Üniversite öğrencilerinde gıda okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between food literacy and attitudes toward healthy eating among university students
- Tez No: 1005469
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Gıda okuryazarlığı, sağlıklı beslenme, beslenme tutumu, üniversite öğrencileri, beslenme alışkanlıkları, sağlık davranışı, birinci basamak sağlık hizmetleri, Food literacy, healthy eating, nutritional attitudes, university students, dietary habits, health behavior, primary health care services
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin algılanan gıda okuryazarlığı düzeyleri ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenlerin sosyodemografik özellikler ile yaşam tarzı faktörlerine göre ilişkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu kesitsel araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir Katip Çelebi Üniversitesi'nde öğrenim gören 20.510 öğrenci oluşturmakta olup, örneklem büyüklüğü OpenEpi hesaplama aracı ile belirlenmiştir. %95 güven düzeyi, %80 güç ve %5 hata payı ile minimum örneklem büyüklüğü 378 kişi olarak hesaplanmış, çalışma 430 öğrenci ile tamamlanmıştır. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği (AGO) ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBIT) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, karşılaştırmalı analizler ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların algılanan gıda okuryazarlığı puan ortalaması 93,73±13,84, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum puan ortalaması ise 71,67±10,09 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar incelendiğinde; beslenme hakkında bilgi 19,97±4,79, beslenmeye yönelik duygu 16,96±5,04, olumlu beslenme 17,38±4,83 ve kötü beslenme 17,36±4,97 olarak saptanmıştır. Gıda okuryazarlığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gıda okuryazarlığı düzeyinin çalışma durumu ve barınma şekline göre farklılık gösterdiği, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun ise sigara kullanma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuçlar: Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin gıda okuryazarlığı ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının orta-iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, beslenme bilgi düzeyinin davranışa tam olarak yansımadığı görülmüştür. Bu bulgular doğrultusunda, üniversite öğrencilerine yönelik beslenme eğitimlerinin yalnızca bilgi düzeyini artırmaya değil, aynı zamanda davranış değişikliğini desteklemeye yönelik olarak planlanması gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca birinci basamak sağlık hizmetlerinde genç yetişkinlere yönelik beslenme danışmanlığının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between university students' perceived food literacy levels and their attitudes towards healthy eating, and to evaluate the relationship between these variables according to sociodemographic characteristics and lifestyle factors. Method: In this cross-sectional study, a convenience sampling method was employed. The study population consisted of 20,510 students enrolled at İzmir Katip Çelebi University, and the sample size was determined using the OpenEpi calculation tool. With a 95% confidence level, 80% power, and a 5% margin of error, the minimum required sample size was calculated as 378 participants; the study was completed with 430 students. Data were collected using a sociodemographic information form, the Perceived Food Literacy Scale (PFL), and the Attitude toward Healthy Eating Scale (AHES). Descriptive statistics, comparative analyses, and correlation analyses were used in the data analysis. Results: The mean perceived food literacy score of the participants was 93.73 ± 13.84, while the mean score for attitudes toward healthy eating was 71.67 ± 10.09. When the subdimensions were examined, the following mean scores were obtained: knowledge about nutrition (19.97 ± 4.79), emotions toward nutrition (16.96 ± 5.04), positive eating (17.38 ± 4.83), and unhealthy eating (17.36 ± 4.97). A positive and statistically significant relationship was identified between food literacy and attitudes toward healthy eating. Additionally, food literacy levels were found to differ according to employment status and type of accommodation, whereas attitudes toward healthy eating showed a significant difference based on smoking status. Conclusion: In this study, it was determined that university students' levels of food literacy and their attitudes toward healthy eating were at a moderate-to-good level. However, it was observed that the level of nutritional knowledge was not fully reflected in behavior. In line with these findings, it is suggested that nutrition education programs targeting university students should be designed not only to increase knowledge levels but also to support behavioral change. Furthermore, strengthening nutrition counseling services for young adults within primary health care settings is recommended.
Benzer Tezler
- Balıkesir Üniversitesi öğrencilerinin gıda okuryazarlığı ile probiyotik mikroorganizmalar ve prebiyotik besinler bilgi düzeylerinin araştırılması
Investigation of food literacy and knowledge levels of probiotic microorganisms and prebiotic foods of Balıkesir University students
EMİNE EDA YİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Besin Hijyeni ve TeknolojisiBalıkesir ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TAVŞANLI
- Üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı ile gıda ve beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between e-health literacy and food and nutrition literacy among university students
DENİZ DİLARA ALYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİLE TÜMER
- Üniversite öğrencilerinin gıda okuryazarlık seviyeleri ile sağlıklı beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi(Trakya Üniversitesi, Keşan örneği)
Determination of the relationship between food literacy levels and healthy eating habits of university students (Trakya University, Kesan sample)
SELÇUK GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİNNUR KAPTAN GÜNÜÇ
- Üniversite öğrencilerinin beslenme durumunun, Akdeniz Diyet Kalite Indeksinin ve gıda beslenme okuryazarlığının araştırılması
Investigation of nutritional status, Mediterranean Diet Quality Index and food nutritional literacy of university students
MELİKE KİRİŞCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUPHİYE MİNE YURTTAGÜL
- Üniversite öğrencilerinde beslenme okuryazarlığı durumu ve obezite ile ilişkisi
The relationship between nutritional literacy and obesity in university students
REYHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK