Üniversite öğrencilerinin dijital eşitsizlik ve dijitalokuryazarlık algıları arasındaki ilişkiye yönelik bir analiz:Atatürk Üniversitesi öğrencileri örneği
An analysis of the relationship between university students'perceptions of digital inequality and digital literacy: Thecase of Atatürk University students
- Tez No: 1003881
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM OKUMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme süreci, bireylerin dijital teknolojilere erişim ve kullanım kapasitelerini dönüştürerek dijital okuryazarlığı temel bir yeterlik alanı hâline getirmiştir. Dijital okuryazarlık, bireylerin dijital bilgiye erişme, değerlendirme ve dijital ortamlarda etkin biçimde kullanabilme becerilerini kapsayan çok boyutlu bir yetkinlik alanı olarak tanımlanmaktadır (Reddy, Sharma ve Chaudhary, 2020). Ancak dijitalleşmenin sunduğu bu olanaklar bireyler arasında eşit koşullarda paylaşılmamakta, dijital teknolojilere erişim ve kullanım kapasiteleri çeşitli toplumsal değişkenler doğrultusunda farklılaşmaktadır. Van Dijk'e (2005) göre dijital eşitsizlik, bireysel ve yapısal faktörler tarafından şekillenmektedir. Bu bağlamda dijital okuryazarlık ile dijital eşitsizlik arasındaki ilişki, bireylerin dijital olanaklardan yararlanma düzeylerini belirleyen bütüncül bir süreç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu araştırma, söz konusu ilişkiyi üniversite öğrencileri bağlamında ele alarak Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital eşitsizlik göstergeleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseniyle yürütülmekte olup çalışma kapsamında Atatürk Üniversitesi'nde öğrenim gören 400 öğrenciye çevrim içi anket uygulanmıştır. İnceleme sonucunda 330 katılımcıdan elde edilen geçerli anketler analize tabi tutulmuştur. Veri toplama sürecinde demografik bilgi formu, Ng (2012) tarafından geliştirilen ve Bayrakcı ve Narmanlıoğlu (2021) tarafından Türkçeye uyarlanan Dijital Okuryazarlık Ölçeği ve İslam ve İnan'ın (2021) Dijital Eşitsizlik Ölçeğinden yararlanılmaktadır. Uygulama sonucunda elde edilen ölçüm sonuçları, SPSS 22 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmektedir. Analiz sonuçları, öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital eşitsizlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Bununla birlikte Dijital okuryazarlık düzeyi yalnızca fakülte değişkenine göre anlamlı farklılık gösterirken buna karşın yaş, cinsiyet ve gelir gibi unsurlarda değişim izlenmemiştir. Dijital eşitsizlik ise hiçbir demografik değişkene göre anlamlı bir farklılık olmadığını ortaya koymaktadır. Benzer biçimde dijital eşitsizlik değişkeni demografik özellikler bağlamında incelendiğinde, hiçbir demografik değişkene göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma saptanmamış ve bu kapsamda geliştirilen tüm hipotezler desteklenmemiştir.
Özet (Çeviri)
The digitalization process has transformed individuals' access to and use of digital technologies, making digital literacy a fundamental competency area. Digital literacy is defined as a multidimensional competency area encompassing individuals' abilities to access, evaluate, and effectively use digital information in digital environments (Reddy, Sharma, & Chaudhary, 2020). However, the opportunities offered by digitalization are not shared equally among individuals; access to and capacity for using digital technologies vary according to various social variables. According to Van Dijk (2005), digital inequality is shaped by individual and structural factors. In this context, the relationship between digital literacy and digital inequality emerges as a holistic process that determines the extent to which individuals benefit from digital opportunities. This study aims to examine the relationship between the digital literacy levels of Atatürk University students and indicators of digital inequality by addressing this relationship in the context of university students. The research was conducted using a correlational survey design, one of the quantitative research methods, and an online survey was administered to 400 students studying at Atatürk University. As a result of the examination, valid surveys obtained from 330 participants were subjected to analysis. The demographic information form, the Digital Literacy Scale developed by Ng (2012) and adapted into Turkish by Bayrakcı and Narmanlıoğlu (2021), and the Digital Inequality Scale by İslam and İnan (2021) were used in the data collection process. The measurement results obtained from the application were analyzed using the SPSS 22 statistical package program. The analysis results indicate a statistically significant and positive relationship between students' digital literacy levels and digital inequality levels. However, while the digital literacy level showed a significant difference only according to the faculty variable, no change was observed in factors such as age, gender, and income. Digital inequality, on the other hand, shows no significant differences based on any demographic variable. Similarly, when the digital inequality variable is examined in the context of demographic characteristics, no statistically significant differences were found based on any demographic variable, and all hypotheses developed in this context were not supported.
Benzer Tezler
- The role of information and communication technologies in the integration of higher education students in Istanbul
İstanbul'daki yükseköğretim öğrencilerinin entegrasyonunda bilgi ve iletişim teknolojilerinin rolü
MERYEM ALTUNDAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiKent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN KURTARIR
- Türkiye'de COVID-19 pandemisi sürecinde eğitimde yaşanan dönüşümün analizi: Sorunlar, fırsatlar ve eşitsizlik
An analysis of the changes in education in Turkey during COVID-19 pandemic: Problems, opportunities and inequality
ŞİMAL AŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiBursa Uludağ ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR PARLAK
- Dijital eşitsizliğin COVID-19 döneminde uzaktan eğitime etkisi: İletişim Fakültesi öğrencileri üzerinde bir araştırma
The impact of digital inequality on distance education in the COVID-19 period: A study on students of the Faculty of Communication
MESUT ATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
GazetecilikAtatürk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN ZİNDEREN
- Öğretim elemanlarının COVID-19 döneminde gerçekleştirilen acil uzaktan eğitimlerine yönelik fenomenolojik bir inceleme
A phenomenological study of instructors' emergency distance education during COVID-19 pandemic
ECENUR BÜŞRA ATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYFİ KENAN
- La violence conjugale chez les étudiantes universitaires
Kadin üniversite öğrencilerinde flört şiddeti
ELİF BİLGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
2023
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK MERÇİL