İşin dönüşümü bağlamında dijital emek platformları
Digital labor platforms in the context of the transformation of work
- Tez No: 1006031
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEKİ PARLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İş teknolojik gelişmeler, üretim ilişkileri ve emek süreçlerindeki dönüşümlerle birlikte tarihsel olarak sürekli yeniden şekillenmiştir. Günümüzde dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte emek, yalnızca üretim araçlarıyla değil, zaman, mekân ve kontrol ilişkileri üzerinden de yeniden tanımlanmaktadır. Bu dönüşüm, işin bulunması, örgütlenmesi ve icra edilme biçimlerini dönüştüren dijital emek platformları aracılığıyla daha görünür hâle gelmektedir. Bu çalışma, dijital emek platformlarında çalışan bilişim sektörü çalışanlarının deneyimlerinden hareketle, platform çalışmayı işin dönüşümü bağlamında çalışma şartları ve ilişkileri ekseninde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, dijital emek platformlarında aktif olarak çalışan bilişim sektörü çalışanlarıyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Bulgular, platform çalışmasında ücretin düzensiz, öngörülemez ve büyük ölçüde performans temelli bir yapıda belirlendiğini, yalnızca tamamlanan görevlerin ücretlendirildiğini göstermektedir. Bu durum, platform çalışmasının bilişim sektörü çalışanları açısından çoğunlukla ikincil bir gelir stratejisi olarak konumlanmasına yol açmaktadır. Zamanın organizasyonu açısından platform çalışması, iş ve yaşam sınırlarının bulanıklaşması riskini beraberinde getirmekte; çalışanlar bireysel sınır çizme stratejileri geliştirmektedir. Sosyal korumaya erişim ise büyük ölçüde platform dışındaki istihdam ilişkilerine bağlıdır. Platform çalışanları arasındaki ilişkiler sınırlı ve parçalı bir yapı sergilemektedir. Dayanışma, örgütlenme ve birlikte hareket etme pratikleri yaygın değildir, ilişkiler daha çok bilgi paylaşımı ve deneyim aktarımı biçiminde kurulmaktadır. Platformlarla kurulan ilişkiler ise belirsizlik, algoritmik yönetim ile görünmez yönlendirme mekanizmaları üzerinden şekillenmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, dijital emek platformlarının işin dönüşümünde önemli bir rol oynadığını, bilişim sektörü çalışanları açısından platform çalışmasının, geleneksel ücretli istihdam ile serbest çalışma arasındaki sınırları muğlaklaştıran özgün bir emek rejimine işaret ettiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Work has been reshaped through technological change and transformations in labour processes and labor relations. This transformation becomes visible through digital labour platforms, which reorganise how work is accessed, coordinated, and performed. This study aims to analyze platform work in the context of the transformation of work, focusing on working conditions and labor relations, based on the experiences of information technology professionals engaged in platform work. The research draws on in-depth interviews with professionals who actively work through digital platforms. The findings indicate that remuneration in platform work is irregular, unpredictable, and largely performance-based, with payment limited to completed tasks. Labour processes such as job searching and waiting are mostly unpaid. Consequently, platform work is commonly positioned as a secondary income strategy among participants. Regarding the time organisation, platform work entails a risk of blurring the boundaries between work and non-work. Platform workers, develop individual strategies to set boundaries. Access to social protection depends largely on the employment situation outside platform work. Relations among platform workers remain limited and fragmented. Practices of solidarity and collective action are uncommon, while interactions primarily consist of information sharing and experience exchange. Relations with platforms are shaped by uncertainty, algorithmic management, and invisible steering mechanisms. Overall, the study shows that digital labour platforms play a significant role in the transformation of work. For information technology professionals, platform work represents a distinctive labour regime that blurs the boundaries between standard wage employment and self-employment.
Benzer Tezler
- Kooperatiflerin dijital dönüşümü bağlamında kadın emeğinin incelenmesi
Examination of womens's labor in the context of the digital transformation of co-operatives
GAMZE SİNEM KURUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim Bilimleriİstanbul Aydın ÜniversitesiYeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ YENGİN
- Dijital kapitalizmde eşitsizliğin dijital emek bağlamında yeniden üretimi: Afrika Kıtası örneği
The reproduction of inequality in digital capitalism in the context of digital labour: The case of the Africa
ÖZGÜR YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM BOSTANCI
- Dijital medyada kullanıcı emeğinin eleştirel ekonomi politik yaklaşım bağlamında incelenmesi
Analysis of user labor in digital media in the context of critical economy political approach
EDA ÇALGÜNER KILINÇ
Doktora
Türkçe
2023
İletişim BilimleriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
- Tasarım toplumu: Dijital mekanların dönüşümü ve ekonomi politiği
Designed society: The transformation and political economy of digital spaces
NİHAT NUYAN
Doktora
Türkçe
2025
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP YELDA KADIOĞLU
- Medyanın ekonomi politiği bağlamında Türkiye'deki dijital spor medyası
Digital sports media in Turkey in the context of the political economy of media
SERCAN ÇELİKBAŞ