Geri Dön

Organ nakli planlanan hastalardaki psikiyatrik bozukluklar ile umutsuzluk düzeyi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve intihar düşüncesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Investigation of the relationships between psychiatric disorders, levels of hopelessness, intolerance of uncertainty, and suicidal ideology in patients planned for organ transplantation

  1. Tez No: 1004900
  2. Yazar: ESMA ULYA AŞIK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HALİL ÖZCAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SARI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Organ nakli, psikiyatrik bozukluklar, belirsizliğe tahammülsüzlük, umutsuzluk, intihar düşüncesi, konsültasyon-ilişki psikiyatrisi, Organ transplantation, psychiatric morbidity, intolerance of uncertainty, suicidal ideation, hopelessness, consultation-liaison psychiatry
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'nde değerlendirilen organ nakli bekleme listesinde yer alan hastalarda psikiyatrik morbidite sıklığının, dağılımının ve psikometrik ölçeklerle ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu araştırmaya, organ nakli öncesi psikiyatrik değerlendirme sürecine dâhil edilen 170 hasta katılmıştır. Katılımcılar DSM-5 tanı ölçütlerine göre yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) ile değerlendirilmiş; Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A), Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) uygulanmıştır. Elde edilen veriler sosyodemografik değişkenler ve psikiyatrik tanılarla karşılaştırılmış, çok değişkenli istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Hastaların %44,7'sinde en az bir psikiyatrik bozukluk saptandı. En sık görülen tanı depresif bozukluk (%18,2) olup bunu anksiyete bozuklukları (%15,9), uyku bozuklukları (%11,8), uyum bozukluğu (%5,9) ve obsesif-kompulsif bozukluk (%4,1) izledi. Çok değişkenli analizde kadın cinsiyet (OR=3,04), psikiyatrik bozukluk öyküsü ve karaciğer nakli beklentisi psikiyatrik bozukluk varlığıyla bağımsız olarak ilişkili bulundu. Psikiyatrik tanı konulan hastalarda tüm ölçek puanları anlamlı düzeyde daha yüksekti. Belirsizliğe tahammülsüzlük (BTÖ-12 ort.=30,94±12,95), psikiyatrik bozukluk varlığıyla güçlü ve bağımsız biçimde ilişkili bulundu (β=16,39; p<0,001). Depresif bozukluk intihar düşüncesi riskini 19,00 kat, uyum bozukluğu 17,96 kat, uyku bozukluğu ise 12,67 kat artırdı. Sigara kullanımı daha yüksek depresif belirti şiddetiyle (OR=4,09), alkol kullanımı ise artmış intihar düşüncesiyle (OR=3,15) ilişkilendirildi. Tüm ölçekler arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı; en güçlü ilişki HAM-D ile HAM-A arasında gözlemlendi (r=0,85). Sonuç: Organ nakli bekleme süreci; belirsizlik, kontrol kaybı ve ölüm kaygısı gibi stresörler nedeniyle psikiyatrik bozukluklar açısından yüksek risk taşımaktadır. Bu süreçte düzenli psikiyatrik değerlendirme yapılması, hem ruhsal iyilik hâlinin korunması hem de tedavi ve nakil uyumunun artırılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to determine the prevalence and distribution of psychiatric morbidity and its relationship with psychometric scale scores among patients on the organ transplant waiting list who were evaluated at the Atatürk University Research Hospital Department of Psychiatry. Methods: This cross-sectional study included 170 patients undergoing pre-transplant psychiatric evaluation. Psychiatric diagnoses were made using the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders (SCID-5). All participants were assessed with the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Beck Hopelessness Scale, Beck Scale for Suicide Ideation, and Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12). Sociodemographic and clinical variables were analyzed, and multivariate analyses were performed to identify predictors of psychiatric morbidity. Results: At least one psychiatric disorder was identified in 44.7% of participants. The most common diagnosis was depressive disorder (18.2%), followed by anxiety disorders (15.9%), sleep disorders (11.8%), adjustment disorder (5.9%), and obsessive-compulsive disorder (4.1%). In multivariate analysis, female sex (OR=3.04), a history of psychiatric disorder, and awaiting liver transplantation were independently associated with the presence of a psychiatric disorder. Patients with a psychiatric diagnosis had significantly higher scores on all scales. Intolerance of uncertainty (IUS-12 mean=30.94±12.95) was strongly and independently associated with psychiatric diagnosis (β=16.39; p<0.001). Depressive disorder increased the risk of suicidal ideation 19.00-fold, adjustment disorder 17.96-fold, and sleep disorder 12.67-fold. Cigarette smoking was associated with greater depressive symptom severity (OR=4.09), while alcohol use was associated with increased suicidal ideation (OR=3.15). Significant positive correlations were found among all scales, with the strongest association observed between HAM-D and HAM-A (r=0.85). Conclusion: The pre-transplant period represents a psychologically vulnerable phase characterized by uncertainty, loss of control, and death anxiety. Routine psychiatric evaluation and follow-up are essential to support mental well-being, strengthen treatment adherence, and improve post-transplant outcomes.

Benzer Tezler

  1. Kalp yetersizliği nedeniyle sol ventrikül destek cihazı implantasyonu veya kalp nakli planlanan hastalarda bilişsel fonksiyonlar, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi: Uzunlamasına bir izlem çalışması

    Cognitive functions, anxiety, depression and quality of life in patients with heart failure planned for left ventricular assist device implantation or heart transplantation: A longitudinal follow-up study dissertation

    MUSA ÇİÇEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ

    DOÇ. DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL

  2. Şaşılıkta ekstraoküler kaslarda adenozin 5'-trifosfataz aktivitesi

    Başlık çevirisi yok

    VİLDAN TOĞRUL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Göz HastalıklarıÇukurova Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. Ö. FARUK KÖKER

  3. Heparinsiz hemodiyaliz etkinliklerinin karşılaştırılması

    Comparison of the effectiveness of heparin-free dialysis modalities

    RUKEN YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TAMER SAKACI

  4. İmmünsüpresif tedavi planlanan hastaların tedavi öncesi hepatit B virüs taramalarında serolojik testlerin uygun şekilde istenip istenmediğinin değerlendirilmesi ve bu konuda yapılan eğitimlerin/uyarı sisteminin etkisinin araştırılması

    Determining the rate of appropriate HBV screening before immunosuppressive treatment in patients and evaluating the effect of education-warning message on screening

    NİHAT TÜRKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELMA TOSUN

  5. Yoğun bakım hastalarında hesaplanan ve verilebilen kalori değerlerinin karşılaştırılması (Retrospektif çalışma)

    Comparison of the calculated and the calories can be given intensive care unit patients (Retrospective study)

    MÜGE DEMİRÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Anestezi ve ReanimasyonEge Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İLKİN ÇANKAYALI