Geri Dön

Medyanın ekonomi politiği bağlamında Türkiye'deki dijital spor medyası

Digital sports media in Turkey in the context of the political economy of media

PDF İndir

  1. Tez No: 1018078
  2. Yazar: SERCAN ÇELİKBAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ARZU KİHTİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Gazetecilik, Journalism
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Türkiye'de son dönemde yaşanan ekonomik, politik ve toplumsal gelişmeler ile dijitalleşme süreci, birçok alanı ve yaşamı etkilediği gibi spor medyasını da derinden etkilemiştir. Bu bağlamda spor medyasında özellikle son 10 yılda önemli dönüşümler yaşanmış; medya kuruluşları politik baskılar, ekonomik kaygılar, değişen izleyici alışkanlıkları ve dijital platformların sunduğu olanaklar gibi gerekçelerle giderek çevrimiçi ortama yönelmiştir. Bu yaşanan gelişmeleri ve spor medyasındaki dönüşümleri anlamlandırabilmek için salt görünenin ötesine geçen ve arka plandaki yapısal ilişkileri derinlemesine ele alan ekonomi politik yaklaşım tercih edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada Türkiye'deki dijital doğumlu spor medyası kuruluşlarının ekonomi politik yapısının nasıl şekillendiği incelenmiştir. Çalışma, dijitalleşme, platformlaşma, güç ilişkileri ve medya ekonomisindeki dönüşümlerin spor medyası alanında ortaya çıkardığı yeni sahiplik biçimleri, gelir modelleri, üretim süreçleri ve emek ilişkilerini ekonomi politik bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımına dayanmaktadır. Çalışmada veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman incelemesi yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bu kapsamda Türkiye'de faaliyet gösteren dijital spor medyası kuruluşlarında yönetici pozisyonunda yer alan dokuz kişiyle görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler resmi ve ikincil kaynaklara dayanan dokümanlarla birlikte değerlendirilmiştir. Böylece katılımcıların söylemleriyle belgeler karşılaştırılarak yöntem çeşitlemesi sağlanmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye'de dijital doğumlu spor medyası kuruluşlarının ekonomi politik yapısının farklı sahiplik biçimleri ve sermaye yapıları etrafında şekillendiğini göstermektedir. Kuruluşların sahiplik biçimlerinin heterojen dağılım gösterdiği ve temelde üç ana yapı etrafında şekillendiği görülmektedir; gazeteci-patron modeli, çok ortaklı ve yatırım alan yapılar ve holding veya grup desteğine dayanan çapraz sübvansiyonlu modeller öne çıkmaktadır. Çalışma ayrıca bu kuruluşların salt gazetecilik faaliyetleri yürütmenin ötesinde farklı ticari faaliyetler içerisinde bulunan ticari işletmeler olarak varlıklarını sürdürmeye çalıştıklarını ortaya koymuştur. Bulgular, platform gelirlerinin yetersizliği ve eşitsiz coğrafi dağılımı nedeniyle reklam/sponsorluk gelirlerinin temel finansman kaynağı haline geldiğini ve bu durumun reklamverenlere karşı yapısal bir bağımlılık oluşturduğunu göstermektedir. Bu bağımlılığın aynı zamanda editoryal süreçler üzerinde dolaylı ve doğrudan etkiler yaratabildiği de görülmektedir. Bu çalışmanın çarpıcı bulguları ise izlenme ve etkileşime dayalı gelir yapısının, sektörde manipülasyona ve gelir kırılganlığına yol açtığına dair izlenimlerdir. Sektörde kuruluşların büyük çoğunluğu, izlenme ve etkileşim ölçütlerinin sağlıklı işlemediğini ve metriklerin manipüle edildiği iddia etmektedir. Ayrıca kuruluşlar, sportif rekabetin azaldığı dönemlerde ciddi bir gelir kırılganlığı yaşadıklarını ifade etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, Türkiye'deki dijital spor medyasının salt teknolojik bir dönüşümün ötesinde platform şirketlerine, reklamverenlere ve sponsorluklara yapısal olarak derin bir bağımlılık içerisinde olduğunu, çok katmanlı sermaye ve güç ilişkileri ekseninde biçimlendiğini, mikro ve makro gelişmelerden doğrudan etkilendiğini ve bu nedenle gelir kırılganlığına çok daha açık olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Türkiye'deki dijital spor medyasında yaşanan yapısal dönüşümü ekonomi politik açıdan ele alan bu çalışma, ilgili literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Recent economic, political, and social developments in Turkey, together with the process of digitalization, have profoundly affected sports media, just as they have influenced many other fields and everyday life. In this context, sports media has undergone significant transformations, particularly over the last decade; media organizations have increasingly shifted toward online environments due to political pressures, economic concerns, changing audience habits, and the opportunities offered by digital platforms. In order to make sense of these developments and transformations in sports media, this study adopts a political economy approach that goes beyond appearances and examines the underlying structural relations in depth. Accordingly, the study investigates how the political economic structure of digital-native sports media organisations in Türkiye has been shaped. The study aims to examine, from a political economy perspective, the new forms of ownership, revenue models, production processes, and labour relations that have emerged in the field of sports media as a result of digitalisation, platformisation, power relations, and transformations in the media economy. The study is based on a qualitative research approach. Semi-structured interviews and document analysis were used together as data collection techniques. Within this scope, interviews were conducted with nine individuals holding managerial positions in digital sports media organisations operating in Türkiye, and the data obtained were evaluated together with documents based on official and secondary sources. In this way, methodological triangulation was achieved by comparing participants' statements with documentary materials. The research findings indicate that the political economic structure of digital-native sports media organisations in Türkiye is shaped around different forms of ownership and capital structures. The ownership structures of these organisations display a heterogeneous distribution and are primarily organised around three main models: the journalist-owner model, multi-partner and investment-backed structures, and cross-subsidised models supported by holding companies or corporate groups. The study also reveals that these organisations seek to sustain their existence as commercial enterprises engaged in various business activities beyond merely conducting journalistic work. The findings show that, due to the inadequacy and unequal geographical distribution of platform revenues, advertising and sponsorship revenues have become the main source of financing, creating a structural dependence on advertisers. It is also observed that this dependence may have both indirect and direct effects on editorial processes. One of the striking findings of this study is the indication that a revenue structure based on views and engagement leads to manipulation and revenue fragility in the sector. A large majority of the organisations state that views and engagement metrics do not function properly and that these metrics are manipulated. In addition, organisations state that they experience serious revenue fragility during periods when sporting competition declines. In conclusion, this study demonstrates that digital sports media in Türkiye represents more than a merely technological transformation; rather, it is marked by a deep structural dependence on platform companies, advertisers, and sponsorships. It is shaped by multilayered capital and power relations, is directly affected by macro- and micro-level developments, and is therefore more vulnerable to revenue fragility. Accordingly, by examining the structural transformation of digital sports media in Türkiye from a political economy perspective, this study aims to make an original contribution to the relevant literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    839387

