Cittaslow Hareketi'nin sosyo-mekânsal pratiği: Akyaka'da gündelik yaşam ve yavaşlığın sınıfsallığı
The socio-spatial practice of the cittaslow movement: Daily life and the class character of slowness
- Tez No: 1005184
- Danışmanlar: PROF. DR. VEFA SAYGIN ÖĞÜTLE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Cittaslow Hareketi'nin Akyaka'da barındırdığı imkanları ve karşılaştığı sınırlılıkları ilişkisel perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın özgün değeri; Cittaslow Hareketi'ni temelini sosyoekonomik ve sosyokültürel dinamiklerden alan ancak talebini gündelik yaşam akışına odaklamış bir hareket olarak değerlendirip mekânsal pratiklere etki eden dinamiklere dikkat çekmesinde yatmaktadır. Araştırmada 30 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği gerçekleştirilmiştir. Akyaka'da farklı konumlar işgal eden katılımcılara kartopu örneklem tekniği ile ulaşılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde teorik ve yöntemsel güzergahlar açıklanmıştır. Birinci bölümün ilk kısmı, Cittaslow Hareketi'ni, barındırdığı sosyolojik iddia çerçevesinde ele almaktadır. Bu amaçla ilk olarak, Cittaslow Hareketi'nin tarihçesi ve kurumsal yapısı; ikinci olarak hareketin alternatifini aradığı kentte neleri eleştirdiği; üçüncü olarak hareketin ütopya- mekânsal pratik- yerel yönetim üçgenindeki ara kuramsal bağ olarak konumu üzerinde durulmuştur. Birinci bölümün ikinci kısmında araştırma sürecine dair bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde Akyaka'nın Cittaslow Hareketi üyeliğine dair bilgi, tutum ve beklentilere ve Akyaka'nın kendine has yapısının üyelik açısından yarattığı sonuçlara odaklanılmıştır. Saha araştırmasında katılımcıların çoğu, hareketi uygulanamamış bir proje olarak değerlendirmiştir. Katılımcılar hareketin uygulanamamasını; süreç içerisinde yerel yönetim biçiminin değişmesi, yerel yönetimin yanlış tutumu, taraflar arası iş birliğinin kopması, katılımcılık anlayışının olgunlaşmaması gibi nedenlere dayandırmıştır. Araştırma sonucunda, hareketin beklentileri karşılamaması, katılımcılığın yüzeyselliğiyle ve yönetişimin eşitsizliğiyle ilişkilendirilmiştir. Akyaka'nın Cittaslow Hareketi'ne üye olmasında etkili olan barındırdığı doğal güzellikler, nüfusun azlığı, Nail Çakırhan mimarisi ve canlı türleri gibi kriterler paradoksal biçimde turizm baskısına neden olmakta ve bu durum da Akyaka'nın üyeliğini tehlikeye atmaktadır. Saha araştırmasında farklı konumlardaki katılımcıların bu tehlike karşısında geliştirdiği stratejiler araştırılmıştır. Akyaka'daki yerelliğin sonradan inşa edilmesi ise, Cittaslow Hareketi'nin yerel olanın korunması kriterini, sosyokültürel ve sosyoekonomik bakımdan dış etkilere son derece açık hale getirerek tehlikeye atmaktadır. Araştırmanın son bölümünde, Akyaka'nın mekânsal pratiği, fiziksel uzam ve gündelik yaşam pratikleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Fiziksel uzam, kamusal alanların işgali, trafik ve kalabalık gibi görünümleri barındırması sebebiyle endüstri kentine yaklaşmaktadır. Gündelik yaşam pratikleri ise, mevsimsellik paralelinde gelişip mekân üzerinde kalıcı izler de bırakan hız ve yoğunluk olgularından etkilenmektedir. Bu etki, Akyaka'nın mekânsal pratiğinde görülen topyekûn turizme yönelme, yerinden edilme gibi çelişkili sonuçlarla birleşmiş ve bunun sonucunda yavaşlık deneyimi ayrıcalık haline gelmiştir. Sonuç olarak Akyaka'da Cittaslow Hareketi üyeliğindeki mekânsal pratiğin, mekânın düzenlendiği bir yönetişim biçimi yerine ütopik bir söylem olarak deneyimlendiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This research aims to analyze the opportunities and limitations of the Cittaslow Movement in Akyaka from a relational perspective. The original value of the research lies in evaluating the Cittaslow Movement as a movement that takes its basis from socioeconomic and sociocultural dynamics but focuses its demand on the flow of daily life, and in drawing attention to the dynamics that affect spatial practices. Within the scope of the research, a semi-structured interview technique was applied with 30 participants. Participants who occupied different positions in Akyaka were reached using the snowball sampling technique. In the first part of the research, theoretical and methodological routes are explained. The first part of the first chapter discusses the Cittaslow