Kentiçi ulaşım sorunlarının çözümünde raylı sistemlerin değerlendirilmesi
Evaluation of rail systems in solving urban transportation problems
- Tez No: 1006406
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN SUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, kentiçi ulaşım sorunlarının çözümünde raylı sistemlerin rolünü ve etkinliğini Ankara örneği üzerinden değerlendirmektir. Bu kapsamda kullanıcıların sosyodemografik özellikleri, toplu taşıma ve raylı sistem kullanım tercihleri ile kentiçi raylı sistemlerin avantaj ve dezavantajlarına yönelik algıları analiz edilmiştir. Araştırma nicel araştırma desenine dayanmaktadır. Veriler, Ankara'da yaşayan 400 katılımcıdan anket yöntemiyle toplanmıştır. Anket; sosyodemografik bilgiler, toplu taşıma ve raylı sistem kullanımına ilişkin sorular ile raylı sistemlerin avantaj–dezavantaj algısını ölçen ölçekten oluşmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği test edilmiş, veriler SPSS 27 programında analiz edilmiştir. Normal dağılım varsayımı sağlanmadığından Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Ki-kare ve Spearman Sıra Korelasyon testleri kullanılmıştır. Katılımcıların %55,0'ı erkek, %45,0'ı kadındır. En yüksek yaş grubu %39,7 ile 26–34 yaş aralığıdır. Katılımcıların %37,5'i üniversite mezunu olup meslek dağılımında %35,0 memur ve %26,8 özel sektör çalışanı öne çıkmaktadır. Katılımcıların %46,8'i evlidir. Araç ehliyeti sahipliği %96,5, toplu taşıma kullanım oranı ise %92,2'dir. Aktif araç kullanma süresi en yoğun olarak 11–20 yıl aralığında toplanmıştır. Katılımcıların %52,8'i araç kullanırken nadiren sorun yaşadığını belirtmiştir. Toplu taşımaya ayrılan gelir oranı ağırlıklı olarak %5–%10 (%40,0) ve %5 ve altı (%39,5) düzeyindedir. Katılımcıların %64,5'i raylı sistemlerin trafik sorununu azaltacağına kesinlikle katılmaktadır. Kent içi raylı sistem kullanım oranı %98,5 olup, kullanıcıların %51,5'i Başkentray, %40,6'sı metro ve %7,9'u teleferik tercih etmektedir. Hizmet değerlendirmelerinde raylı sistemlerin güvenilir olduğunu düşünenlerin oranı %80,0, dakikliği yeterli bulanların oranı %78,0 ve bilet hizmetini yeterli bulanların oranı %77,8'dir. Buna karşılık araçların iklimlendirilmesini yetersiz bulanların oranı %63,5, genel temizliği yetersiz bulanların oranı %57,0 ve araç kalitesini yetersiz bulanların oranı %44,8'dir. Fiyatı fazla bulanların oranı %67,9'dur. Katılımcıların %85,3'ü araç sahibi olmanın toplu taşıma kullanımını azalttığını düşünmekte, %76,7'si ise raylı sistemlerin toplu taşıma kalitesini artıracağını belirtmektedir. İstatistiksel analizler, ailede ehliyet sahibi ve araç kullanan kişi sayısının yaş, eğitim, meslek, medeni durum ve araç kullanım özelliklerine göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Raylı sistemlere yönelik avantaj–dezavantaj algısı ise toplu taşımaya ayrılan gelir oranı, raylı sistemlerin trafik sorununu azaltacağına ilişkin görüş ve raylı sistem kullanım durumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Başkentray kullanıcılarının algı skorları metro kullanıcılarına göre daha yüksektir. Sonuç olarak, raylı sistemlere yönelik genel algı olumlu olup özellikle güvenilirlik ve dakiklik boyutlarında yüksek memnuniyet bulunmaktadır. Ancak fiyat, iklimlendirme ve temizlik konularında iyileştirme gereksinimi olduğu görülmektedir. Raylı sistemler, trafik sorunlarının azaltılması ve toplu taşıma kalitesinin artırılması açısından önemli bir çözüm aracı olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda bütüncül ulaşım politikaları içinde raylı sistemlerin güçlendirilmesi ve kullanıcı odaklı planlamaların önceliklendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to evaluate the role and effectiveness of rail systems in solving urban transportation problems, using Ankara as an example. In this context, the sociodemographic characteristics of users, their preferences for public transportation and rail system use, and their perceptions of the advantages and disadvantages of urban rail systems have been analyzed. The research is based on a quantitative research design. Data were collected from 400 participants living in Ankara using a survey method. The survey consisted of questions about sociodemographic information, public transportation and rail system use, and a scale measuring the perception of the advantages and disadvantages of rail systems. The reliability of the scale was tested, and the data were analyzed using SPSS 27 software. Since the assumption of normal distribution was not met, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Chi-square, and Spearman Rank Correlation tests were used. 55.0% of the participants were male and 45.0% were female. The highest age group was 26-34 years old with 39.7%. 