Fen bilimleri derslerinde öğretmen ve öğrenci diyalogları: Geri bildirim ve duygusal etkiler
Teacher and student dialogues in science classes: Feedback and emotional impacts
- Tez No: 1006297
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK FEYZİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Öğretmen geribildirimi, öğrenci duyguları, sınıf iklimi, fen bilimleri dersi, Başarı duyguları, Epistemik duygular, Fen bilgisi eğitimi, Ortaokul öğrencileri, Ortaokul öğretmenleri, Sözel geribildirim, Teacher feedback, student emotions, classroom climate, science education, Achievement emotions, Epistemic emotions, Secondary school students, Secondary school teachers, Verbal feedback
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET FEN BİLİMLERİ DERSLERİNDE ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ DİYALOGLARI: GERİ BİLDİRİM ve DUYGUSAL ETKİLER GÜLEÇ C.T. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Burak FEYZİOĞLU, Aydın, 2026. Bu durum çalışmasının amacı, fen bilimleri dersleri sürecinde öğretmenlerin verdikleri geribildirimlerin öğrencilerin duygusal tepkileriyle nasıl ilişkilendiğini belirli bir bağlam içinde derinlemesine incelemektir. Çalışma, öğretmen geribildirimlerinin öğrenciler tarafından nasıl algılandığını ve bu algıların öğrencilerin duygusal deneyimlerine nasıl yansıdığını ayrıntılı olarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma temel alınarak durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Araştırmada ele alınan durum, 5.sınıf ve 7.sınıf fen bilimleri derslerinde 5.sınıflar için Yaşamımızdaki Elektrik, 7.sınıflar için Elektrik Devreleri ünitelerinin işlenişi sırasında öğretmenler tarafından sunulan geribildirimlerin öğrenciler tarafından nasıl algılandığı ve bu geribildirimlerin öğrencilerde oluşturduğu duygusal tepkilerdir. Araştırmanın çalışma grubunu, Aydın ilinde bir devlet okulunda öğrenim gören 5. ve 7. sınıf öğrencileri ve bu sınıflarda görev yapmakta olan iki fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmenin verdiği geribildirimlerin çeşitlerinin belirlenebilmesi için araştırmacı iki sınıf düzeyinde (5. Sınıfta 26 ders saati, 7. Sınıfta 16 ders saati) gözlem yapmış, ses kayıtları almış ve toplam 12 öğrenci ile dersler sonrasında görüşmeler yapmıştır. Elde edilen veriler, alan yazında yer alan geribildirim sınıflamalarına göre tümdengelimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Öğretmen geribildirimleri metoduna göre; fırsat verme/vermeme, karşılaştırma, geribildirim vermeme, kişisel negatif hisleri ifade etme, akran ilişkisi, yansıtma, süreçle ilgili açıklama yapma, bireyi ya da grubu ön plana çıkarma kategorilerine ve işlevine göre; sorgulama sürecini devam ettiren, sorgulama sürecini kesen, öğrenme amaç yönelimi ve performans amaç yönelimi kategorilerine yerleştirilmiştir. Elde edilen geribildirimlerin öğrencilerde ortaya çıkardığı duygusal tepkiler incelenmiştir. Araştırma bulguları, süreç odaklı, açıklayıcı ve öğrencinin düşünmesine alan tanıyan geribildirimlerin sınıf içi etkileşimlerde öğrencilerde güven, merak ve derse katılım isteği gibi öğrenmeyi destekleyen duyguların ortaya çıkmasına zemin hazırladığını göstermektedir. Buna karşılık, sonuç odaklı, yargılayıcı ya da kişiyi hedef alan geribildirimlerin öğrencilerde kaygı, utanç ve öğrenme sürecinden geri çekilme eğilimi gibi olumsuz duygusal deneyimlere yol açabildiği gözlemlenmiştir. Ayrıca geribildirim verilmemesi ya da öğrenci katkılarının yanıtsız bırakılması durumlarında öğrencilerin belirsizlik ve değersizlik hissi yaşayabildikleri belirlenmiştir. Bulgular, öğretmen geribildirimindeki dilsel ve etkileşimsel farklılıkların sınıf içi duygusal atmosferi ve öğrencilerin derse katılım biçimlerini şekillendirdiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT TEACHER AND STUDENT DIALOGUES IN SCIENCE CLASSES: FEEDBACK AND EMOTIONAL IMPACTS GÜLEÇ C.T. Aydın Adnan Menderes University, Master's Thesis, Department of Science Education, Supervisor: Prof. Dr. Burak FEYZİOĞLU, Aydın, 2026. The aim of this case study is to examine in depth, within a specific context, how teacher feedback provided during science lessons is experienced