Movement within the framework of the sociological claim it contains. For this purpose, firstly, the history and institutional structure of the Cittaslow Movement; secondly, what the movement criticized in the city to which it sought an alternative; thirdly, the movement's position as an intermediate theoretical link in the triangle of utopia - spatial practice - local government were emphasized. In the second part of the first chapter, information about the research process is included. The second part of the research focuses on the knowledge, attitudes and expectations regarding Akyaka's membership in the Cittaslow Movement and the consequences of Akyaka's unique structure in terms of membership. During the field research, most participants evaluated the movement as an impracticable project. Participants attributed the failure to implement the movement to reasons such as the change of local government style during the process, the wrong attitude of the local government, the breakdown of cooperation between the parties, and the immaturity of the understanding of participation. As a result of the research, the movement's failure to meet expectations was associated with the superficiality of participation and the inequality of governance. Criteria such as the natural beauties that Akyaka hosts, the scarcity of the population, Nail Çakırhan architecture and living species, which are effective for Akyaka's membership in the Cittaslow Movement, paradoxically cause tourism pressure and this endangers Akyaka's membership. The field research investigated the strategies developed by participants in different locations in the face of this danger. The subsequent construction of locality in Akyaka endangers the Cittaslow Movement's criterion of protecting the local by making it extremely vulnerable to external influences in socio-cultural and socio-economic terms. In the last part of the research, Akyaka's spatial practice is evaluated within the framework of physical space and daily life practices. The physical space is approaching the industrial city due to its appearance such as the occupation of public spaces, traffic and crowds. Daily life practices are affected by the phenomena of speed and density, which develop in parallel with seasonality and leave permanent marks on the space. This effect has been combined with contradictory results such as the total shift towards tourism and displacement seen in Akyaka's spatial practice, and as a result, the experience of slowness has become a privilege. As a result, it is seen that the spatial practice in Akyaka within the Cittaslow Movement membership is experienced as a utopian discourse rather than a form of governance in which space is organized.
Benzer Tezler
- Yavaş kent hareketi üzerinden yaşanabilir aramekân/arayüz geliştirmede bir model önerisi: İstanbul/Beşiktaş-Sinanpaşa Mahallesi örneği
A model proposal to develop a livable in between space/interface through cittaslow movement: İstanbul/Beşiktaş-Sinanpaşa Neighbourhood example
KIYMET PINAR KIRKIK AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2018
Şehircilik ve Bölge PlanlamaBartın ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE SELMA ÇELİKYAY
- Sakin şehirlerde yere bağlılığın turizm paradoksu bağlamında kentsel kaliteye etkisinin incelenmesi
Examining the impact of place attachment on urban quality in the context of the tourism paradox in cittaslows cities
GİZEM DURAL
Doktora
Türkçe
2026
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER AYTUĞ
- Cittaslow (Sakin Şehir) kriterlerinin sınıflandırılması ve Alanya'nın bu bağlamda değerlendirilmesi
Classification of Cittaslow (Slow City) criteria and the evaluation of Alanya in this context
ESRA ALATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkAlanya ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HOURAKHSH AHMAD NIA
- Modern kent anlayışına alternatif olarak sakin şehir: Halfeti
Slow city as an alternative of modern city: Halfeti
DOĞAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiSelçuk ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE AKSAN
- Küreselleşme - yerelleşme bağlamında kent, sürdürülebilirlik ve cittaSlow (yavaş kent)
City, sustainability and CittaSlow (slow city) in the context of globalization - localization
BURAK KOÇAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ERDEM