCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    FelsefeAtatürk Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI

  3. Tez No

    527559

    Grafik tasarımda bir tipografik eleman olarak yazı karakterleri ve tasarım ilkeleri

    Typefaces as a typographic element in graphic design and typeface design principles

    İMHAN EKLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Güzel SanatlarDokuz Eylül Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÇINLA ŞEKER

  4. Tez No

    189785

    Yüksek öğrenim sanat eğitiminde temel tasarım eleman ve ilkelerinin öğretimi ve uygulamaları

    The implementation and the teaching of basic draft elements and principles in the art education in universities

    MÜGE KAYMAKCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. EMİNE HALIÇINARLI

  5. Tez No

    327999

    Derslerde kullanılan power point sunuların grafik tasarım eleman ve ilkelerine göre incelenmesi

    Evaluation of Power Point presentations used in the lessons according to graphic design elements and principles

    CAN BARIŞ BAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Güzel SanatlarDumlupınar Üniversitesi

    Grafik Ana Sanat Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MAHMUT AYHAN

Geri Dön