by students and how it is reflected in their emotional responses. The study seeks to provide a detailed account of how teacher feedback is perceived by students and how these perceptions are manifested in their emotional experiences. The research was conducted using a qualitative approach and designed as a case study. The case under investigation focuses on how feedback provided by teachers during the instruction of the units Electricity in Our Lives (5th grade) and Electric Circuits (7th grade) in science classes was perceived by students and what kinds of emotional responses emerged in this process. The study group consisted of 5th- and 7th-grade students attending a public school in Aydın, Türkiye, and two science teachers teaching these classes. In order to identify the types of feedback provided by the teachers, the researcher conducted classroom observations at two grade levels (26 class hours in 5th grade and 16 class hours in 7th grade), made audio recordings, and carried out post-lesson interviews with a total of 12 students. The collected data were analyzed through deductive analysis based on feedback classifications in the literature. According to their method, teacher feedback was categorized as: giving/not giving opportunities, comparison, withholding feedback, expressing personal negative feelings, peer-related feedback, reflection, process-related explanation, and highlighting the individual or the group. According to their function, feedback was categorized as sustaining the inquiry process, interrupting the inquiry process, mastery goal orientation, and performance goal orientation. The emotional responses that emerged in relation to these forms of feedback were then examined. The findings show that, within the observed classroom context, process-oriented and explanatory feedback that provides students with space to think fostered emotions supportive of learning, such as confidence, curiosity, and willingness to participate. In contrast, outcome-oriented, judgmental, or person-focused feedback gave rise to emotional experiences such as anxiety, shame, and a tendency to withdraw from the learning process. Furthermore, instances in which feedback was not provided or students' contributions were left unanswered led some students to experience feelings of uncertainty and worthlessness. Overall, the findings indicate that even subtle linguistic and interactional differences in teacher feedback shaped the emotional atmosphere of the classroom and students' modes of participation.
Benzer Tezler
- Matematik öğretmenlerinin problem çözme sürecinde etkili soru sorma becerilerinin incelenmesi
Investigation of mathematics teachers' effective questioning skills in the problem-solving process
AYBİYÇE CEMİLE BEŞTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE EV ÇİMEN
- Sosyomatematiksel normların oyunlaştırmaya göre tasarlanan sekizinci sınıf olasılık öğretiminde incelenmesi
An examination of sociomathematical norms in eighth grade probability teaching designed according to gamification
BÜŞRA HİLAL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ KÖKLÜ
- Adil matematik eğitimi merceğinden matematik öğretimi uygulamalarının incelenmesi: Çoklu durum çalışması
Examining mathematics teaching practices through equitable mathematics education lens: Multiple case study
RABİA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE YOLCU
- 8. sınıf öğrencilerinin kavram karikatürü etkinlikleri ile dönüşüm geometrisi konusundaki öğrenmelerinin SOLO taksonomisine göre değerlendirilmesi
Evaluation of 8th grade students' events on concept cartoons and the transformation geometry by SOLO taxonomy
ESRA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERTEM AKBAŞ
- İlköğretim ikinci kademede (6., 7. ve 8. sınıflar) fen bilimleri derslerinde verilen performans görevlerine yönelik öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri (Giresun ili örneği)
The opinions of students, teachers and parents for the performance tasks in science lessons at mi̇ddle school (6th, 7th and 8th grades) (Sample of Giresun province)
GÜLŞEN ALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ŞENGÜL