Otizm spektrum bozukluğu olan ilkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama performanslarının incelenmesi
Examining reading comprehension performances of primary school students with autism spectrum disorder
- Tez No: 1004491
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BİLAL ÖZBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okuduğunu anlama becerisi, Okuma becerileri, Okuma düzeyi, Otistik bozukluklar, Otizm, Reading skills, Reading level, Autistic disorder
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan ilkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarının Okumaya Basit Bakış (Simple View of Reading) ve ek değişkenler kapsamında ele alınarak incelenmesidir. Bu doğrultuda ilkokul kademesinde yer alan ve formal okuma yazma öğrenimini tamamlamış OSB tanılı öğrenciler (n = 50) ve bu öğrenciler ile cinsiyet ve sınıf düzeyi bakımından eşleştirilen tipik gelişim (TG) gösteren öğrenciler (n = 51) katılımcı grubuna dahil edilmiştir. Çalışmada katılımcılar anlamlı-anlamsız sözcük okuma, metin okuma akıcılığı, okuduğunu anlama, dil (dinleme ve anlam bilgisi) ve zihin kuramı görevleri ile değerlendirilmiştir. Araştırmada katılımcı gruplar arasında karşılaştırmalar yapılarak OSB grubunun okuduğunu anlama performanslarının yordayıcıları incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde OSB grubunun okumanın ölçümlenen tüm boyutlarında ve zihin kuramında TG gösteren akranlarına kıyasla daha düşük seviyede performans sergiledikleri görülmüştür. OSB grubu ölçümlenen becerilerde düşük başarıdan yüksek başarıya kadar birbirlerinden farklı düzeylerde performans sergilemişlerdir. Değişkenler arası ilişkiler iki katılımcı grubunda düzeyler bakımından incelendiğinde zihin kuramının dil becerileri ile arasındaki ilişkinin OSB grubunda TG gösteren gruba kıyasla anlamlı derecede daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizleri OSB grubu için okuduğunu anlamanın en önemli yordayıcılarının dil becerileri ve zihin kuramı olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to investigate the reading comprehension performance of primary school students with Autism Spectrum Disorder (ASD) within the framework of the Simple View of Reading (SVR) by incorporating additional variables. The study included students diagnosed with ASD who were enrolled in primary school and had completed formal literacy instruction (n = 50), as well as typically developing (TD) peers (n = 51) matched in terms of gender and grade level. Participants were assessed using tasks measuring word reading and nonword reading, text reading fluency, reading comprehension, language skills (listening comprehension and semantic knowledge) and theory of mind. Group comparisons were conducted, and the predictors of reading comprehension performance in the ASD group were examined. A correlational research design was employed to analyze the data. The findings revealed that the ASD group performed at lower levels than their typically developing peers across all measured dimensions of reading as well as in theory of mind. Moreover, the ASD group demonstrated considerable variability in performance, ranging from low to high levels across the assessed skills. Examination of the relationships among variables across the two groups indicated that the association between theory of mind and language skills was significantly stronger in the ASD group compared to the TD group. Regression analyses further demonstrated that language skills and theory of mind were the strongest predictors of reading comprehension in the ASD group. The findings are discussed in relation to the existing literature.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere video ipucu ile sunulan öğretim materyalinin matematik sözel problem çözme becerisi üzerindeki etkililiği
The effectiveness of video prompt-based instructional material on mathematics word problem-solving skills of students with autism spectrum disorder
GÜNDÜZ BARUTÇU
- Edirne il merkezindeki anaokulu ve ilkokulda eğitim alan öğrencilerin ebeveynlerinin otizm, disleksi ve kaynaştırma eğitimi hakkında bilgi düzeyi ve tutumları
Knowledge level and attitudes of parents of kindergarten and primary school students in Edirne province center about autism, dyslexia and inclusive education
MERVE ÜNALAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Otizmli ilkokul öğrencilerinin okula katılım, çevresel destek ve bariyerlerinin incelenmesi
Examination of school participation, environmental supports and barriers of students with autism
DUYGU DOĞUŞ TANDIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YANARDAĞ
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan ilköğretim çağındaki kaynaştırma öğrencilerinin karşılaştıkları zorbalıklara ilişkin ebeveyn görüşleri
The opinions of parents of student at primary level in inclusive education with autism spectrum disorder towards bullying
FİLİZ TÜZÜN BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN KARAASLAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞENGÜL ERDEM
- Otizmli ilkokul öğrencilerinin salgın sürecindeki eğitimlerine ilişkin öğretmen, idareci ve veli görüşlerinin incelenmesi
Examination of teacher, administrative and parent's opinions on education of primary school students with autism during the epidemic process
ECE CAN TEMREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA CAVKAYTAR