Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının analitik düşünme beceri düzeylerinin belirlenmesi
Determination of the analytical thinking skill levels of pre-service social studies teachers
- Tez No: 1004739
- Danışmanlar: PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Düşünme, insanlık tarihi boyunca bireyin varoluşsal bir parçası olan ve insanı diğer canlılardan ayıran temel bir zihinsel beceridir. Analitik düşünme ise bu sürecin önemli bileşenlerinden biri olup; bir durumu alt bileşenlerine ayırma, veriler arasında ilişki kurma, sınıflandırma ve çıkarım yapma süreçlerini kapsayan bir beceridir. Bu araştırma, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının analitik düşünme beceri düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli benimsenmiş; veri toplama aracı olarak akademik başarı testi ve görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 27.0.1 paket programından yararlanılmış, nitel verilerin analizi ise içerik analizi yoluyla yürütülmüştür. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının analitik düşünme becerisine yönelik akademik başarı puanları ile cinsiyet değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Buna karşın, sınıf düzeyi değişkenine göre akademik başarı puanlarında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen analizler, en yüksek başarının 2. sınıf düzeyindeki adaylara, en düşük başarının ise 4. sınıf düzeyindeki adaylara ait olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, öğretmen adaylarının analitik düşünme becerisini kavramsal olarak yeterli düzeyde tanımlayabildikleri; analitik düşünmeyi, sosyal bilgiler dersinin temel amaçlarıyla örtüşen, çok boyutlu bir yetkinlik ve etkili vatandaşlık profilinin oluşmasında önemli bir unsur olarak nitelendirdikleri tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının lisans programlarında analitik düşünme süreçlerini destekleyecek daha sistematik ve erişilebilir çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Thinking is a fundamental cognitive skill that distinguishes humans from other living beings. Analytical thinking, a core component of this process, involves breaking down complex situations into constituent parts, identifying relationships within data, and drawing evidence-based conclusions. This study aims to determine the analytical thinking levels of social studies teacher candidates during the 2025–2026 academic year. Utilizing a survey model as a quantitative research method, the study employed an academic achievement test and an interview form as data collection tools. Quantitative data were analyzed using SPSS 27.0.1, while qualitative data underwent content analysis. The results indicate no statistically significant difference in academic achievement scores related to analytical thinking skills concerning the gender variable. However, a significant difference was observed based on grade level; second-year candidates demonstrated the highest achievement, while fourth-year candidates recorded the lowest. The findings also suggest that prospective teachers can conceptually define analytical thinking at a sufficient level, perceiving it as a multidimensional competency that aligns with the core objectives of social studies and the development of effective citizenship. Consequently, it is recommended that more systematic and accessible initiatives be integrated into undergraduate programs to enhance the analytical thinking processes of prospective social studies teachers.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme beceri düzeylerinin incelenmesi
Examination of computational thinking skill levels of Social studies teacher candidates
ENES SUBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilim ve TeknolojiAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NADİRE EMEL AKHAN
- Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile medya okuryazarlığı becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pre-service teachers' critical thinking tendencies and media literacy skills
AHMET SERDAR YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TAHİROĞLU
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimsel araştırma, yayın ve değerlendirme etiği düzeylerinin geliştirilmesi
Development of scientific research, publication and assessment ethics levels of social studies teacher candidates
İNANÇ GENÇ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı düzeylerinin geliştirilmesi
Developing information literacy levels of social studies teacher candidates
TUĞBA TURGUT
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
- Multivariate analysis of school principals' technology leadership competencies, learning school environment and schools' social network structures
Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterlikleri, okullardaki örgütsel öğrenme ortamı ve örgüt-içi sosyal ağ yapıları arasındaki ilişkinin çok yönlü analizi
KÖKSAL BANOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN