Farklı yaş aralıklarında çölyak teşhisi konulmuş çocukların daimi dişlerinde görülen mine defektlerinin glutensiz diyetle olan ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship between gluten-free diet and enamel defects in permanent teeth of children diagnosed with celiac disease at different age ranges
- Tez No: 1003200
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE ERKMEN ALMAZ, PROF. DR. HACER FULYA GÜLERMAN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı, gelişimsel mine defektleri, glutensiz diyet, daimi dişler, Celiac disease, developmental defects of enamel, diet, gluten-free, permanent dentition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pedodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çölyak hastalığı, buğday, arpa ve çavdarda bulunan glutene karşı gelişen anormal immün yanıt sonucu ortaya çıkan, sistemik tutulum gösterebilen kronik otoimmün bir enteropatidir. Gastrointestinal semptomların yanı sıra, özellikle çocukluk çağında diş minesinin gelişimini etkileyen ekstraintestinal bulgular da görülebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, çölyak hastalığında tanı yaşının ve gluten maruziyet süresinin daimi dişlerde görülen mine defektleri ile ilişkisini değerlendirmektir. Bu çalışmada, daimi dişlerin kalsifikasyon yaşları esas alınarak 12–18 yaş aralığında bulunan toplam 52 birey incelenmiştir. Katılımcılar; 3 yaşından önce çölyak hastalığı tanısı almış erken çocukluk dönemi hastaları, 7 yaş ve üzerinde tanı almış geç çocukluk dönemi hastaları ve sağlıklı kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. İntraoral muayenelerde mine defektleri Aine sınıflamasına göre değerlendirilmiş; ayrıca tükürük akış hızı ölçülmüş, DMFT ve plak indeksi değerleri kaydedilmiştir. Hastalardan alınan anamnezde çölyak hastalığı teşhisin konulma yaşı ile birlikte glutensiz diyetlerine uyumları sorgulanmıştır. Bu verilerin hem birbirleriyle olan ilişkileri hem de gruplar arasındaki ilişkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda çalışma grupları ile mine defekti durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Mine defekti olan kişilerde ise erken tanı alanların oranı %17,6, geç tanı alanların oranı %64,7 ve sağlıklı olanların oranı %11,1'dir. Bulgular, geç çocukluk döneminde tanı alan çölyak hastalarında mine defekti prevalansının erken tanı alan hastalara ve sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir. Gluten maruziyet süresinin uzamasının, ameloblast fonksiyonlarını olumsuz etkileyerek kalıcı mine defektlerine yol açabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, çölyak hastalığında erken tanı ve glutensiz diyete zamanında başlanması, daimi dişlerde gelişebilecek geri dönüşü olmayan mine defektlerinin önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Diş hekimlerinin, özellikle simetrik ve kronolojik mine defektleri saptanan çocuk hastalarda çölyak hastalığını ayırıcı tanıda göz önünde bulundurmaları, hastalığın erken teşhisine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Celiac disease is a chronic autoimmune enteropathy characterized by an abnormal immune response to gluten, a protein found in wheat, barley, and rye, and may present with systemic involvement. In addition to gastrointestinal symptoms, extraintestinal manifestations—particularly those affecting dental enamel development during childhood—may also be observed. The aim of this study was to evaluate the relationship between age at diagnosis and duration of gluten exposure and the presence of dental enamel defects in permanent teeth in patients with celiac disease. In this study, a total of 52 individuals aged 12–18 years were examined based on the calcification ages of permanent teeth. Participants were divided into three groups: patients diagnosed with celiac disease before the age of 3 years (early childhood diagnosis), patients diagnosed at 7 years of age or older (late childhood diagnosis), and a healthy control group. During intraoral examinations, enamel defects were assessed according to the Aine classification; additionally, salivary flow rate was measured, and DMFT and plaque index values were recorded. In the anamnesis obtained from the patients, age at diagnosis and adherence to a gluten-free diet were evaluated. Both the relationship among these variables and the differences between groups were statistically analyzed. The analyses revealed a statistically significant association between the study groups and the presence of enamel defects (p < 0.05). Among individuals with enamel defects, the proportions were 17.6% in the early-diagnosed group, 64.7% in the late-diagnosed group, and 11.1% in the healthy control group. The findings indicate that the prevalence of enamel defects is higher in celiac patients diagnosed in late childhood compared with those diagnosed early and with healthy controls. Prolonged gluten exposure may adversely affect ameloblast function, leading to permanent enamel defects. In conclusion, early diagnosis of celiac disease and timely initiation of a gluten-free diet are of critical importance in preventing irreversible enamel defects in permanent teeth. Dentists should consider celiac disease in the differential diagnosis of pediatric patients presenting with symmetrical and chronological enamel defects, which may contribute to earlier detection of the disease. •
Benzer Tezler
- Çölyak hastalığında serum homosistein, vitamin B12 ve folik asit düzeyleri
Başlık çevirisi yok
DİLEK BEKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
BiyokimyaOndokuz Mayıs ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. YÜKSEL ALİYAZICIOĞLU
- Metastatik ve metastatik olmayan kolon tümörlü hastalarda genetik kanser panel ile bakılan mutasyonların metastaz üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of mutations on metastatic and non-metastatic patients with colonic tumors
EMEL ÇOLAK
- Adolesan idiyopatik skolyoz hastalarında rehabilitasyon süreci kas dinamiklerinin değişiminin modellenmesi ve analizi
Modelling and analysis of changes in muscle dynamics during the rehabilitation process in adolescent idiopathic scoliosis patients
ELA NAZ GÖK
Doktora
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAkdeniz ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER HALİL ÇOLAK
- Tiroidektomi olan hastalarda farklı intraoperatif end-tidal karbondioksit değerlerinin postoperatif bulantı ve kusmaya etkileri
Effects of different intraoperative end-tidal carbon dioxide levels on postoperative nausea and vomiting in patients undergoing thyroidectomy
URAL BAIYSH UULU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonTrakya ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALKİN ÇOLAK
- Tokat ekolojik şartlarında II. ürün olarak farklı sıra aralıklarında yetiştirilen dört değişik silaj mısırın yaş ve kuru ot verimlerinin tespiti üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatCumhuriyet ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÖMER SENCAR