Öncü borsa endekslerinin volatilite yapısı, volatilite yayılımıve finansal korku endeksleri ile ilişkisinin araştırılması:Seçili OECD ülkeleri üzerine bir uygulama
An examination of volatility structure, volatility spillovers of major stock exchange indices, and their relationship with financial fear indices: An empirical analysis on selected OECD countries
- Tez No: 1003956
- Danışmanlar: PROF. DR. TURAN ÖNDEŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Maliye, Business Administration, Finance
- Anahtar Kelimeler: Finansal muhasebe, Muhasebe ve finansman eğitimi, OECD ülkeleri, Uluslararası finansal piyasalar, Financial account, Accounting and finance education, OECD countries, International financial markets
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal piyasalarda volatilitenin araştırılması ve öngörülmesi, yatırım kararları, portföy yönetimi ve politika geliştirme açısından kritik bir rol oynamaktadır. Piyasalardaki belirsizlik ve şokların diğer piyasalara ne ölçüde yayıldığını anlamak, yatırımcılar ve düzenleyici otoriteler açısından stratejik öneme sahiptir. Borsa endeksleri ile finansal korku endekslerinin hem volatilite yapılarının hem de birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi, piyasa tepkilerinin daha iyi kavranmasına olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda literatürde geniş bir kapsama sahip çalışma sayısının oldukça sınırlı olduğunu söylemek mümkündür. Bu durum, finansal piyasaların ve risk yayılımının küresel ölçekte anlaşılmasını kısıtlamakta ve bu alanda yapılan kapsamlı çalışmalara duyulan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışma, seçili OECD üyesi ülkelerin öncü borsa endekslerinin volatilite yapısını, volatilite yayılımını ve söz konusu endekslerin finansal korku endeksleri ile ilişkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, gelişmekte olan ülke grubu olarak Türkiye (BIST 100), Kolombiya (COLCAP), Meksika (MXX), Polonya (WIG) ve Şili (SPIPSA); gelişmiş ülke grubu olarak ise ABD (S&P 500), Almanya (DAX), Fransa (CAC 40), İngiltere (FTSE 100) ve Japonya (NİKKEİ 225) endeksleri incelenmiştir. 20.02.2011-09.03.2025 dönemine ait haftalık veri setini kapsayan çalışmada, endekslerin volatilite yapıları, zaman serisi modelleri yardımıyla analiz edilmiş ve finansal korku endeksleri olan CBOE VIX ve NİKKEİ JNIVE endeksleriyle ilişkileri test edilmiştir. Çalışmanın analizinde öncelikle borsa endekslerin volatilite yapılarını açıklayan en uygun volatilite modelleri belirlenmiştir. Bu bağlamda yapılan analizlerde simetrik ve asimetrik durumları da dikkate alan ARCH, GARCH, EGARCH, TGARCH, APGARCH ve IGARCH modelleri kullanılmıştır. Ardından, borsa endekslerinin hem kendi aralarındaki hem de finansal korku endeksleriyle olan volatilite yayılımı CCC-MGARCH modeli kullanılarak incelenmiştir. Analizin son kısmında ise finansal korku endekslerinin, borsa endeksleri ile aralarındaki ilişkiler ARDL-ECM regresyon analizi aracılığıyla ayrı ayrı test edilmiştir. Analiz sonucunda her borsa endeksine ilişkin farklı volatilite modelleri elde edilmiştir. Volatilite yayılımı sonuçlarından elde edilen bulgularda ise hem borsa endekslerinin birbirleri arasında hem de finansal korku endeksleri ile aralarında volatilite yayılımının varlığı tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerin borsa endekslerinin finansal korku endekslerinden farklı düzeylerde etkilendikleri ve bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle; finansal piyasalar arasında güçlü bir volatilite yayılımı olduğunu ve finansal korku endekslerinin piyasalarda kritik bir rol oynadığını söylemek mümkündür. Bu bulgular doğrultusunda, politika yapıcıların finansal korku endekslerini erken uyarı mekanizması olarak kullanmaları ve piyasalar arası volatilite yayılımını sınırlayacak ihtiyati önlemler geliştirmeleri büyük önem taşımaktadır. Ayrıca şeffaf iletişim politikaları ile piyasalarda oluşabilecek ani volatilite dalgalanmalarının etkisinin azaltılabileceği de söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The investigation and forecasting of volatility in financial markets play a crucial role in investment decisions, portfolio management, and policy formulation. Understanding the extent to which uncertainty and shocks in financial markets are transmitted to