8. sınıf öğrencilerinin gönderim ögelerinin işlevlerini çözümleyebilme durumlarının incelenmesi
Investigation of 8th grade students' ability to analyze the functions of sentential elements
- Tez No: 1006022
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA EKİNCİ ÇELİKPAZU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Education and Training, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gönderim ögelerinin doğru kullanılmaları, anlamın doğru bir biçimde aktarımını sağlayacağı gibi okuyan/dinleyen tarafından doğru çözümlenmeleri de anlamın doğru olarak anlaşılmasına katkıda bulunur. Bu yönüyle okullarda gönderim ögelerinin ve işlevlerinin öğretimi, anlama ve anlatma becerileri bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışmada 8.sınıf öğrencilerinin zamirlerle kurulmuş dil yapılarının gönderim ögelerini ve işlevlerini çözümleme durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gönderim, metnin çözümlenebilmesi için gerekli olan küçük yapıyı oluşturan bağdaşıklık unsurlarından biridir. Bu durum, Türkçe Dersi Öğretim Programı'na“DB.DO.8.2. Bir adın yerine tercih edilen söz varlığının/ dil yapılarının art ve ön gönderim işlevlerini belirler.”ve“DB.KY.8.2. Bir adın yerine tercih edilen söz varlığının/ dil yapılarının art ve ön gönderim işlevlerini kullanır.”biçiminde iki yeni öğrenme çıktısı olarak yansımıştır. Bu bakımdan böyle bir araştırmanın yapılması önemli görülmüştür. Bu karma yöntem çalışmasında, araştırma grubunun öncelikle gönderim ögesi olarak kabul edilen dil bilgisel kavramların tanımını yapmaları/kavram hakkında bildiklerini yazmaları istenmiştir. Bu testin analizinde frekans analizi ve içerik analizi kullanılmıştır. Ardından alan yazınında bulunan ve çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir test uygulanmıştır. Daha sonra öğrencilerden düzeye uygun olarak seçilmiş ve düzenlenmiş iki anlatı metnindeki gönderim ögelerinin işlevlerini çözümlemeleri istenmiştir. Bu iki testin analizinde Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Anlamlı farklılık tespit edilen durumlarda ek karşılaştırmalar yapılmış ve eta kare değeri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda kavram bilgisi testinin verilerine göre öğrencilerin zamirlerle ilişkili gönderim ögesi kavramlarına yönelik bilme becerilerinin düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Değişkenlere göre öğrencilerin gönderim ögelerinin işlevlerini çözümleyebilme becerilerine bakıldığında cinsiyet ve akademik başarı notunun öğrenci puanlarıyla anlamlı bir ilişki kurduğu ancak yıllık kitap okuma sayısının öğrenci puanlarıyla anlamlı bir ilişki kurmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenlere göre öğrencilerin anlatı metnindeki gönderim ögelerinin işlevlerini çözümleyebilme becerilerine bakıldığında ise cinsiyet ve yıllık kitap okuma sayısının öğrenci puanlarıyla anlamlı bir ilişki kurmadığı ancak akademik başarı notunun anlamlı bir ilişki kurduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The correct use of referential elements ensures that meaning is conveyed accurately, and their correct interpretation by the reader/listener contributes to the proper understanding of meaning. In this respect, teaching referential elements and their functions in schools is important in terms of comprehension and expression skills. This study aimed to determine 8th grade students' ability to analyze referential elements and their functions in language structures established with pronouns. Referencing is one of the cohesion elements that forms the small structure necessary for text comprehension. This situation was reflected in the Turkish Language Teaching Program as two new learning outcomes:“DB.DO.8.2. Determines the anaphoric and cataphoric referential functions of vocabulary/language structures preferred instead of a noun”and“DB.KY.8.2. Uses the anaphoric and cataphoric referential functions of vocabulary/language structures preferred instead of a noun.”In this respect, conducting such research was considered important. In this mixed-method study, the research group was first asked to define the grammatical concepts accepted as referential elements or write what they knew about the concept. Frequency analysis and content analysis were used in the analysis of this test. Subsequently, a test consisting of multiple-choice questions found in the literature was administered. Then, students were asked to analyze the functions of referential elements in two narrative texts that were selected and arranged according to their level. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were used in the analysis of these two tests. Where significant differences were detected, additional comparisons were made and eta-squared values were calculated. As a result of the research, according to the concept knowledge test data, students' knowledge skills regarding referential element concepts related to pronouns were found to be at a low level. When examining students' ability to analyze the functions of referential elements according to variables, it was concluded that gender and academic achievement grade had a significant relationship with student scores, but the annual number of books read did not have a significant relationship with student scores. When examining students' ability to analyze the functions of referential elements in narrative texts according to variables, it was concluded that gender and annual number of books read did not have a significant relationship with student scores, but academic achievement grade had a significant relationship.
Benzer Tezler
- Ortaokul 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşmalarında bağdaşıklık ve tutarlılık
Coherency and consistency in unprepared speeches of secondary school 6th and 7th grade students
YAVUZ SELİM BAYBURTLU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
- 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin serbest yazma çalışmalarının metindilbilimsel ölçütlere göre incelenmesi
Analyzing 6th, 7th and 8th grade students' free writing studies according to textual criteria
ÜNZİLE AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHİCE VARIŞOĞLU
- 8. sınıf öğrencilerinin problem çözme sürecinde kullanılan bilgi türlerini kullanma düzeyleri
The Levels of 8th grade students use of types of knowledge used problem solving process
İLHAN KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN BAKİ
- 8. sınıf öğrencilerinin sözel problemlerin çözümünde denklemlerden yararlanabilme becerileri
8th grade students' abilities of using equations in word problems solving
TEMEL KÖSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ADNAN BAKİ
- 8. sınıf öğrencilerinin matematik gücünün belirlenmesi
Determining the mathematical power of 8th grade students
SEHER MANDACI ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN BAKİ