Özel yetenekli öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik düzeyleri ile bilişsel esneklik düzeyleri ve fene yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the Relationships Among Gifted Students' Entrepreneurship in Science Lessons, Cognitive Flexibility and Science Anxiety
- Tez No: 1003716
- Danışmanlar: PROF. DR. DİDEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) öğrenim gören özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik, bilişsel esneklik ve fene yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülen araştırmanın örneklemini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerindeki BİLSEM'lerde öğrenim gören ve tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 502 özel yetenekli ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Fen Bilimleri Dersine Yönelik Girişimcilik Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Fene Yönelik Kaygı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgulara göre, öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik ve bilişsel esneklik düzeylerinin yüksek, fene yönelik kaygı düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizler sonucunda, öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik, bilişsel esneklik ve fene yönelik kaygı düzeylerinin cinsiyet, okul türü, anne mesleği, baba mesleği, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Sınıf düzeyi değişkenine göre yapılan analizlerde öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik, bilişsel esneklik ve fene yönelik kaygı düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Fen bilimleri dersi not ortalaması ve fen proje deneyimi değişkenlerinin, öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik, bilişsel esneklik ve fene yönelik kaygı düzeyleri üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir. Fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik ile bilişsel esneklik arasında pozitif, fene yönelik kaygı ile diğer değişkenler arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu; bilişsel esnekliğin fen bilimleri dersine yönelik girişimciliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, özel yetenekli öğrencilerin fen öğrenme süreçlerinde bilişsel ve duyuşsal özelliklerin birlikte ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationships among levels of entrepreneurship in science lessons, cognitive flexibility, and science anxiety among gifted middle school students enrolled in Science and Art Centers (BİLSEM). The study was conducted using a correlational survey model within a quantitative research design. The sample consisted of 502 gifted middle school students studying at BİLSEMs located in the central districts of Konya province during the 2023–2024 academic year and was determined through stratified sampling. Data were collected using the Entrepreneurship in Science Lessons Scale, the Cognitive Flexibility Scale, the Science Anxiety Scale, and a Personal Information Form. Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way analysis of variance, correlation, and regression analyses were employed in the data analysis. The findings indicated that students' levels of entrepreneurship in science lessons and cognitive flexibility were high, whereas their levels of science anxiety were low. Analyses based on demographic variables showed that students' levels of entrepreneurship in science lessons, cognitive flexibility, and science anxiety did not differ significantly according to gender, school type, mother's occupation, father's occupation, mother's education level, or father's education level. In contrast, significant differences were found in these variables according to grade level. In addition, science course grade point average and science project experience were found to create significant differences in students' levels of entrepreneurship in science lessons, cognitive flexibility, and science anxiety. The results also revealed a positive and significant relationship between entrepreneurship in science lessons and cognitive flexibility, and negative and significant relationships between science anxiety and the other variables. Furthermore, cognitive flexibility was identified as a significant predictor of entrepreneurship in science lessons. These findings highlight the importance of addressing cognitive and affective characteristics together in the science learning processes of gifted students.
Benzer Tezler
- Özel yetenekli öğrencilerin fen bilimleri derslerine yönelik tutumlarının fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of specially talented students' attitude towards science courses on their motivation towards learning science
HACER ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM AKÇİÇEK
DOÇ. DR. İLKER UĞULU
- Fen bilimleri dersinde probleme dayalı öğrenme yöntemi kullanımının üstün yetenekli öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme beceri algıları ve fene yönelik tutumları üzerindeki etkileri
The effects of using problem based learning method in science courses on talented students' levels of academic achievements, inquiry learning skill perceptions and attitudes towards science
SILA BALIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER UĞULU
- Özel yetenekli öğrencilere yönelik uzay araştırmaları ile ilgili zenginleştirilmiş etkinliklerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evalatuion of enriched activities related to space research for gifted students
HASAN DÜZGÜNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN ÖZCAN
- Üstün yetenekli öğrencilere yönelik zenginleştirilmiş öğretim programının bilimsel süreç becerilerine ve başarıya katkısına ilişkin eylem araştırması
An action research about enriched curriculum towards the contribution to scientific process skills and achievement for gifted students
GİZEM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA GÜRLEN
- Meydan okuyucu etkinliklere dayalı öğrenme ortamlarının üstün yeteneklilerde tutum, motivasyon ve yaratıcılığa etkileri
The effects of learning environments based on challenging activities on attitude, motivation and creativity of gifted students
ALİYE HİLAL CEVHER AYDIN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET ORAL