Geri Dön

Jane Austen'ın Pride and Prejudice romanının Türkçe çevirilerinin feminist çeviri bağlamında incelenmesi

An analysis of the Turkish translations of Jane Austen's Pride and Prejudice within the framework of feminist translation theory

  1. Tez No: 1005083
  2. Yazar: ENİSE KOCAKAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ŞABAN KÖKTÜRK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mütercim-Tercümanlık, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Translation and Interpretation, English Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Feminizm, Feminism
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Jane Austen'ın Pride and Prejudice (1813) adlı romanının Göksu Birol (2021), Nihal Yeğinobalı (2021) ve Hamdi Koç (2022) tarafından gerçekleştirilen üç Türkçe çevirisini feminist çeviri kuramı bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın amacı, söz konusu çevirilerde kadın temsillerinin, toplumsal cinsiyet söylemlerinin ve ideolojik yaklaşımların nasıl dönüştürüldüğünü veya yeniden üretildiğini belirlemektir. Feminist çeviri kuramı bağlamında ele alınan eşdeğerlik, çevirmenin öznelliği ve yeniden yazma kavramları bu çözümlemenin kuramsal temelini oluşturmuştur. Nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; kaynak metin ile üç erek metin, içerik analizi yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Bulgular, çevirmenlerin dilsel ve ideolojik tercihlerinin metindeki kadın temsilleri üzerinde belirleyici etkiler yarattığını göstermektedir. Yeğinobalı'nın çevirisinin feminist duyarlılığı yansıtarak kadın karakterleri güçlendirdiği, Birol ve Koç'un çevirilerinde ise kimi yerlerde eleştirel tonun nötralize edildiği gözlemlenmiştir. Çalışma, feminist çeviri kuramının klasik metinlerin hedef kültürdeki yeniden yazımında nasıl işlediğini ortaya koymakta ve Türkiye'deki feminist çeviri literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır. Çevirinin, yalnızca dilsel bir aktarım değil, toplumsal cinsiyet eşitliği açısından dönüştürücü bir araç olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This doctoral dissertation comparatively analyzes three Turkish translations of Jane Austen's Pride and Prejudice (1813)—by Göksu Birol (2021), Nihal Yeğinobalı (2021), and Hamdi Koç (2022)—within the framework of feminist translation theory. The study aims to reveal how female representations, gender discourses, and ideological positions are transformed or reconstructed in the target culture.The concepts of equivalence, translator subjectivity, and rewriting, examined within the framework of feminist translation theory, have constituted the theoretical foundation of this analysis. Adopting a qualitative methodology, the source text and the three target texts were analyzed through content analysis. The findings demonstrate that translators' linguistic and ideological choices significantly shape the representation of women in the translations. Yeğinobalı's version preserves the feminist tone of Austen's text and empowers female voices, while Birol and Koç's translations tend to neutralize critical tones in certain sections. The study illustrates how feminist translation theory functions in the rewriting of canonical texts and offers an original contribution to the Turkish feminist translation literature. It concludes that translation is not merely a linguistic transfer but also a transformative tool for promoting gender equality and challenging patriarchal discourse.

Benzer Tezler

  1. Turkish language reform and the culture policy for promoting Turkish language: A study on Jane Austen's Pride and Prejudice translations

    Türk dil devrimi ve Türkçe'nin desteklenmesine yönelik kültür politikası: Jane Austen'in Pride and Prejudice çevirileri üzerine bir çalışma

    GÖNÜL DAMLA ATAY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Mütercim-TercümanlıkAtılım Üniversitesi

    Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    PROF. NÜZHET BERRİN AKSOY

  2. Jane Austen`ın Pride and Prejudice ve persuasion romanındaki esas karakterlerin özellikleri

    The Prominent characteristic features of characters in Jane Austen`s Pride and Prejudice and Persuasion

    JALE MURADOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    İngiliz Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. SENA TULPAR

  3. Toplumsal cinsiyet algısının 19. yüzyıldan günümüze dönüşümü (?): Gurur ve Önyargı ve Bridget Jones'un Günlüğü örneği

    The transformation(?) of gender perception from the 19th century to today: Pride and Prejudice and Bridget Jones' Diary

    AFRA KASMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    SosyolojiManisa Celal Bayar Üniversitesi

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİNUR AKŞEHİR UYGUR

  4. Jane Austen's Pride and Prejudice a novel in between romance and realism

    Jane Austen'ın Aşk ve Gururu: Romans ve realizm arasında bir roman

    GÜLCE AYDEMİR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    İngiliz Dili ve EdebiyatıYaşar Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AHMET SÜNER

  5. Comparison of Jane Austen's Pride and Prejudice and Helen Fielding's Bridget Jones's Diary in accordance with the Novel of Manners

    Jane Austen'ın Aşk ve Gurur, Helen Fielding'in Bridget Jones'un Günlüğü adlı romanlarının Adabı Muaşeret Romanı açısından karşılaştırılması

    MİNE ÖZGE ÇERİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2012

    İngiliz Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel Üniversitesi

    Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETURE MEMMEDOVA