other markets is strategically important for investors and regulatory authorities. Examining the volatility structures of stock market indices and financial fear indices, as well as their interrelationships, provides a more comprehensive understanding of market reactions. In this context, it can be said that the number of studies with a wide scope in literature is quite limited. This situation hinders the understanding of financial markets and risk diffusion on a global scale, thereby increasing the need for comprehensive studies in this area. This study aims to analyze the volatility structure, volatility spillover, and the relationship between these leading stock market indices and financial fear indices for selected OECD countries. In this study, the indices of Turkey (BIST 100), Colombia (COLCAP), Mexico (MXX), Poland (WIG), and Chile (SPIPSA) were analyzed for emerging market economies, while the indices of the United States (S&P 500), Germany (DAX), France (CAC 40), the United Kingdom (FTSE 100), and Japan (NIKKEI 225) were examined for developed market economies. Using a weekly dataset from February 20, 2011, to March 9, 2025, the volatility structures of the indices were analyzed with time series models, and their relationship with the financial fear indices, namely the CBOE VIX and NIKKEI JNIVE, was empirically tested. In the analysis of the study, the most suitable volatility models explaining the volatility structures of stock indices were identified first. In this context, analyses were performed using ARCH, GARCH, EGARCH, TGARCH, APGARCH, and IGARCH models, which account for both symmetric and asymmetric dynamics. Subsequently, the volatility spillovers of stock indices, both among themselves and with financial fear indices, was examined using the CCC-MGARCH model. In the final part of the analysis, the relationships between financial fear indices and the stock market indices were tested separately using ARDL-ECM regression analysis. As a result of the analysis, different volatility models were obtained for each stock market index. The findings from the volatility spillover analysis revealed the presence of volatility spillover both among the stock market indices and between the financial fear indices and the stock market indices. The results of the regression analysis show that financial fear indices significantly impact stock market indices in both developed and emerging economies, albeit to varying degrees. Based on the findings of the study, it can be concluded that there is a strong volatility spillover between financial markets and that financial fear indices play a critical role in these markets. Considering these findings, it is crucial for policymakers to use financial fear indices as an early warning mechanism and to develop prudential measures that limit volatility spillovers between markets. Moreover, transparent communication policies can help mitigate the impact of sudden fluctuations in volatility that may occur in financial markets.
Benzer Tezler
- İslami ülke endeksleri ve Borsa İstanbul arasındaki volatilite yayılımı
Volatility spread between islamic country indexes and Borsa İstanbul
FATMA ÖZTÜRK
- Finansal piyasalar arasındaki volatilite yayılımı: Yeni kırılgan beşli ülkeler
Spread of volatility between financial markets: New fragile five countries
BÜŞRA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonometriSamsun ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAVVANUR FEYZA KAYA
- BİST'teki endekslerin volatilitelerinin karşılaştırmalı analizi: BİST kurumsal yönetim, BİST 100, BİST 50 ve BİST 30 Endeksleri üzerinde bir uygulama
Comparative analysis of the volatility of the indexes in ISE; an application on BIST corporate governance, BIST 100, BIST 50 and BIST 30
ÖZKAN ŞAHİN
- Makroekonomik faktörlerin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ulusal-100 endeksi ve volatilitesi üzerindeki etkilerinini incelenmesi (1997-2006)
The investigation of effects of macroeconomic factors on İstanbul Stock Exchange national-100 index and index volatility (1997-2006)
BEYAMİL ÖZTÜRK
- Türkiye'de güven endeksi bileşenlerinin ekonomik ve finansal göstergeler ile etkileşimi
The interaction of economic and financial indicators with confidence index components in Turkey
AHMET CİHAT ERDOĞAN