Tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlerde sigara ve antidepresan kullanım sıklığı ile depresif belirtiler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking and antidepressant use frequency and depressive symptoms in physicians undergoing medical specialization training
- Tez No: 1004641
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT DEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Asistan hekim, Türkiye, Anksiyete, Depresyon, Sigara kullanımı, Antidepresan, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği. 2026, 68 sayfa, Resident physician, Türkiye, Anxiety, Depression, Cigarette smoking, Antidepressant, Hospital Anxiety and Depression Scale. 2026, 68 pages
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Uzmanlık Tezi Dr. Kemal SERİN Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Bülent DEMİR Bu çalışmanın amacı, tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlerde sigara ve antidepresan kullanım sıklığı ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Türkiye'de asistan hekimlik süreci, yoğun iş temposu, uzun çalışma saatleri, yetersiz dinlenme süreleri ve artan mesleki sorumluluklarla karakterize edilirken, bu süreçte ortaya çıkan ruhsal yükün hekimlerin hem yaşam kalitesi hem de mesleki işlevselliği üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Bununla birlikte, ülkemizde asistan hekimlerin ruhsal sağlık durumuna ilişkin çok merkezli ve kapsamlı veriler sınırlıdır. Bu çalışma, Ege Bölgesi örneklemi üzerinden elde edilen bulguların, Türkiye'deki asistan hekim popülasyonuna ilişkin genel bir çerçeve sunması ve sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sağlaması amacıyla planlanmıştır. Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı analitik nitelikte planlanmış olup Ege Bölgesi'nde görev yapan 331 asistan hekim üzerinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü, çalışma öncesinde yapılan güç analizi doğrultusunda 385 kişi olarak hesaplanmış; ancak saha sürecinde gönüllülük esası, erişim güçlükleri ve yoğun çalışma koşulları nedeniyle 331 katılımcıya ulaşılabilmiştir. Veriler, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, mesleki koşulları, sigara ve antidepresan kullanım durumlarını içeren yapılandırılmış anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Ruhsal belirtilerin değerlendirilmesinde Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ)'nin Türkçe uyarlaması kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics yazılımı ile gerçekleştirilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanında ikili grup karşılaştırmaları ve çok değişkenli lojistik regresyon modelleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, örneklemde yer alan asistan hekimlerin önemli bir bölümünde klinik düzeyde anksiyete ve depresyon belirtileri saptanmıştır. Aylık nöbet sayısının artması ile depresyon düzeyi ve sigara kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Antidepresan kullanımı açısından ise en güçlü bağımsız belirleyicinin anksiyete düzeyi olduğu saptanmış, çok değişkenli analizlerde depresyonun bağımsız bir belirleyici olarak öne çıkmadığı görülmüştür. Kadın asistan hekimlerin antidepresan kullanım oranlarının erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sigara kullanan asistan hekimlerde antidepresan kullanım sıklığının daha yüksek olması, sigara kullanımı ile psikiyatrik tedavi gereksinimi arasındaki güçlü ilişkiyi desteklemiştir. Kliniklere göre değerlendirildiğinde, acil serviste çalışan asistan hekimlerde anksiyete belirtilerinin diğer birimlere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ege Bölgesi örneklemi üzerinden elde edilen sonuçlar, Türkiye'deki asistan hekimlerin, ruh sağlığı açısından ciddi risk altında olduğunu göstermektedir. Özellikle nöbet yükü, anksiyete düzeyi ve klinik çalışma koşulları; depresyon belirtileri, sigara kullanımı ve antidepresan gereksinimi üzerinde belirleyici faktörlerdir. Anksiyetenin antidepresan kullanımı üzerinde birincil belirleyici olarak öne çıkması, ruhsal değerlendirmelerde yalnızca depresyonun değil, anksiyete belirtilerinin de sistematik şekilde ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, asistan hekimlere yönelik düzenli ruhsal tarama programlarının oluşturulması, psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi ve nöbet düzenlemelerinin gözden geçirilmesi önerilmektedir. Elde edilen verilerin, ulusal düzeyde yürütülecek daha geniş çaplı çalışmalar için önemli bir altyapı oluşturacağı ve sağlık politikalarının şekillendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT PhD Thesis Dr. Kemal SERİN Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine Department of Emergency Medicine Supervisor: Dr. Öğr. Üyesi Bülent DEMİR The aim of this study is to examine the relationship between the frequency of cigarette and antidepressant use and the levels of depression and anxiety among physicians undergoing residency training. In