Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıf içi ölçme ve değerlendirme uygulamalarının incelenmesi
Examination of social sciences teachers' in-class measurement and evaluation practices
- Tez No: 1003911
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇOPUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İyi vatandaş yetiştirme misyonuyla hareket eden Sosyal Bilgiler dersinde, öğrencilerin sadece bilgi düzeylerinin değil, kazandıkları beceri ve değerlerin de ölçülmesi kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda araştırma, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin sınıf içi ölçme ve değerlendirme süreçlerindeki tercihlerini, bu süreçte kullandıkları araçları ve karşılaştıkları durumları derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Balıkesir ili Altıeylül ve Karesi ilçe merkezlerinde görev yapan altı Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde derinliği sağlamak amacıyla katılımcıların tamamıyla altı öğretmenle ders gözlemleri gerçekleştirilmiş; ancak çalışma sürecinden çekilme/ulaşım kısıtı gibi nedenlerle beş öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler tamamlanarak veri seti zenginleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplam 96 saat ders gözlemi gerçekleştirilmiş ve bu süreçte 47 adet gözlem formu doldurulmuştur. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin ölçme-değerlendirme süreçlerinde hem geleneksel hem de alternatif yöntemlere yer verdiklerini göstermektedir. Ancak ders içi uygulamalarda; çoktan seçmeli testler, boşluk doldurma ve doğru-yanlış soruları gibi geleneksel yöntemlerin baskın olduğu görülmüştür. Alternatif yöntemler bazında ise performans görevlerine değinildiği, fakat portfolyo, öz değerlendirme, akran değerlendirme ve dereceli puanlama anahtarı (rubrik) gibi süreç odaklı araçların kullanım düzeylerinin oldukça düşük kaldığı saptanmıştır. Özellikle beceri ve değer odaklı kazanımların değerlendirilmesinde nesnel ölçütlerin eksikliği dikkat çekmektedir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak; ölçme ve değerlendirme sürecinin sadece sonuç odaklı değil, öğretimi yönlendiren bir araç olarak ele alınması önerilmektedir. Nesnel ve güvenilir değerlendirmeyi destekleyen rubriklerin kullanımının yaygınlaştırılması, teknoloji destekli (dijital ölçme araçları) ve öğrenci merkezli değerlendirme yaklaşımlarının derslere entegre edilmesi kritik görülmektedir. Ayrıca, öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerine yönelik teorik bilgilerini pratiğe dönüştürebilecekleri kapsamlı ve uygulamalı hizmet içi eğitimlerin artırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
In social studies courses, which aim to raise“good citizens,”it is important to measure students' knowledge, skills, and values. In this context, the purpose of this study is to examine Social Studies teachers' preferences in classroom assessment and evaluation processes, the tools they use, and the situations they encounter. This study employed the case study method, a qualitative research design. The study group consists of six social studies teachers working in the central districts of Altıeylül and Karesi in the province of Balıkesir. To ensure depth in the data collection process, classroom observations were carried out with all participants. However, due to reasons such as withdrawal from the process or transportation constraints, semi-structured interviews were completed with five teachers to enrich the dataset. A total of 96 hours of classroom observations were conducted and 47 observation forms were filled out. The obtained data were analyzed using content analysis. The research findings indicate that social studies teachers use traditional and alternative methods in their assessment and evaluation processes. However, traditional methods such as multiple-choice tests, gap-filling, and true-false questions were predominant in classroom applications. Regarding alternative methods, performance tasks were mentioned, but the use of process-oriented tools, such as portfolios, self-assessment, peer assessment, and rubrics, remained low. A lack of objective criteria was particularly evident in the evaluation of skill- and value-oriented learning outcomes. Based on these results, the assessment and evaluation process should be treated not merely as result-oriented, but also as a tool that guides instruction. It is critical to expand the use of rubrics that support objective and reliable evaluations and integrate technology-supported digital assessment tools and student-centered evaluation approaches into lessons. Additionally, there is a need for comprehensive, applied in-service training programs in which teachers can apply their theoretical knowledge of alternative assessment and evaluation methods.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültür ve miras öğrenme alanına yönelik sınıf içi uygulamalarının incelenmesi
Analyzing the in-class practices of social studies teachers regarding the culture and heritage theme
ARZU CANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKPINAR
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretim yaklaşımları ile ilgili düşüncelerinin ve sınıf içi uygulamalarının incelenmesi
Investigation of social studies teachers' opinions about social studies teaching approaches and their in class practices
BAKİ ALTUNAL
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MEYDAN
- Genel liselerde öğretmenlerin kararlara katılma isteklilikleri ve katılmayı sınırlayan etmenler
Başlık çevirisi yok
TURAN AKMAN ERKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. COŞKUN BAYRAK
- Multivariate analysis of school principals' technology leadership competencies, learning school environment and schools' social network structures
Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterlikleri, okullardaki örgütsel öğrenme ortamı ve örgüt-içi sosyal ağ yapıları arasındaki ilişkinin çok yönlü analizi
KÖKSAL BANOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- Sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme uygulamalarına ilişkin deneyimleri ile mesleki yetkinlik düzeylerinin ilişkisel olarak incelenmesi
Relational examination of classroom teachers' experiences regarding out-of-school learning practices and their professional competence levels
OĞUZ MERTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM TABARU ÖRNEK