Jane Austen'ın Pride and Prejudice romanının Türkçe çevirilerinin feminist çeviri bağlamında incelenmesi
An analysis of the Turkish translations of Jane Austen's Pride and Prejudice within the framework of feminist translation theory
- Tez No: 1005083
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞABAN KÖKTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Translation and Interpretation, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Feminizm, Feminism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Jane Austen'ın Pride and Prejudice (1813) adlı romanının Göksu Birol (2021), Nihal Yeğinobalı (2021) ve Hamdi Koç (2022) tarafından gerçekleştirilen üç Türkçe çevirisini feminist çeviri kuramı bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın amacı, söz konusu çevirilerde kadın temsillerinin, toplumsal cinsiyet söylemlerinin ve ideolojik yaklaşımların nasıl dönüştürüldüğünü veya yeniden üretildiğini belirlemektir. Feminist çeviri kuramı bağlamında ele alınan eşdeğerlik, çevirmenin öznelliği ve yeniden yazma kavramları bu çözümlemenin kuramsal temelini oluşturmuştur. Nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; kaynak metin ile üç erek metin, içerik analizi yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Bulgular, çevirmenlerin dilsel ve ideolojik tercihlerinin metindeki kadın temsilleri üzerinde belirleyici etkiler yarattığını göstermektedir. Yeğinobalı'nın çevirisinin feminist duyarlılığı yansıtarak kadın karakterleri güçlendirdiği, Birol ve Koç'un çevirilerinde ise kimi yerlerde eleştirel tonun nötralize edildiği gözlemlenmiştir. Çalışma, feminist çeviri kuramının klasik metinlerin hedef kültürdeki yeniden yazımında nasıl işlediğini ortaya koymakta ve Türkiye'deki feminist çeviri literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır. Çevirinin, yalnızca dilsel bir aktarım değil, toplumsal cinsiyet eşitliği açısından dönüştürücü bir araç olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation comparatively analyzes three Turkish translations of Jane Austen's Pride and Prejudice (1813)—by Göksu Birol (2021), Nihal Yeğinobalı (2021), and Hamdi Koç (2022)—within the framework of feminist translation theory. The study aims to reveal how female representations, gender discourses, and ideological positions are transformed or reconstructed in the target culture.The concepts of equivalence, translator subjectivity, and rewriting, examined within the framework of feminist translation theory, have constituted the theoretical foundation of this analysis. Adopting a qualitative methodology, the source text and the three target texts were analyzed through content analysis. The findings demonstrate that translators' linguistic and ideological choices significantly shape the representation of women in the translations. Yeğinobalı's version preserves the feminist tone of Austen's text and empowers female voices, while Birol and Koç's translations tend to neutralize critical tones in certain sections. The study illustrates how feminist translation theory functions in the rewriting of canonical texts and offers an original contribution to the Turkish feminist translation literature. It concludes that translation is not merely a linguistic transfer but also a transformative tool for promoting gender equality and challenging patriarchal discourse.
Benzer Tezler
- Turkish language reform and the culture policy for promoting Turkish language: A study on Jane Austen's Pride and Prejudice translations
Türk dil devrimi ve Türkçe'nin desteklenmesine yönelik kültür politikası: Jane Austen'in Pride and Prejudice çevirileri üzerine bir çalışma
GÖNÜL DAMLA ATAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mütercim-TercümanlıkAtılım ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. NÜZHET BERRİN AKSOY
- Jane Austen`ın Pride and Prejudice ve persuasion romanındaki esas karakterlerin özellikleri
The Prominent characteristic features of characters in Jane Austen`s Pride and Prejudice and Persuasion
JALE MURADOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İngiliz Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SENA TULPAR
- Toplumsal cinsiyet algısının 19. yüzyıldan günümüze dönüşümü (?): Gurur ve Önyargı ve Bridget Jones'un Günlüğü örneği
The transformation(?) of gender perception from the 19th century to today: Pride and Prejudice and Bridget Jones' Diary
AFRA KASMAN
- Jane Austen's Pride and Prejudice a novel in between romance and realism
Jane Austen'ın Aşk ve Gururu: Romans ve realizm arasında bir roman
GÜLCE AYDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İngiliz Dili ve EdebiyatıYaşar Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AHMET SÜNER
- Comparison of Jane Austen's Pride and Prejudice and Helen Fielding's Bridget Jones's Diary in accordance with the Novel of Manners
Jane Austen'ın Aşk ve Gurur, Helen Fielding'in Bridget Jones'un Günlüğü adlı romanlarının Adabı Muaşeret Romanı açısından karşılaştırılması
MİNE ÖZGE ÇERİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
İngiliz Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETURE MEMMEDOVA