الأسلوب القرآني في آيات القضايا العلمية دراسة التركيب والدلالة
Bilimsel konulardaki ayetlerde Kur'an üslubu: Yapı ve anlam incelemesi
- Tez No: 1005410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMED TAHA WAHBA RADWAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kur'an-ı Kerim, Üslup, Bilimsel Konular, Bilimsel Üslup, Edebi Üslup, Yapısal Üslup, Anlamsal Üslup, The Holy Quran, Style, Scientific Issues, Scientific Style, Literary Style, Syntactic Style, Semantic Style
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, evrensel bilimsel meselelere ilişkin Kur'an söyleminin üslup özelliklerini dizimsel ve anlamsal düzeylerde açıklamayı ve bilimsel metodolojiyi Kur'an-ı Kerim'in ayrılmaz bir bileşeni olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın önemi, doğrudan Kur'an metniyle olan ilişkisinden ve Kur'an üslubunun bilimsel niteliklerini ortaya çıkararak literatüre sağladığı katkıdan kaynaklanmaktadır. Çalışma, ayetlerin“bilimsel karakterine”ilişkin akademik tartışmaları ele alarak; dilbilimsel yöntemler ile İ'caz ve Tefsir alanlarındaki salt bilimsel araştırmalar arasındaki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Sentezci bir metodoloji benimseyen çalışma, üslup özelliklerini belirlemek için betimsel-analitik yaklaşımı istatistiksel-bilimsel bir çerçeveyle birleştirmektedir. 106 suredeki 1497 ayetten oluşan örneklemde üslup özelliklerinin sıklığı ve dağılımı hassas nicel araçlarla tespit edilmiştir. Temel bulgular arasında, kozmik dinamizmi ifade etmek için kullanılan fiil cümlelerinin baskınlığı 71% ve asli dizilişe (kurallı yapı) yüksek bağlılık 87% yer almaktadır; bu durum genişletilmiş dizimsel yapılar aracılığıyla ayrıntılı açıklamayı vurgulamaktadır. Ayrıca araştırma; metinsel bağlamda güçlü bir tutarlılık, yoğun diyalog yapısı ve netlik ile hassasiyet gereklilikleriyle örtüşen asgari düzeyde dizimsel veya anlamsal sapma (enallage) tespit etmiştir.“İlim”kavramının merkeziliği doğrulanmış; kök kullanım sıklığının diğer temel temaları iki katından fazla aşması, bilimsel bilginin hidayetin temel bir direği olduğunu kanıtlamıştır. Bulgular ayrıca, bilimsel temaların Mekkî ve Medenî sureler arasında yaklaşık olarak eşit dağıldığını ortaya koyarak, bu ayetlerin yalnızca Mekke dönemine ait olduğu yönündeki yanlış algıyı düzeltmiştir. Sonuç olarak Kur'an'ın bilimsel önermeleri, sanatsal özgünlüğünü koruyarak bilimsel niteliklerin hakim olduğu bir üslup ile formüle ettiği saptanmıştır. Çalışma; kanıta dayalı hassasiyet ile beyan estetiğini harmanlayan, inanç ve yakîni pekiştirmek için hidayet edici, deneysel, betimsel ve diyalektik yöntemleri bütüncül bir şekilde kullanan özgün bir bilimsel üslup sunmaktadır
Özet (Çeviri)
This study elucidates the stylistic features of Qur'anic discourse concerning universal scientific issues at syntactic and semantic levels, investigating scientific methodology as an integral component of the Holy Qur'an. Its significance lies in its direct correlation with the Qur'anic text and its contribution to scholarship by exploring the scientific attributes of Qur'anic style. It addresses the scholarly debate regarding the“scientific character”of verses, bridging the gap between linguistic methodologies and pure scientific inquiry within the fields of Miraculousness (I'jaz) and Exegesis (Tafsir). Employing a synthetic methodology, the study integrates a descriptive-analytical approach with a statistical-scientific framework. Quantitative tools determined the frequency and distribution of stylistic traits within a sample of 1,497 verses across 106 Surahs. Key findings include the predominance of verbal sentences 71\% to convey cosmic dynamism, and high adherence to canonical word order 87\%, emphasizing detailed exposition through extended syntactic structures. Furthermore, the research identified strong textual cohesion, frequent dialogue, and minimal syntactic or semantic displacement (enallage), aligning with scientific requirements for clarity and precision. The centrality of“Knowledge”('Ilm) was confirmed, with its root frequency more than doubling other major themes, establishing scientific knowledge as a fundamental pillar of guidance (Hidayah). Results also revealed a near-equal frequency of scientific themes between Meccan and Medinan Surahs, correcting misconceptions of Meccan exclusivity. The study concludes that the Qur'an formulates scientific propositions through a style dominated by scientific attributes while maintaining artistic distinction. It presents a unique style harmonizing demonstrative precision with rhetorical aesthetics, employing integrated—guided, empirical, descriptive, and dialectical—methodologies to solidify faith and certainty.
Benzer Tezler
- خلق آدم عليه السلام في ضوء آيات القرآن الكريم( دراسة تحليلية )
Kur'ân-ı Kerim ayetleri ışığında Hz. Adem'in yaratılışı (Tahlil çalışması) / The creation of Adam, Peace be Upon Him, in the light of the verses of the noble Qur'an, an analytical study
KHALID HATEM KHALAF
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN SÖNMEZSOY
- أسلوب الكناية في الجزءين التاسع والعشرين والثلاثين من القران الكريم
Üslubu l- kinayefil- cüzeyn salâinmine l- Kur âni l- Kerîm (retorik analitik çalışma)
SALIM SABAH OTHMAN SHWAN
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İBRAHİMOĞLU
- دقّة الأسلوب القرآني في اختيار المفردة
Kur'an-Kerim'in kelime seçimindeki dikkatli üslubu - The accurracy of the Qur'anic wording
ABDELGHANI LEKIRED
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ÇELİK
- أسلوب التباين في السرد القرآني
Kur'an anlatımında kontrast üslubu
BİKHTİYAR KHEDER AHMEDARSH
Doktora
Arapça
2023
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALADDİN GÜLTEKİN
- قضايا الأسلوب في تراث علوم القرآن البرهان في علوم القرآن للزركشي نموذجا
Başlık çevirisi yok
KARIM FARUK AHMED ABDELDAIM AL-KHOLY