Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerde çoklu ilaç kullanımı ve düşme riski ilişkisi
The relationship between polypharmacy and fall risk in elderly individuals with chronic diseases
- Tez No: 1003414
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP ÜNSAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Düşme, düşme riski, yaşlı, polifarmasi, hemşire, kronik hastalık, Fall, fall risk, elderly, polypharmacy, nurse, chronic diseases
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerde çoklu ilaç kullanımı ve düşme riski ilişkisi", Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2025. Giriş ve Amaç: Yaşlılık dönemiyle birlikte kronik hastalıkların görülme sıklığı artmakta ve bu hastalıkların tedavisinde çoklu ilaç kullanımı(polifarmasi) yaygınlaşmaktadır. Polifarmasi, yaşlı bireylerde düşme riskini artıran önemli bir faktördür. Düşmeler ise yaşlılarda ciddi sağlık sorunlarına ve yaşam kalitesinde azalmaya yol açmaktadır. Bu çalışma, kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin çoklu ilaç kullanım durumunu değerlendirmek ve polifarmasi ile düşme riski arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, 12.05.2024–18.02.2025 tarihleri arasında Edirne'de bir devlet hastanesinde kronik hastalığı olan yaşlı bireylerle yüz yüze görüşme yöntemiyle gerçekleştirildi. Çalışmaya gönüllü olarak katılan 169 bireye, sosyodemografik özellikler, düşme öyküsü, ilaç kullanımı ve Yaşlılar İçin Düşme Davranışları Ölçeği (FaB) uygulandı. Veriler, IBM SPSS 25.0 programında, tanımlayıcı istatistikler (sayı (n), yüzde (%) ve ortalama±Ss), bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla grup Tek Yönlü ANOVA ve sürekli değişkenler arası ilişki Pearson korelasyon testi, kategorik değişkenler Pearson ki-kare testi ile incelendi. Düşme öyküsünü etkileyen faktörler ikili lojistik regresyon ile analiz edildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan 169 yaşlı bireyin yaş ortalaması 72,19±7,79 idi. Yaşlı bireylerin çoğunluğu kadın (%75,1), ilköğretim mezunu (%70,4) idi. Bireylerin %55,6'sı son bir yıl içinde en az bir kez düşme yaşadığını bildirdi. Yaşlılar İçin Düşme Davranışları Ölçeği (YDDÖ) toplam puanı 3,01±0,37 olup yaşlıların kendilerini düşmelerden koruma davranışlarının orta-iyi seviyede olduğu belirlendi. Düşme ile anlamlı ilişkili bulunan faktörler arasında yürüme (%66,0) ve denge problemi (%62,9) bulundu (p<0,05). Yaşlı bireylerin eğitim düzeyi ve BKİ arttıkça düşme riski azaldığı, normal kilolu yaşlı bireylerin kilolu ve obez bireylere göre, yalnız yaşayan bireylerin düşme riskinin arttığı belirlendi (p<0,05). BKİ, eğitim düzeyi ve yürüme problemi yaşama, düşme riskini artıran bağımsız faktörler olarak belirlendi (p<0,05). Yardımcı araç kullanan yaşlı bireylerin son bir yıldaki düşme oranları kullanmayanlara göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Medeni durumu bekar olan, sosyal güvencesi olmayan yaşlı bireylerin düşmeye karşı koruyucu davranışları daha iyi bulundu (p<0,05). Yaşlı bireylerin kullandığı ilaç sayısı arttıkça düşme riski de arttı (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma polifarmasinin yaşlı bireylerde düşme riskini arttırdığı ve düşme davranışları üzerinde etkili olabileceğini gösterdi. Hemşirelerin yaşlı bireylerde düşmelerin önlenmesi için polifarmasiye dikkat etmesi, ilaç yönetimini dikkatle planlaması ve yaşlı bireylerin düşme öyküsünü değerlendirmesi, polifarmasi ve düşme riskini önlemeye yönelik uygun hemşirelik girişimleri planlaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The Relationship Between Polypharmacy and Fall Risk in Elderly Individuals with Chronic Diseases", Trakya University Institute of Health Sciences, Department of Nursing, Master's Thesis, Edirne, 2025. Background and Aim: The incidence of chronic diseases increases with age, and the use of multiple medications (polypharmacy) in the treatment of these diseases becomes more common. Polypharmacy is a significant factor that increases the risk of falls in older adults. Falls, in turn, can lead to serious health problems and a decrease in quality of life. This study aimed to evaluate the polypharmacy status of individuals aged 60 and over with chronic diseases and to examine the relationship between polypharmacy and fall risk. Materials and Methods: This study was conducted between 12.05.2024 and 18.02.2025 in a state hospital in Edirne, using face-to-face interviews with elderly individuals with chronic diseases. A total of 169 volunteers participated in this study. Data were collected using a sociodemographic information form, fall history, medication use information, and the Falls Behaviour Scale for Older People (FaB). Data were analyzed using IBM SPSS 25.0 Descriptive statistics (frequency (n), percentage (%), mean±SD), Independent Samples t-test, One-Way ANOVA for more than two groups, Pearson correlation for continuous variables, and Pearson chi-square test for categorical variables were used. Binary logistic regression was applied to determine factors affecting fall history. The significance level was set at p<0,05. Results: The mean age of the 169 elderly individuals who participated in the study was 72.19±7.79 years. The majority of the elderly individuals were female (75.1%) and primary school graduates (70.4%). Among the participants, 55.6% of the individuals reported having experienced at least one fall in the past year. The total score of the Falls Behavior Scale for the Elderly (FAB) was 3.01±0.37, and it was determined that the elderly's self-protection behaviors against falls were at a moderate-good level. Factors found to be significantly associated with falls were gait (66.0%) and balance problems (62.9%) (p<0.05). It was determined that the risk of falls decreased as the education level and BMI of elderly individuals increased, while the risk of falls increased for normal-weight elderly individuals compared to overweight and obese individuals, and for individuals living alone (p<0.05). Conclusion: This study demonstrated that polypharmacy increases the risk of falls among older adults and may influence fall-related behaviors. Nurses are advised to be vigilant about polypharmacy, carefully manage medications, assess fall history, and develop appropriate nursing interventions to reduce fall risk and prevent medication-related adverse outcomes in older adults.
Benzer Tezler
- Kronik hiponatreminin geriatrik popülasyonda düşme insidansına etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of chronic hyponatremia on the incidence of falls in the geriatric population
DUYGU COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY ULUDAĞ
- Muğla'nın Ula ilçesinde 65 yaş üstü bireylerde polifarmasi durumunun değerlendirilmesi
The evaluation of the status of polypharmacy in individuals over 65 years in Ula district of Muğla
FURKAN DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
- 65 yaş üstü tip 2 diyabetli bireylerde kırılganlık ve düşme riski
Frailty and fall risk in individuals with type 2 diabetes over the age of 65
HATİCE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE ÇIRAY
- ADÜ Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üzeri hastaların fonksiyonel yeterlilikleri ile çoklu ilaç kullanımının ilişkisi
The relationship between functional qualifications and multiple drugs of 65 year-old patients who apply to ADÜ family medicine clinic
OSMAN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZEL DİŞCİGİL
- Kronik hastalarda çoklu ilaç kullanımlarında hasta-ilaç uyumsuzluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of the patient drug noncompliance in the multiple drug use of patients with chronic diseases applied to outpatient clinics of Dicle University Medical Faculty Hospitals
DİLEK TUNÇBİLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