6 Şubat depreminde enkazdan kurtulanlarla bireysel olarak yürütülen sanat, EMDR ve Cope kartlarına dayalı kısa süreli entegratif bir müdahale modeli (SECT-B): Karma yöntemler araştırması
A short-term integrative intervention model based on art therapy, EMDR, and Cope Cards (SECT-B) delivered individually to earthquake survivors rescued from the rubble of the February 6 earthquake: A mixed-methods study
- Tez No: 1004395
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında enkazdan kurtarılan bireylerde uygulanan SECT müdahale programının travma sonrası stres belirtileri, depresyon, psikolojik sağlamlık ile pozitif ve negatif duygulanım üzerindeki etkilerini incelemektir. SECT Müdahale Programı; COPE kartları, EMDR ve sanat temelli uygulamaların bir araya getirildiği yapılandırılmış altı oturumdan oluşmaktadır. Karma yöntem araştırma deseni kullanılan çalışmada nicel ve nitel yöntemler birlikte ele alınmıştır. Nicel boyut, tek gruplu ön test–son test–izleme testli yarı deneysel desene sahiptir. Nicel ölçme araçları olarak Olayların Etkisi Ölçeği, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmış ve MAXQDA programı kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışma grubunu Kahramanmaraş'ta enkazdan kurtarılmış 18 birey oluşturmuştur. Nicel bulgular, katılımcıların travmatik stres belirtileri, depresyon düzeyleri ve negatif duygulanımlarında azalma; psikolojik sağlamlık ve pozitif duygulanımlarında ise artış olduğunu göstermiştir. Nitel analizler sonucunda dört ana kategori belirlenmiştir: (1) Müdahale Öncesi Derin Travmatik Etki, (2) SECT Müdahalesi Sonrası İyileşme ve v Dönüşüm, (3) SECT Müdahale Sürecini Etkileyen Unsurlar ve (4) SECT Müdahalesinin İyileşme Unsurları. Nitel bulgular, müdahale sonrasında travmatik etkinin belirgin biçimde hafiflediğini; bilişsel yeniden yapılanma, benlik güçlenmesi ve duygusal düzenleme süreçlerinin desteklendiğini ortaya koymuştur. COPE kartlarının görsel ve metaforik yapısı travmatik içeriğe kontrollü erişimi kolaylaştırırken, EMDR bastırılmış ya da hatırlanamayan anıların işlenmesine olanak sağlamıştır. Sanat temelli dışsallaştırma ise sözel olarak ifade edilmesi güç travmatik yaşantıların güvenli biçimde aktarılmasına katkı sunmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of the SECT intervention program on post-traumatic stress symptoms, depression, psychological resilience, and positive and negative affect among individuals rescued from the rubble following the February 6, 2023 earthquakes in Türkiye. The SECT intervention program consists of six structured sessions integrating COPE cards, Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), and art-based therapeutic practices. A mixed-methods research design was employed, combining quantitative and qualitative approaches. Quantitative data were collected using the Impact of Event Scale, the Post-Traumatic Stress Disorder Scale, the Positive and Negative Affect Schedule, the Connor– Davidson Resilience Scale, and the Beck Depression Inventory. The quantitative component followed a quasi-experimental single-group design with pre-test, post-test, and follow-up assessments. Qualitative data were obtained through in-depth interviews and analyzed using MAXQDA software, while quantitative analyses were conducted using SPSS. The study sample consisted of 18 individuals rescued from the rubble in Kahramanmaraş. Quantitative findings demonstrated significant reductions in v“”traumatic stress symptoms, depression levels, and negative affect, along with increases in psychological resilience and positive affect. Qualitative analyses identified four main categories reflecting the transformation from trauma to recovery within the SECT Model: (1) Deep Traumatic Impact Prior to the Intervention, (2) Healing and Transformation Following the SECT Intervention, (3) Factors Influencing the SECT Intervention Process, and (4) Healing Components of the SECT Intervention. Qualitative findings indicated that the intense traumatic impact evident before the intervention was substantially alleviated following the program. Recovery-oriented processes included reductions in traumatic stress responses and negative affect, cognitive restructuring, and strengthening of the sense of self. The visual and metaphorical power of COPE cards supported controlled access to traumatic material, EMDR facilitated the processing of previously inaccessible memories, and art-based externalization enabled the safe release and integration of emotional burden.
Benzer Tezler
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli deprem afeti sonrası görülen salgın hastalıkların afet yönetimi açısından incelenmesi: Hatay ili örneği
The investigation of epidemic diseases following the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquake in terms of disaster management: A case study of Hatay province
KÜBRA ERTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem MühendisliğiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYDA ADIGÜZEL ISTIL
- 2023 kahramanmaraş depremi sonrası travmatik rabdomiyoliz (crush sendromu) gelişen çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of children who developed traumatic rhbdomyolisis (crush syndrome) after the 2023 kahramanmaraş earthquake
MERVE GÜLERYÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA ALTINEL AÇOĞLU
- Kahramanmaraş depremi sonrası depremzede olmayan ortaokul öğrencilerinin deprem algıları ve kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examination of earthquake perceptions and anxiety levels of secondary school students after the Kahramanmaraş earthquake
AYFER EKER SÜRMELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
- Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenmiş depremzede sağlık çalışanlarının uyku kalitesi ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and burnout levels of healthcare professionals in earthquake affected by earthquake center in kahramanmaraş
BERNA YALDIR AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- 6 şubat depremleri sonrası fizik tedavi polikliniğine başvuran depremzede hastalarımızın değerlendirilmesi
Evaluation of earthquake victims applied to physical therapy clinic after the february six earthquakes
FIRAT SAKINMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA TÜLAY KOCA