Türkiye, the residency period is characterized by an intense workload, long working hours, insufficient rest, and increasing professional responsibilities. These factors contribute substantially to the psychological burden experienced by residents, affecting both their quality of life and professional functioning. Despite this, nationwide, multicenter, and comprehensive data on the mental health status of residents in Türkiye remain limited. This study was designed to provide an overall perspective on the mental health profile of resident physicians in Türkiye by analyzing findings obtained from a sample in the Aegean Region and to contribute to the development of relevant health policies.This cross-sectional and descriptive-analytic study was conducted with 331 resident physicians working in the Aegean Region. The required sample size was calculated as 385 based on a priori power analysis; however, 331 participants were reached due to voluntary participation, access limitations, and heavy work schedules. Data were collected using a structured questionnaire assessing sociodemographic characteristics, occupational variables, cigarette smoking, and antidepressant use. Psychological symptoms were assessed using the Turkish version of the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), which has been validated in the Turkish population. Data analyses were conducted using IBM SPSS Statistics. Descriptive statistics, group comparisons, correlation analyses, and multivariate logistic regression models were applied. The level of statistical significance was set at p < 0.05.According to the findings, a considerable proportion of resident physicians exhibited clinically significant symptoms of anxiety and depression. An increase in monthly shift frequency was significantly associated with higher depression levels and increased cigarette use. Regarding antidepressant use, anxiety level emerged as the strongest independent predictor, whereas depression did not remain significant in multivariate analyses. Female residents had significantly higher rates of antidepressant use compared to males. The higher frequency of antidepressant use among smokers further supported the strong association between cigarette consumption and psychiatric treatment needs. When evaluated by clinical departments, residents working in emergency medicine exhibited higher anxiety scores than those in other units.Findings from the Aegean Region sample indicate that resident physicians in Türkiye are at substantial risk regarding mental health. Particularly, shift burden, anxiety levels, and clinical working conditions are key determinants of depressive symptoms, cigarette use, and the need for antidepressant treatment. The identification of anxiety as the primary predictor of antidepressant use highlights the need for systematic assessment of anxiety symptoms in addition to depression during psychological evaluations. These results underscore the importance of establishing regular mental health screening programs, strengthening psychosocial support services, and reviewing shift regulations for resident physicians. The findings also provide a valuable foundation for future nationwide, multicenter studies and may guide the development of health policies addressing residents' well-being.
Benzer Tezler
- Asistanlarda depresyon algısının iş doyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Examinetion of relationship between depression and job satisfaction at assistants
AHMET ÇELER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Aile HekimliğiDüzce ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAMDİ KARA
- Bir birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran ve antidepresan kullanmakta olan olguların klinik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of clinical management of the patients underwent antidepressant treatment followed up in a primary health care unit
MÜNEVVER CEBECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN AHMET TÜRKCAN
- Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi'nde çalışan araştırma görevlilerinin iyilik halinin değerlendirilmesi
Evaluation of wellness of residents working at Dokuz Eylül University Hospital
NECATİ AKKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımDokuz Eylül ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT YANTURALI
- Asistan hekimlerde algılanan stres düzeylerinin ve uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of perceived stresslevels of resident physicians with their sleep quality
AYŞEGÜL SAPMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
- İstanbul ili Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan hekimlerin sigara bırakma tedavisi hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of physicians working in Family Health Centers in İstanbul province about smoking cessation treatment
DOĞAN DEMİRHAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA