Dönemsel (takvim) anomalilerinin varlığının Borsa İstanbul ve New York Borsası'nda test edilmesi
Testing the existence of seasonal (calendar) anomalies in Borsa Istanbul and the New York Stock Exchange
- Tez No: 1003642
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURÇAY YAŞAR AKÇALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Ekonometri, Ekonomi, Business Administration, Econometrics, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal varlık fiyatlarının hangi unsurlara bağlı olarak meydana geldiği, finans disiplinin geçmişten bugüne tartışma konularından biri olmuştur. Bu doğrultuda fiyat oluşumunu tam rasyonelliğe dayandırarak mevcut bilgilerin piyasa fiyatlarına yansıdığını savunan Etkin Piyasalar Hipotezi ve buna karşılık rasyonel kararlar almanın her zaman için mümkün olmayacağını, etkinlikten sapmaların davranış kalıpları çerçevesinde mümkün olduğunu ortaya koyan Davranışsal Finans Yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Piyasa etkinliğinden sapmalar, piyasa anomalilerini meydana getirmektedir. Piyasa anomalileri, dönemsel (takvimsel), kesitsel ve fiyat anomalileri şeklinde sınıflandırılabilir. Bu çalışmada, yatırım kararlarının zamanlamasına bağlı olarak ortaya çıkan dönemsel anomaliler ele alınmıştır. Buna göre haftanın günü, gün içi, yılın ayı, ay içi, ay dönümü, yıl dönümü ve tatil anomalisi olmak üzere toplam yedi dönemsel anomalinin varlığı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke piyasaları açısından bir perspektif sunması amacıyla ABD hisse senedi piyasalarını temsilen S&P 500 endeksi; Türkiye hisse senedi piyasalarını temsilen BİST 100 endeksi üzerinden test edilmiştir. İlgili endekslerin 01.01.2010–29.08.2025 dönemine ait günlük kapanış fiyatları; gün içi anomalisi için ise 01.01.2025–24.10.2025 dönemindeki otuz dakikalık fiyatları kullanılmıştır. Dönemsel (takvim) anomalilerin testi, anomali yapısına uygun biçimde kurgulanan kukla değişkenli regresyon modelleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Model yapısına bağlı olarak katsayıların eşitliği ve modelin geçerliliği sınanmış; her bir döneme ait ortalama getirinin yönü ve istatistiksel anlamlılığı belirlenerek dönemsel anomalilerin varlığı bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. S&P 500 endeksinde incelenen anomalilerin hiçbirine rastlanmamış; BİST 100 endeksinde ise haftanın günü ve gün içi anomalilerinin varlığı ile ilgili bulgulara rastlanmıştır. Ayrıca bu sonuçlar, ABD hisse senedi piyasasının zayıf formda etkin olabileceğine işaret ederken, Türkiye hisse senedi piyasasında zayıf formda etkinliğin sağlanamadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The factors influencing the formation of financial asset prices have been a subject of debate in the field of finance from the past to the present. In this context, the Efficient Market Hypothesis, which argues that prices are formed based on complete rationality and that current information is reflected in market prices, has emerged. In contrast, the Behavioral Finance Approach has emerged, which argues that rational decisions cannot always be made and that deviations from efficiency are possible within behavioral patterns. Deviations from market efficiency give rise to market anomalies. Market anomalies can be classified as seasonal (calendar), cross-sectional, and price anomalies. This study examines seasonal anomalies that arise depending on the timing of investment decisions.Accordingly, the existence of a total of seven seasonal anomalies, namely day of the week, intraday, month of the year, intra-month, month anniversary, year anniversary, and holiday anomaly, was tested using the S&P 500 index representing the United States stock markets to provide a perspective for developed and developing country markets. The BIST 100 index was used to represent the Turkish stock market. In this context, the daily closing prices of the indices for the period 01.01.2010–29.08.2025 were used; for the intraday anomaly, the thirty-minute prices for the period 01.01.2025–24.10.2025 were used. The testing of seasonal anomalies was conducted using dummy variable regression models designed to fit the anomaly structure. Depending on the model structure, the equality of coefficients and the validity of the model were tested; the direction and statistical significance of the average return for each period were determined, and the existence of seasonal anomalies was evaluated using a holistic approach. No anomalies were found in the S&P 500 index; however, findings related to the existence of day-of-the-week and intraday anomalies were found in the BIST 100 index. These results indicate that the U.S. stock market may be weak-form efficient, while showing that weak-form efficiency is not achieved in the Turkish stock market.
Benzer Tezler
- Borsa İstanbul hisse senedi piyasasındaki kesitsel anomaliler
Cross-sectional anomalies in borsa İstanbul Stock Exchange
SEVAN AVEDİKYAN
Doktora
Türkçe
2019
İşletmeİstanbul Kültür Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE MÜGE ÇETİNER
- 15-17. yüzyıllarda Batı resminde döngüsel zaman olarak mevsimler teması
As a circular time the theme of seasons in the Western art 15-17. centuries
S.ÖZLEM ÜNER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2012
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. KEMAL İSKENDER
- Çağdaş Çin sanatında gelenek ve yenilik ilişkisi
The relationship of tradition and innovation in contemporary Chinese art
SEMA YAYLA BOZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarUşak ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN DÜZ
- Değer artışı kazançlarında menkul kıymet satış kazançlarının vergilendirme açısından analizi ve değerlendirilmesi
An analysis and evaluation on taxation of sales profits from securities under the framework of capital gains
ALİ ÇOLAK
- Osmanlı'da zaman-mekan kavrayışının değişimi ve mimarlık
Change in Ottoman time-space conception and architecture
IŞIL UÇMAN ALTINIŞIK
Doktora
Türkçe
2012
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR URFALIOĞLU
PROF. DR. UĞUR TANYELİ