MEB AKUB ve AFAD çalışanlarında ikincil travmatik stres, duygusal zekâ, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between secondary traumatic stress, emotional intelligence, psychological resilience and post-traumatic growth among MEB AKUB and AFAD employees.
- Tez No: 1005782
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR İNCİ NAMLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygusal zeka, Psikolojik dayanıklılık, Psikolojik travma, Stres bozuklukları-post travmatik, Stres bozuklukları-travmatik, Toplumsal travma, Emotional intelligence, Hardiness on psychological, Psychological trauma, Stress disorders-post traumatic, Stress disorders-traumatic, Collective trauma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; MEB AKUB ve AFAD çalışanlarında ikincil travmatik stres düzeyleri ile duygusal zekâ, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca, AFAD ve MEB AKUB çalışanlarının ikincil travmatik stres, psikolojik dayanıklılık, duygusal zekâ ve travma sonrası büyüme düzeyleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Travmatik olaylarla sıklıkla karşılaşan MEB AKUB ve AFAD çalışanlarının, bu süreçte geliştirdikleri bireysel psikolojik özelliklerin travmatik deneyimlerle nasıl etkileşim içinde olduğu araştırılmıştır. Bu kapsamda, travmatik yaşantılara maruz kalan bireylerde söz konusu değişkenlerin birbiriyle olan ilişkilerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde çalışan kişilerden oluşmaktadır. Siirt, Batman, Mardin, Diyarbakır, Gaziantep, Adıyaman, Kahramanmaraş, Malatya, Şanlıurfa ve Hatay'da yaşayan 20 yaş üstü bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya, 62 kadın 238 erkek beraber toplam 300 katılımcı katılmıştır. Örneklemdeki bireylerin sosyo-demografik verileri, araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Örneklem gönüllü katılım olarak seçilmiş olup, katılımcıların gizliliği korunmuştur. Katılımcılara, Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği, İkincil Travma Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri uygulanmıştır. Veriler, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için istatistiksel analizler kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde, hipotezlerin test edilmesi ve değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Toplanan veriler SPSS (Sosyal Bilimler İstatistiksel Paket Programı) analiz edilerek, bu değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi, elde edilen veriler önceki araştırmalar ve literatür doğrultusunda tartışılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, duygusal zekânın travma sonrası büyüme üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın tam aracı rol üstlendiği, ancak ikincil travmatik stres üzerindeki etkide anlamlı bir aracı rolünün bulunmadığı saptanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; duygusal zekâ, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme arasında pozitif yönlü; ikincil travmatik stres ile duygusal zekâ ile anlamlı ilişkiler belirlenmemiştir. Ayrıca ikincil travmatik stres düzeyi ile travma sonrası büyüme arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Ekip türüne göre yapılan karşılaştırmalarda ise AFAD personelinin ikincil travmatik stres, kaçınma, uyarılma ve duygusal ihlal düzeylerinin MEB AKUB personeline göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu; buna karşılık MEB AKUB çalışanlarının kendi odaklı duygu düzenleme puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, literatürdeki diğer bilgilerle birlikte değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study; the relationships between secondary traumatic stress and emotional intelligence, psychological resilience, and post-traumatic growth among MEB AKUB and AFAD employees were examined. In addition, the levels of secondary traumatic stress, psychological resilience, emotional intelligence, and post-traumatic growth were compared between AFAD and MEB AKUB personnel. The study focused on understanding how the individual psychological characteristics developed by MEB AKUB and AFAD employees-who are frequently exposed to traumatic events-interact with their traumatic experiences. In this context, the aim was to identify the interrelationships among these variables in individuals exposed to traumatic situations. The sample of the research consists of people working in the Southeastern Anatolia Region. It consists of individuals over the age of 20 living in Siirt, Batman, Mardin, Diyarbakır, Gaziantep, Adıyaman, Kahramanmaraş, Malatya, Şanlıurfa and Hatay. A total of 300 participants, including 62 females and 238 males, participated in the research. The socio-demographic data of the individuals in the sample were prepared by the researcher. The sample was selected as voluntary participation and the confidentiality of the participants was protected. The Rotterdam Emotional Intelligence Scale, Secondary Trauma Scale, Resilience Scale and Post-Traumatic Growth Inventory were applied to the participants. The data were evaluated using statistical analyses to examine the relationships between the variables. The analysis of the data was carried out to test the hypotheses and determine the relationships between the variables. The collected data were analyzed using SPSS (Social Sciences Statistical Package Program) to determine the relationship between these variables, and the obtained data were discussed and evaluated in line with previous research and literature. According to the research findings, psychological resilience was found to play a full mediating role in the effect of emotional intelligence on post-traumatic growth; however, it did not demonstrate a significant mediating role in the relationship between emotional intelligence and secondary traumatic stress. When the relationships among the variables were examined, positive correlations were identified between emotional intelligence, psychological resilience, and post-traumatic growth, whereas no significant relationship was found between secondary traumatic stress and emotional intelligence. In addition, a positive relationship was observed between secondary traumatic stress and post-traumatic growth. Comparisons based on team type revealed that AFAD personnel had significantly higher levels of secondary traumatic stress, avoidance, hyperarousal, and emotional violation compared to MEB AKUB personnel. Conversely, MEB AKUB employees demonstrated higher scores in self-focused emotion regulation. Consequences of these results are evaluated with other researches.
Benzer Tezler
- MEB AKUB ekibinin doğal afet okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi: Bolu örneği
Determination of natural disaster literacy levels of MEB AKUB team: Bolu case
EMRE GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİ KILIÇ
- İlk dönem Abbâsî vezirleri (H.132-198/ m. 750-813)
First period Abbasid viziers (H.132-198/a.d.750-813)
AYŞE TEKTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKayseri Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET DALKILIÇ
- İslâm fetihlerinden Saffârîler Devleti'nin sonuna kadar Sîstân (Coğrafya, siyasî tarih, sosyoekonomik hayat, ilmî ve kültürel hayat)
Sîstân from the Islamic conquests until the end of the Saffârid State (Geography, political history, socioeconomic life, scientific and cultural life)
SENA SARAÇ
Doktora
Türkçe
2026
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN USTA
- MEB Yaygın Mesleki Eğitim Projesi'nin eğitim ortamı açısından değerlendirilmesi
The Evaluation of Ministry of Education's Nonformal Vocation Training Project's in term of training medium
ALTAN KARNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIFZI DOĞAN