Orhan Pamuk'un eserlerinin İngilizceye çevirilerinin çeviri stratejileri bağlamında incelenmesi
An analysi̇s of the Engli̇sh translati̇on of Orhan Pamuk's works wi̇thi̇n the framework of translati̇on strategi̇es
- Tez No: 1005082
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN YURTDAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Orhan Pamuk, eserlerinde Doğu ile Batı arasında sıkışmış kimlikleri, tarihsel hafızayı, bireyin iç dünyasını çok katmanlı şekilde işler. Bu çok katmanlı anlatılar, yerel dil unsurlarının, atasözleri ve deyimlerin, geleneksel anlatı biçimlerinin ve postmodern tekniklerin iç içe geçtiği yoğun bir edebi biçemle iç içedir. Bu tür yazınsal metinlerin başka bir dile aktarımı, yalnızca sözcüklerin çevrilmesinden ibaret değildir; aynı zamanda yazarın biçemi, anlatı yapısı, kültürel göndermeleri ve metnin duygusal tonu da yeni bir dilde yeniden inşa edilmek zorundadır. Dolayısıyla yazınsal çeviri, dilsel bir aktarımın ötesinde, estetik ve kültürel bir yeniden üretim süreci olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, Orhan Pamuk'un İstanbul: Hatıralar ve Şehir, Masumiyet Müzesi ve Kar adlı üç eseri ile bu eserlerin Maureen Freely tarafından yapılmış İngilizce çevirileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, yazınsal çeviri sürecinde ortaya çıkan dönüşümleri, çeviri stratejileri bağlamında analiz etmek ve bu stratejilerin kaynak metin üzerindeki biçemsel ve kültürel etkilerini Lawrence Venuti'nin görüşleri çerçevesinde değerlendirmektir. İnceleme sürecinde Antoine Berman'ın, çeviri analitğinde öne sürdüğü 12 defore edici eğilimi temel alınmıştır. Bu doğrultuda, her bir eserden her eğilim için ikişer örnek seçilmiş; toplamda 72 örnek analiz edilmiştir. Seçilen örnekler, hem dilsel hem de kültürel düzeyde Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejileri bağlamında çözümlenmiştir. Venuti'nin çevirideki görünmezlik eleştirisi ve kültürel şiddet kavramı da çeviri tercihlerini değerlendirmede kuramsal arka plan olarak kullanılmıştır. Yapılan incelemeler, Maureen Freely'nin çevirilerinde büyük ölçüde yerlileştirme stratejisini kullandığını ve bu tercihin erek okur beklentileri doğrultusunda şekillendiğini ortaya koymuştur. Bu strateji, çevirilerin akıcı ve anlaşılır olmalarına neden olmuş; ancak bu durumun kaynak metnin özgün biçemi ve kültürel zenginliği üzerinde deformasyona yol açtığı gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Orhan Pamuk, one of the most prominent authors of Turkish literature, intricately explores identities trapped between East and West, historical memory, and the inner world of the individual in his works. These multilayered narratives are shaped by a dense literary style in which local language elements, proverbs and idioms, traditional storytelling patterns, and postmodern techniques intertwine. The translation of such literary texts into another language goes beyond the mere rendering of words; it requires the reconstruction of the author's style, narrative structure, cultural references, and emotional tone in the target language. Therefore, literary translation should be seen as a process of aesthetic and cultural re-creation, rather than a simple linguistic transfer. This study comparatively analyzes three of Orhan Pamuk's major works; Istanbul: Memories and the City, The Museum of Innocence, and Snow, along with their English translations by Maureen Freely. The aim of the study is to examine the transformations that occur during the literary translation process within the framework of translation strategies, and to evaluate the stylistic and cultural effects of these strategies on the source texts through with Lawrence Venuti's theories. The analysis is based on Antoine Berman's model of translation criticism, particularly his twelve deforming tendencies. For this purpose, two examples were selected for each tendency from each work, resulting in a total of 72 examples analyzed. The selected examples are evaluated on both linguistic and cultural levels in relation to Venuti's strategies of domestication and foreignization. Venuti's critique of the translator's invisibility and the concept of cultural violence were also used as part of the theoretical framework. The findings of the analysis reveal that Maureen Freely predominantly employed domestication strategies, shaped by the expectations of the target readership. While these strategies enhanced fluency and intelligibility in the target texts, they also led to noticeable stylistic and cultural deformations, reducing the richness and authenticity of the source texts
Benzer Tezler
- Translation and politics of identity: Türkiye in the eyes of Europe (1999-2008)
Çeviri ve kimlik politikaları: Avrupa'nın gözünde Türkiye (1999-2008)
FATMA AKSOY
Doktora
İngilizce
2024
SosyolojiHacettepe Üniversitesiİngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
- La traduction et la réception d'Orhan Pamuk en français et en anglais
Orhan Pamuk'un Fransızca ve İngilizce çevirileri ve alımlanması
GÜLDEN KİRAZLI
Yüksek Lisans
Fransızca
2012
Karşılaştırmalı EdebiyatUnıversıte de Paul-Valery Montpellıer IııKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PHILIPPE MARTY
- Лингво-стилистические особенности ложныхдрузей переводчика
Tuzak kelimelerin çevirisinde dilbilimsel ve üslupbilimselözellikler
ŞUHEDA RENGİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Rusça
2024
Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALTANAT MAMBAYEVA
- The Translation of cultural features in Orhan Pamuk's“Beyaz Kale”and“Yeni Hayat”
Orhan Pamuk'un“Beyaz Kale”ve“Yeni Hayat”isimli romanlarının çevirilerinde kültürel öğeler
YEŞİM SÖNMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ASALET ERTEN
- Milli Mücadele, Cumhuriyet ve Çağdaş Türk yazınsal çoğuldizgesindeki eserlerin yeniden yazımı
Rewriting the literary works in the National Struggle, Republic and Contemporary Turkish literary polysystem
ENSAR MACİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN YURTDAŞ