Çocuklar için felsefe uygulamalarının üçüncü sınıf öğrencilerinin üstbilişsel düşünme becerilerine etkisi
He effect of philosophy for children practices on third gradestudents' metacognitive thinking skills
- Tez No: 1003338
- Danışmanlar: PROF. DR. NACİYE AKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Çocuklar İçin Felsefe (ÇİF) uygulamalarının ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin üstbilişsel düşünme becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın kuramsal çıkış noktası, yapılandırılmış tartışma ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımlarının ilkokul düzeyinde üstbilişsel farkındalığın geliştirilmesinde etkili olabileceği varsayımına dayanmaktadır. Bu doğrultuda, ÇİF oturumlarının öğrencilerin düşünme süreçlerini izleme, düzenleme ve değerlendirme becerilerini destekleyip desteklemediği temel araştırma problemi olarak ele alınmıştır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde eşzamanlı üçgenleme deseni kullanılarak yürütülmüş; nicel ve nitel veri kaynakları birlikte ele alınmıştır. Çalışmada, ön test ve son test uygulamaları kapsamında elde edilen veriler, aynı çalışma grubundan toplanmış ve özdeş örnekleme stratejisi benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında bir devlet ilkokulunun üçüncü sınıflarında öğrenim gören, uygulama ve karşılaştırma gruplarına ayrılmış öğrenciler oluşturmaktadır. Gruplar yaş ve cinsiyet dağılımı bakımından dengelidir. Nicel veriler, öğrencilerin üstbilişsel düşünme becerilerini belirlemeye yönelik Bilişüstü Ölçeği aracılığıyla toplanırken; nitel veriler öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ile ses ve video kayıtları yoluyla elde edilmiştir. Veri toplama araçları ve analiz süreçleri uzman görüşleri ve pilot uygulamalar doğrultusunda geliştirilmiştir. Araştırma süreci her sınıf için 12 hafta boyunca haftada iki oturum olacak şekilde planlanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgular, ÇİF uygulamalarına katılan öğrencilerin üstbilişsel düşünme becerilerinde anlamlı bir gelişim olduğunu; karşılaştırma grubunda ise eş değerde bir gelişimin gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Nitel bulgular da bu sonuçları desteklemiş; öğrencilerin öğrenme sürecine ilişkin değerlendirmelerinde düşünme süreçlerini fark ettikleri, öğrenmelerini izledikleri ve sonraki öğrenme deneyimlerini yönlendirmeye yönelik ifadeler kullandıkları belirlenmiştir. Ulaşılan sonuçlar ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin üstbilişsel düşünme becerilerinin geliştirilmesinde ÇİF uygulamalarının etkili bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, ilkokul öğretim programlarında sorgulamaya dayalı felsefi etkinliklere yer verilmesinin ve öğretmenlerin bu doğrultuda desteklenmesinin, öğrencilerin üstbilişsel ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the effect of Philosophy for Children (P4C) practices on the metacognitive thinking skills of third-grade primary school students. The theoretical point of departure of the study was the assumption that learning approaches grounded in structured discussion and inquiry may be effective in fostering metacognitive awareness at the primary school level. Within this framework, the main research problem focused on whether P4C sessions supported students' abilities to monitor, regulate, and evaluate their own thinking processes. The study was conducted within the framework of a mixed methods approach using a concurrent triangulation design, in which quantitative and qualitative data sources were considered together. The data obtained from the pre-test and post-test administrations were collected from the same study group, and an identical sampling strategy was adopted. The study group consisted of students enrolled in third-grade classes at a public primary school during the 2022-2023 academic year, who were assigned to implementation and comparison groups. The groups were balanced in terms of age and gender distribution. Quantitative data were collected through the Metacognition Scale, which was used to determine students' metacognitive thinking skills, whereas qualitative data were obtained through student journals, semi-structured interviews, observation notes, and audio and video recordings. The data collection instruments and analysis procedures were developed in line with expert opinions and pilot implementations. The research process was planned for each class over a period of 12 weeks, with two sessions per week. The quantitative findings revealed a significant improvement in the metacognitive thinking skills of the students who participated in the P4C practices, whereas no comparable improvement was observed in the comparison group. The qualitative findings also supported these results, showing that in their evaluations of the learning process, students became aware of their thinking processes, monitored their learning, and used statements aimed at directing their subsequent learning experiences. The findings suggest that P4C practices may be an effective approach for developing the metacognitive thinking skills of third-grade primary school students. In this context, it is considered that including inquiry-based philosophical activities in primary school curricula and supporting teachers accordingly may contribute to the development of students' metacognitive and critical thinking skills.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Felsefi kavramlar ve çocuklar için felsefe
Philosophical concepts and philosophy for children
ŞÜHEDA KUŞCU
- Okul dışı öğrenme ortamında çocuklar için felsefe (P4C) eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü biliş becerilerine etkisi
The effect of the philosophy for children (P4C) education program in an out-of-school learning environment on the executive functioning skills of preschool children
BAYRAM DELEŞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ARAL
- The third space, the desert and a new genesis: Bodies, hallucinatory spaces and hum/animals in Angela Carter's and Edward Abbey's fiction
Angela Carter ve Edward Abbey'nin eserlerinde üçünçü alan, çöl ve yeniden varoluş: Bedenler, halüsinasyon yaratan mekanlar ve hayvan/insanlar
DİLEK ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2017
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GILLIAN MARY ELIZABETH ALBAN
- Alternatif eğitimin felsefi temelleri ve alternatif okullardaki uygulamalar
Philopspohical fundamentals of alternative education and practices in alternative schools
SELMA DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHSİN HESAPÇIOĞLU