Organ nakli planlanan hastalardaki psikiyatrik bozukluklar ile umutsuzluk düzeyi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve intihar düşüncesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between psychiatric disorders, levels of hopelessness, intolerance of uncertainty, and suicidal ideology in patients planned for organ transplantation
- Tez No: 1004900
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL ÖZCAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SARI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Organ nakli, psikiyatrik bozukluklar, belirsizliğe tahammülsüzlük, umutsuzluk, intihar düşüncesi, konsültasyon-ilişki psikiyatrisi, Organ transplantation, psychiatric morbidity, intolerance of uncertainty, suicidal ideation, hopelessness, consultation-liaison psychiatry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'nde değerlendirilen organ nakli bekleme listesinde yer alan hastalarda psikiyatrik morbidite sıklığının, dağılımının ve psikometrik ölçeklerle ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu araştırmaya, organ nakli öncesi psikiyatrik değerlendirme sürecine dâhil edilen 170 hasta katılmıştır. Katılımcılar DSM-5 tanı ölçütlerine göre yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) ile değerlendirilmiş; Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A), Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) uygulanmıştır. Elde edilen veriler sosyodemografik değişkenler ve psikiyatrik tanılarla karşılaştırılmış, çok değişkenli istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Hastaların %44,7'sinde en az bir psikiyatrik bozukluk saptandı. En sık görülen tanı depresif bozukluk (%18,2) olup bunu anksiyete bozuklukları (%15,9), uyku bozuklukları (%11,8), uyum bozukluğu (%5,9) ve obsesif-kompulsif bozukluk (%4,1) izledi. Çok değişkenli analizde kadın cinsiyet (OR=3,04), psikiyatrik bozukluk öyküsü ve karaciğer nakli beklentisi psikiyatrik bozukluk varlığıyla bağımsız olarak ilişkili bulundu. Psikiyatrik tanı konulan hastalarda tüm ölçek puanları anlamlı düzeyde daha yüksekti. Belirsizliğe tahammülsüzlük (BTÖ-12 ort.=30,94±12,95), psikiyatrik bozukluk varlığıyla güçlü ve bağımsız biçimde ilişkili bulundu (β=16,39; p<0,001). Depresif bozukluk intihar düşüncesi riskini 19,00 kat, uyum bozukluğu 17,96 kat, uyku bozukluğu ise 12,67 kat artırdı. Sigara kullanımı daha yüksek depresif belirti şiddetiyle (OR=4,09), alkol kullanımı ise artmış intihar düşüncesiyle (OR=3,15) ilişkilendirildi. Tüm ölçekler arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı; en güçlü ilişki HAM-D ile HAM-A arasında gözlemlendi (r=0,85). Sonuç: Organ nakli bekleme süreci; belirsizlik, kontrol kaybı ve ölüm kaygısı gibi stresörler nedeniyle psikiyatrik bozukluklar açısından yüksek risk taşımaktadır. Bu süreçte düzenli psikiyatrik değerlendirme yapılması, hem ruhsal iyilik hâlinin korunması hem de tedavi ve nakil uyumunun artırılması açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the prevalence and distribution of psychiatric morbidity and its relationship with psychometric scale scores among patients on the organ transplant waiting list who were evaluated at the Atatürk University Research Hospital Department of Psychiatry. Methods: This cross-sectional study included 170 patients undergoing pre-transplant psychiatric evaluation. Psychiatric diagnoses were made using the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders (SCID-5). All participants were assessed with the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Beck Hopelessness Scale, Beck Scale for Suicide Ideation, and Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12). Sociodemographic and clinical variables were analyzed, and multivariate analyses were performed to identify predictors of psychiatric morbidity. Results: At least one psychiatric disorder was identified in 44.7% of participants. The most common diagnosis was depressive disorder (18.2%), followed by anxiety disorders (15.9%), sleep disorders (11.8%), adjustment disorder (5.9%), and obsessive-compulsive disorder (4.1%). In multivariate analysis, female sex (OR=3.04), a history of psychiatric disorder, and awaiting liver transplantation were independently associated with the presence of a psychiatric disorder. Patients with a psychiatric diagnosis had significantly higher scores on all scales. Intolerance of uncertainty (IUS-12 mean=30.94±12.95) was strongly and independently associated with psychiatric diagnosis (β=16.39; p<0.001). Depressive disorder increased the risk of suicidal ideation 19.00-fold, adjustment disorder 17.96-fold, and sleep disorder 12.67-fold. Cigarette smoking was associated with greater depressive symptom severity (OR=4.09), while alcohol use was associated with increased suicidal ideation (OR=3.15). Significant positive correlations were found among all scales, with the strongest association observed between HAM-D and HAM-A (r=0.85). Conclusion: The pre-transplant period represents a psychologically vulnerable phase characterized by uncertainty, loss of control, and death anxiety. Routine psychiatric evaluation and follow-up are essential to support mental well-being, strengthen treatment adherence, and improve post-transplant outcomes.
Benzer Tezler
- Kalp yetersizliği nedeniyle sol ventrikül destek cihazı implantasyonu veya kalp nakli planlanan hastalarda bilişsel fonksiyonlar, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi: Uzunlamasına bir izlem çalışması
Cognitive functions, anxiety, depression and quality of life in patients with heart failure planned for left ventricular assist device implantation or heart transplantation: A longitudinal follow-up study dissertation
MUSA ÇİÇEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ
DOÇ. DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL
- Şaşılıkta ekstraoküler kaslarda adenozin 5'-trifosfataz aktivitesi
Başlık çevirisi yok
VİLDAN TOĞRUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Göz HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Ö. FARUK KÖKER
- Heparinsiz hemodiyaliz etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of heparin-free dialysis modalities
RUKEN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAMER SAKACI
- İmmünsüpresif tedavi planlanan hastaların tedavi öncesi hepatit B virüs taramalarında serolojik testlerin uygun şekilde istenip istenmediğinin değerlendirilmesi ve bu konuda yapılan eğitimlerin/uyarı sisteminin etkisinin araştırılması
Determining the rate of appropriate HBV screening before immunosuppressive treatment in patients and evaluating the effect of education-warning message on screening
NİHAT TÜRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA TOSUN
- Yoğun bakım hastalarında hesaplanan ve verilebilen kalori değerlerinin karşılaştırılması (Retrospektif çalışma)
Comparison of the calculated and the calories can be given intensive care unit patients (Retrospective study)
MÜGE DEMİRÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Anestezi ve ReanimasyonEge ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKİN ÇANKAYALI