    Dijital medyada kullanıcı emeğinin eleştirel ekonomi politik yaklaşım bağlamında incelenmesi

    Analysis of user labor in digital media in the context of critical economy political approach

    EDA ÇALGÜNER KILINÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İletişim BilimleriAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZAKİR AVŞAR

  2. Tez No

    569610

    Political economy of communication and alternative media in Turkey: Surviving the whirlpool

    İletişimin ekonomi politiği ve Türkiye'de alternatif medya: Girdapta hayatta kalmak

    YAĞMUR ÇENBERLİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Uluslararası Ekonomi Politik ve İşletmecilik Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN CEMGİL

  3. Tez No

    781111

    Creative labor in Turkish cultural and creative industries: Istanbul-based visual designers

    Türk kültürel ve yaratıcı endüstrilerinde yaratıcı emek: İstanbul-merkezli görsel tasarımcılar

    YUNUS EMRE ÖZTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMİNE NAZLI AYTUNA

  4. Tez No

    784204

    Medyanın ekonomi politiği bağlamında ulusal basında yer alan nükleer güç santral haberlerinin içerik analizi

    Content analysis of the news on nuclear power plants covered in national press in the context of the political economy of media

    TARKAN KILIÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret Üniversitesi

    Medya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OYA ŞAKI AYDIN

  5. Tez No

    253502

    Medya ve demokrasi: Türkiye'de siyasal iktidar- toplum ilişkisinde medyanın rolü

    Media and democracy: The role of media in the relation between political power and society

    NİGÂR DEĞİRMENCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Siyasal BilimlerDokuz Eylül Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü

    PROF. DR. TÜLAY ÖZÜERMAN

Geri Dön