37.5% of participants are university graduates, with 35.0% working as civil servants and 26.8% as private sector employees. 46.8% of participants are married. 96.5% own a driver's license, and 92.2% use public transportation. The highest percentage of active driving experience is between 11 and 20 years. 52.8% of participants stated that they rarely experience problems while driving. The income allocated to public transportation is predominantly between 5% and 10% (40.0%) and 5% and below (39.5%). 64.5% of participants strongly agree that rail systems will reduce traffic problems. The rate of use of urban rail systems is 98.5%, with 51.5% preferring Başkentray, 40.6% the metro, and 7.9% the cable car. In service evaluations, 80.0% of respondents considered rail systems reliable, 78.0% found punctuality adequate, and 77.8% found ticketing services adequate. Conversely, 63.5% found the air conditioning inadequate, 57.0% found the general cleanliness inadequate, and 44.8% found the vehicle quality inadequate. 67.9% considered the price too high. 85.3% of participants believe that owning a vehicle reduces the use of public transportation, while 76.7% believe that rail systems will improve the quality of public transportation. Statistical analyses showed that the number of people in a family with a driver's license and who drive a vehicle differed significantly according to age, education, occupation, marital status, and driving characteristics. The perception of advantages and disadvantages of rail systems differed significantly according to the percentage of income allocated to public transportation, the view that rail systems will reduce traffic problems, and the status of rail system use. Başkentray users had higher perception scores than metro users. In conclusion, the overall perception of rail systems is positive, with high satisfaction levels, particularly regarding reliability and punctuality. However, improvements are needed in areas such as price, air conditioning, and cleanliness. Rail systems are considered an important solution for reducing traffic problems and improving the quality of public transportation. Accordingly, it is recommended that rail systems be strengthened and user-centered planning be prioritized within holistic transportation policies.
Benzer Tezler
- Kentiçi ulaşım sorunlarının çözümünde raylı sistemlerin değerlendirilmesi erzurum örneği
Evaluation of rail systems in the solution of urban traffic problems, erzurumexample
ABDULMENNAN TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
UlaşımAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR GÖKDAĞ
- Kent içi ulaşım sistemlerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi: Güngören-İstanbul örneği
Evaluation and development of urban transportation systems: The case of Güngören-İstanbul
CUMAALİ AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
UlaşımBahçeşehir ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İREM ŞANAL ÖZYURT
- Kentiçi trafik sorunlarının çözümünde trafik yönetimi Erzurum örneği
Urban traffic problems resolution via traffic management Erzurum city sample
MOHAMMAD SHOAIB MASOUD
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TrafikAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR GÖKDAĞ
- Kentiçi ulaşım sorunları, çözümleri ve Trabzon'un kentiçi ulaşım sorunlarına çözüm araştırılması
Urban transportation problems, solutions and a research to solve transportation issues in Trabzon
ENGİN DURUKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN BIÇAKÇI
- Kent içi ulaşım sorunları, çözümleri ve Erzurum örneği
Urban transportation problems, solutions and Erzurum example
METİN GÖKTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İnşaat MühendisliğiAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHİR GÖKDAĞ