The mediating role of workplace status on the effect of benign styles of leader humor on employee prosocial rule-breaking behavior
Liderin olumlu mizah tarzının çalışanların prososyal kural ihlali davranışı üzerindeki etkisinde işyeri statüsünün aracı rolü
- Tez No: 1006124
- Danışmanlar: PROF. DR. AZMİ YALÇIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Yönetici Mizahı, kolaylaştırıcı mizah, kendini yerici mizah, prososyal kural ihlali, iş yeri statüsü, Leader humor, affiliative humor, self-deprecating humor, prosocial rule-breaking, workplace status
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Olumlu lider mizah tarzının örgütsel çıktılar üzerindeki etkileri literatürde sıkça incelenmiş olmakla birlikte, prososyal kural ihlali ile ilişkisi henüz yeterince aydınlatılamamıştır. Bu doğrultuda, bu çalışmada kolaylaştırıcı ve kendini yerici lider mizah tarzlarının çalışanların prososyal kural ihlali davranışı üzerindeki etkisinde, çalışanların iş yeri statüsünün aracılık rolü incelenmektedir. Araştırma, prososyal kural ihlali davranışlarının yaygın olduğu konaklama sektöründe yürütülmüştür. Konaklama sektöründe iş yükünün fazlalığı ve müşteri taleplerinin çeşitliliği, bu yapıcı kural ihlali davranışlarını kaçınılmaz kılmaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesini mizahın iyi huylu ihlal teorisi ile gücün yaklaşma/engelleme teorisinin oluşturmaktadır. Adana'daki 4 ve 5 yıldızlı otellerde çalışan 454 personelden toplanan veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular; kolaylaştırıcı lider mizahının prososyal kural ihlali davranışının üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığını, ancak iş yeri statüsünün bu ilişkide tam aracılık rolüne sahip olduğunu, kendini yerici lider mizahının ise çalışanların prososyal kural ihlali davranışı üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisi olduğunu ve iş yeri statüsünün bu ilişkide kısmi aracılık rolüne sahip olduğunu göstermektedir. İş yeri statüsünün kısmi aracılık etkisi, kendini yerici lider mizahın, çalışan statüsünü yükseltmesinin yanında liderin algılanan statüsünü azaltarak çalışanların prososyal kural ihlalini tetiklediğini düşündürmektedir. Bu bulgular, yüksek baskı altındaki hizmet ortamlarında lider mizahının prososyal kural ihlallerini yönetmedeki rolüne dair özgün teorik katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Benign styles of leader humor have significant implications for organizations, yet their impact on employee prosocial rule-breaking behavior remains largely unexplored. In this regard, this study investigates the impact of affiliative and self-deprecating leader humor styles on employee prosocial rule-breaking behavior with employee workplace status serving as a key mediating mechanism. The investigation is conducted in hospitality sector, where prosocial rule-breaking behaviors are prevalent. Given the diverse demands and intense workload of the hospitality sector, prosocial rule-breaking emerges as an inescapable form of constructive deviance. This study investigates the proposed relationship through the lens of benign violation theory of humor and approach/inhibition theory of power. The data are collected from 454 employees at 4- and 5-star hotels in Adana province and the analysis is conducted by partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The findings reveal that while affiliative humor lacks a direct effect on prosocial rule-breaking behavior, it exerts a significant indirect influence through the full mediation of workplace status. Furthermore, self-deprecating leader humor has a direct impact on prosocial rule-breaking, a relationship that is also partially mediated by employee workplace status. The partial mediation effect of workplace status suggests that self-deprecating leader humor may trigger prosocial rule-breaking by simultaneously diminishing the leader's status and elevating the employees' status. These results offer novel theoretical insights into how leader humor can be leveraged to navigate prosocial rule-breaking within high-pressure service environments.
Benzer Tezler
- Ön büro çalışanlarının iş değerlerinin yenilikçi davranışlara etkisi: Lider-üye etkileşiminin aracılık rolü
The effect of front office employees work values on innovative behaviors: The mediating role of leader-member exchange
MURAT GÖRAL
Doktora
Türkçe
2020
TurizmAtatürk ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAVİT YEŞİLYURT
- İnsan kaynakları uygulamalarının kariyer tatminine etkisinde yetenek yönetiminin aracı rolü
The mediating role of talent management in the effect of human resources practices on career satisfaction
EYLÜL BAYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECMİYE TÜLİN İRGE
- İş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde babacan liderliğin aracılık rolü: İnşaat sektöründe bir uygulama
The mediating role of fatherly leadership in the effect of job satisfaction on intention to leave: A practice in the construction industry
BİLAL COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL AYBAR
- Kariyer uyum yeteneğinin iş performansına etkisinde proaktif kişiliğin aracı rolü
The mediating role of proactive personality in the effect of career adaptability on job performance
ABDULRZAK ANIS MOHBAT ALI FADHEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. NECMİYE TÜLİN İRGE
- İşkolikliğin çalışan mutluluğu üzerine etkisi ve iş stresinin aracılık rolü: Göller Bölgesi 4 ve 5 yıldızlı oteller üzerine bir araştırma
The mediating role of job stress in the effect of job stress on workaholism: A study on 4 and 5 star hotels in the Lakes Region
BİLAL KARASAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLCAY KILINÇ