Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı tasarısı geliştirme
An undergraduate program design for the social studies teacher education
- Tez No: 1006073
- Danışmanlar: PROF. DR. CANAY DEMİRHAN İŞCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı; öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri, sosyal bilgiler öğretmenliği özel alan yeterlikleri, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi, 21. yüzyıl becerileri, çeşitli ülkelerde sosyal bilgiler öğretmeni yetiştirme programlarının özellikleri ve paydaş görüşleri temelinde yapılan ihtiyaç belirleme ile örnek bir sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı tasarısının geliştirilmesidir. Bu araştırma, tasarım tabanlı araştırmaya göre kurgulanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma; döngüsel olarak yapılan analiz, tasarım, geliştirme ve uygulama süreçlerinin araştırmacılar ve katılımcılarla iş birliği içerisinde ve gerçek uygulama ortamında ortaya konulduğu, eğitim uygulamalarının iyileştirilmesi amacıyla yapılan, kuram ve ilkelerin geliştirilmesine yönelik sistematik ve esnek bir araştırma yöntemidir. Bu çalışmada sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programına yönelik dört yıllık bir program tasarlanmış ve programın hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme ve değerlendirme öğeleri sunulmuştur. Araştırmada ihtiyaç belirleme sürecinde alanyazın kapsamında, çeşitli ülkelerin (Amerika Birleşik Devletleri, Finlandiya, Japonya, Kanada ve Singapur) sosyal bilgiler öğretmeni yetiştirme program örnekleri incelenmiştir. Yine ihtiyaç belirleme kapsamında paydaşların (öğrenci, öğretim elemanı…) görüşleri, yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla alınmıştır. Araştırmada çalışma grubu ölçüt örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Ölçütler bağlamında çalışma grubu; 17 öğretmen adayı, 10 alan uzmanı, 10 mezun ve 8 uygulama öğretmeninden oluşmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. İhtiyaç belirlemede alanyazın taraması ve paydaş görüşlerine ilişkin elde edilen veriler doğrultusunda programın hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme ve değerlendirme öğeleri oluşturulmuştur. Paydaşların ihtiyaç belirleme kapsamında belirttikleri görüşleri, önerileri ve incelenen ülkelerin sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programları doğrultusunda örnek bir sosyal bilgiler lisans programı taslağı geliştirilmiştir. Buna göre öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine yönelik yeterlikler kazanmalarına olanak sağlayacak, sosyal bilimlerin içeriğini disiplinler arası bağlamda sunacak, ilk iki yıl temel bilimlerle ilişkili derslerin alınmasının ardından bunların nasıl öğretileceğine yönelik eğitim bilimleri formasyonu kazandıracak bir öğretim programı önerisinde bulunulmuştur. Öğrenci merkezli yaklaşımların öğretme-öğrenme sürecinde ağırlıklı olarak yer aldığı, bununla birlikte öğretmen merkezli yöntem ve tekniklerin de göz ardı edilmediği, farklı ölçme ve değerlendirme tekniklerinden yararlanılarak hem sürecin hem de ürünün değerlendirildiği bir lisans programı tasarlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to develop a model undergraduate social studies teacher training program based on a needs assessment that considers general competencies for the teaching profession, specific field competencies for social studies teachers, the Turkish Higher Education Qualifications Framework, 21st-century skills, characteristics of social studies teacher training programs in various countries, and stakeholder opinions. This research is structured according to design-based research principles. Design-based research is a systematic and flexible research method aimed at improving educational practices and developing theories and principles. It involves cyclical analysis, design, development, and implementation processes carried out collaboratively with researchers and participants in a real-world application environment. In this study, a four-year undergraduate program for social studies teacher training was designed, and its objectives, content, teaching-learning process, and measurement and evaluation elements were presented. In the needs assessment process, examples of social studies teacher training programs from various countries (United States, Finland, Japan, Canada, and Singapore) were examined within the scope of the literature. Stakeholder opinions (students, faculty, etc.) were also collected through semi-structured interview forms as part of the needs assessment. The study group was determined using criterion sampling. In terms of criteria, the study group consisted of 17 prospective teachers, 10 subject matter experts, 10 graduates, and 8 practicing teachers. Data obtained from the interviews were subjected to descriptive analysis. Based on the literature review and stakeholder opinions, the program's objectives, content, teaching-learning process, and assessment elements were formulated. In line with the stakeholders' opinions and suggestions regarding needs assessment, and the social studies teacher training programs of the countries examined, a sample social studies undergraduate program draft was developed. Accordingly, a curriculum was proposed that would enable prospective teachers to acquire competencies for 21st-century skills, present the content of social sciences in an interdisciplinary context, and provide educational science training on how to teach these subjects after taking courses related to basic sciences in the first two years. The undergraduate program was designed in which student-centered approaches are predominantly used in the teaching-learning process, but teacher-centered methods and techniques are not overlooked, and both the process and the product are evaluated using various assessment techniques.
Benzer Tezler
- Türkiye'de sosyal bilgiler öğretmenliği lisans eğitimi programlarının alana özgü ulusal akreditasyon standartları çerçevesinin belirlenmesi
Determination of the framework for field-specific national accreditation standards for social studies teacher education programmes in Türkiye
ŞAFAK OĞUZ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
PROF. DR. AHMET KATILMIŞ
- Sosyal bilgiler öğrenme ve öğretim yaklaşımları dersinin eleştirel pedagoji yaklaşımı ile tasarlanması: Bir eylem araştırması
Designing the social studies learning and teaching approaches course through a critical pedagogy framework: An action research study
ŞEVVAL SİNEM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYA YILMAZ
- Sosyal bilgiler öğretimine yönelik sanal gerçeklik uygulamasının geliştirilmesi
The development of virtual reality application for social studies teaching
İBRAHİM ALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Bilim ve TeknolojiDokuz Eylül ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR BARAN
- Öğretmen adaylarına yönelik e-devlet hizmetleri farkındalık eğitiminin etkililiği
Effectiveness of e-government services awareness training for teacher candidates
TUĞBA KOCADAĞ ÜNVER
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAMİ ŞAHİN
- Temel tasarımın bilgisayar destekli öğretimi için bir modül tasarımı
Designing a module for computer aided basic design education
HARUN HİLMİ POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Güzel SanatlarSelçuk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. HAFİZE PEKTAŞ