Üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı ile gıda ve beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between e-health literacy and food and nutrition literacy among university students
- Tez No: 958089
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADİLE TÜMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Beslenme okuryazarlığı, E-sağlık, Halk sağlığı hemşireliği, Üniversite öğrencileri, Nutrition literacy, E-health, Community healt nursing, University students
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı (e-SOY) ile gıda ve beslenme okuryazarlığı (GBOY) arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla, 2024-2025 bahar yarıyılında kesitsel ve ilişki arayıcı tipte tasarlanmıştır. Bir devlet üniversitesinin hazırlık programına kayıtlı 345 öğrenci araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler, yüz yüze anket yöntemiyle;“Tanıtıcı Bilgiler Formu”,“E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği”ve“Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler Jamovi v2.3.26 programı ile gerçekleştirilmiştir. Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman's korelasyon ve multinominal lojistik regresyon testleri uygulanmıştır. Tüm istatistiksel testlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 19.18 (min.:18, maks.:21) olup, %56.5'ini kadın öğrenciler oluşturmaktadır. Katılımcıların e-SOY düzeylerine ilişkin toplam puan ortalaması 40.91'dir. İşlevsel alt boyutun 8.30, interaktif boyutun 15.12 ve eleştirel boyutun 17.48 olduğu belirlenmiştir. GBOY bilgi boyutu 10.42, tutum boyutu 47.66 ve davranış boyutu 30.13 olarak hesaplanmıştır. Korelasyon analizleri, e-SOY ile GBOY alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, genellikle pozitif yönlü ve zayıf düzeyde ilişkiler saptamıştır. Regresyon analizleri, e-SOY alt boyutlarının GBOY düzeylerini farklı yönlerde etkilediğini göstermiştir. e-SOY işlevsel alt boyut puanı, GBOY bilgi ve davranış düzeylerini negatif yönde etkilerken; interaktif ve eleştirel boyut puanlarının GBOY bilgi ve tutum düzeyleri üzerinde pozitif etkileri olduğu saptanmıştır. GBOY düzeyinin yordanmasında; bireylerin algılanan sağlık durumu, sağlıkla ilgili bilgi araştırma durumu, cinsiyet ve beslenme eğitimi alma durumu istatistiksel olarak anlamlı değişkenler olarak belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was designed as a cross-sectional and correlational research in the spring semester of the 2024-2025 academic year to examine the relationship between e-health literacy (e-HL) and food and nutrition literacy (FNL) among university students. A total of 345 students enrolled in the preparatory program of a public university included in the study. Data were collected through face-to-face surveys using the“Descriptive Information Form”, the“E-Health Literacy Scale”and the“Food and Nutrition Literacy Scale.”Statistical analyses were performed using Jamovi v2.3.26 software. Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman's correlation and multinomial logistic regression tests were applied. A significance level of p<0.05 was accepted for all statistical tests. The mean age of the participants was 19.18 years (min:18, max:21) and 56.5% were female. The average total score for e-HL was 40.91. Subscale scores were found to be 8.30 for the functional, 15.12 for the interactive and 17.48 for the critical dimension. For the FNL scale, the mean scores were calculated as 10.42 for knowledge, 47.66 for the attitude and 30.13 for behavior. Correlation analyses revealed statistically significant, generally positive and weak relationships between e-HL and subdimensions of FNL. Regression analyses showed that the subscales of e-HL affected FNL scores in different directions. While the functional subscale of e-HL negatively influenced FNL knowledge and behavior scores, the interactive and critical subscales had positive effects on the knowledge and attitude scores. In predicting FNL, perceived health status, online health-related information-seeking behavior, gender and having received nutrition education were found to be statistically significant variables.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde gıda okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between food literacy and attitudes toward healthy eating among university students
BİLGİ ATICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Üniversite öğrencilerinde beslenme okuryazarlığı durumu ve obezite ile ilişkisi
The relationship between nutritional literacy and obesity in university students
REYHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
- Trakya Üniversitesi'nin bazı fakültelerinde son sınıf öğrencilerinin Ortoreksiya Nervoza eğilimi ve ilişkili faktörler
The Orthorexia Nervosa tendencies and related factors of final year students in some faculties of Trakya University
YUSUF ERGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP EKUKLU
- Üniversite öğrencilerinde yeme davranışının beden algısı ve beslenme okuryazarlığı ile ilişkisi
The relationship of eating behavior with body perception and nutrition literacy in university students
MELİSA KABAAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER LEVENT
- Balıkesir Üniversitesi öğrencilerinin gıda okuryazarlığı ile probiyotik mikroorganizmalar ve prebiyotik besinler bilgi düzeylerinin araştırılması
Investigation of food literacy and knowledge levels of probiotic microorganisms and prebiotic foods of Balıkesir University students
EMİNE EDA YİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Besin Hijyeni ve TeknolojisiBalıkesir ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TAVŞANLI