Narsisistik kişilik özellikleri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide sanal kimlik oluşturmanın aracı rolü
The mediating role of virtual identity formation in the relationship between narcissistic personality traits and social media addiction
- Tez No: 1005937
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT YÜKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal bağımlılık, Ekran kullanımı, Karanlık kişilik özellikleri, Sahte benlik, Sanal benlik, Sayısal benlik, Sosyal medya, Sosyal medya bağımlılığı, İdeal benlik, İnternet kullanımı, Behavioral addiction, Screen use, Dark personality traits, False self, Virtual self, Digital self, Social media, Social media addiction, Ided selfconcept, Internet use
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, bireylerdeki narsisistik kişilik özellikleri ile sosyal medya bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkide sanal kimlik oluşumunun aracı (mediating) rolünü ampirik bir temelde incelemektir. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini aktif olarak sosyal medya kullanan bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edebilmek adına G*Power 3.1 güç analizi yazılımı doğrultusunda belirlenmiş ve gönüllülük esasına dayalı olarak toplam 346 katılımcı araştırmaya dâhil edilmiştir. Veri toplama sürecinde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik Kişisel Bilgi Formu'nun yanı sıra; Narsisistik Kişilik Envanteri, Sanal Kimlik Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi SPSS v27 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizine geçilmeden önce uç değerler temizlenmiş, çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenerek verilerin normal dağılım varsayımını karşıladığı saptanmıştır. Bu doğrultuda değişkenler arasındaki farkları ve ilişkileri belirlemek amacıyla Bağımsız Örneklem t-Testi ve Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki karmaşık aracılık mekanizmalarını test etmek amacıyla Hayes'in PROCESS Macro v5.0 eklentisi (Model 4) üzerinden bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, narsisistik kişilik özellikleri ile hem sanal kimlik oluşumu hem de sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Aracılık analizi bulgularına göre; narsisistik kişilik özelliklerinin sosyal medya bağımlılığı üzerindeki doğrudan etkisinin yanı sıra, sanal kimlik oluşumu üzerinden dolaylı bir etkisi olduğu ve sanal kimlik oluşumunun bu süreçte kısmi aracı bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Ayrıca, narsisistik kişilik yapısının alt boyutları ile sanal kimlik oluşumunun alt boyutları arasındaki etkileşimlerin, sosyal medya bağımlılığını yordamada istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the mediating role of virtual identity formation in the relationship between narcissistic personality traits and social media addiction. The study was conducted using a correlational survey design within the framework of quantitative methods. The population consisted of individuals who actively use social media. The sample size was determined using G*Power 3.1 power analysis to ensure statistically meaningful results, and the study included 346 participants on a voluntary basis. Data were collected using a Personal Information Form, the Narcissistic Personality Inventory, the Virtual Identity Scale, and the Social Media Addiction Scale. Data analysis was carried out using the SPSS v27 statistical software. Prior to analysis, outliers were removed, and the assumption of normal distribution was confirmed through the examination of skewness and kurtosis values. Independent Samples t-Test and Pearson Correlation Analysis were employed to examine differences and relationships among variables. To test the mediating relationships, the bootstrapping method was applied using Hayes' PROCESS Macro v5.0 (Model 4). The results indicated that narcissistic personality traits were positively and significantly associated with both virtual identity formation and social media addiction. Mediation analysis revealed that narcissistic personality traits had both a direct effect on social media addiction and an indirect effect through virtual identity formation. Virtual identity formation was found to play a partial mediating role in this relationship. Furthermore, interactions between the sub-dimensions of narcissistic personality traits and virtual identity formation were found to produce statistically significant differences in predicting social media addiction.
Benzer Tezler
- Sosyal medya bağımlılığı ile narsisistik kişilik özellikleri ve beğenilme arzusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship among social media addiction, narcissistic personality traits and desire for being liked
FATMA ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN OĞUZ KARAMUSTAFALIOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanım yaygınlığı ve narsistik kişilik özellikleri ilişkisi
The relationship between college students prevalence of social media use and narcissistic personality traits
FATMA ÖZGE ERSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Genç erişkinlerde problemli sosyal medya kullanımının narsisistik kişilik özellikleri ve psikolojik belirtilerle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of problematic social media use with narcissistic personality traits and psychological symptoms in young adults
VEYSEL GÖKHAN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMETTİN AKSOY
- Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının kırılgan narsisistik kişilik özellikleriyle ilişkisi
The relationship of social media addiction and vulnerable narcisistic personality characteristics in high school students
KUBRA BAYDAŞ
- The impact of instagram using patterns and motivations on depression and personality traits
Instagram kullanım şekilleri ve motivasyonlarının depresyon ve kişilik özelliklerine etkisi
EZGİ HAZAL KAYAN GÖKÇE
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU KARAKULAK