Modern restorasyon süreçlerinin kent morfolojisinin korunmasına etkisi: Filistin – el-Halil örneği
The impact of modern restoration processes on the preservation of urban morphology: The case of Palestine – Hebron
- Tez No: 1006656
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVLÜDE KAPTI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Morfoloji, Morphology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Koruma ve Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, El-Halil Eski Kenti'nde yer alan tarihî kentsel dokunun kentsel morfolojisi üzerinde modern restorasyon uygulamalarının etkilerini ayrıntılı ve çok ölçekli bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Osmanlı döneminde biçimlenen ve uzun zaman dilimleri boyunca yüksek düzeyde morfolojik süreklilik sergileyen bu tarihî yerleşim, sokak ağları, parsel organizasyonu ve yapı–boşluk ilişkileri aracılığıyla güçlü bir mekânsal ve toplumsal kimlik üretmiştir. Ancak son yıllarda uygulanan çağdaş restorasyon müdahaleleri, mimari mirasın korunması ile güncel işlevsel gereksinimler arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açmıştır. Bu bağlamda çalışma, tarihî koruma ve rehabilitasyon süreçlerinin, kentsel morfoloji üzerindeki etkilerini eleştirel bir çerçevede değerlendirmektedir. Araştırma, Osmanlı döneminden günümüze kadar gerçekleşen morfolojik değişimleri incelemekte; uygulanan restorasyon mekanizmalarını yapı, sokak ve kentsel doku ölçeklerinde analiz etmekte ve bu müdahalelerin tarihî kentsel kimliğin korunmasına olan katkı düzeyini ortaya koymaktadır. Çalışma, modern restorasyon uygulamalarının çoğu zaman bireysel yapı ölçeğinde yoğunlaşmasının, tarihî kentsel doku bütünlüğü üzerindeki uzun vadeli etkilerini sorgulamaktadır. Bu çerçevede, restorasyonun yalnızca teknik bir müdahale değil, aynı zamanda kentsel miras yönetimi kapsamında ele alınması gereken bütüncül bir süreç olduğu vurgulanmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araçların birlikte kullanıldığı betimleyici–analitik bir yöntem benimsenmiştir. Bu kapsamda Osmanlı döneminden günümüze uzanan tarihî ve güncel haritaların analizi, saha gözlemleri, Eski Kent'te uygulanmış modern restorasyon projelerinin incelenmesi ve restorasyon süreçlerinde yer alan uzmanlarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Uygulanan metodoloji, tarihsel morfolojik dönüşümler, restorasyon müdahaleleri ve bu müdahalelerin bina ölçeği ile kentsel doku bütünündeki etkileri arasındaki ilişkilerin çok ölçekli ve bütüncül biçimde analiz edilmesine olanak sağlamıştır. Araştırma bulguları, El-Halil Eski Kenti'nin sokak düzeni, parsel yapısı ve yapı kütleleri açısından temel morfolojik karakterini büyük ölçüde koruduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, çağdaş restorasyon uygulamalarının özellikle altyapı müdahalelerinde estetik ve biçimsel boyutları yeterince gözetmemesi, morfolojik uyumu zayıflatabilmektedir. Ayrıca restorasyon sonrası izleme ve bakım mekanizmalarının yetersizliği, sürdürülebilir koruma hedeflerini sınırlayan temel sorunlardan biri olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, kentsel morfoloji temelli analizlerin restorasyon projelerinin tüm aşamalarına entegre edilmesinin, mimari mirasın ve tarihî kentsel dokunun uzun vadeli korunması açısından zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, El-Halil Eski Kenti özelinde, tarihî yerleşimlerde sürdürülebilir koruma ve etkin kentsel miras yönetimi için uygulanabilir bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
morphology of the historic urban fabric of the Old City of Hebron (El-halil). The research analyzes the morphological transformations that have occurred from the Ottoman period to the present, evaluates contemporary restoration mechanisms, and assesses their effectiveness in maintaining morphological continuity and preserving architectural heritage and historical urban identity. The study addresses the challenge of balancing contemporary restoration requirements with the conservation of the original morphological characteristics of historic urban areas, within the context of the urban, functional, and political pressures facing the Old City of Hebron. A multi-method research approach combining qualitative and quantitative tools was adopted. The methodology includes the analysis of historical and contemporary maps, detailed field surveys, examination of modern restoration projects implemented in the Old City, and semi-structured interviews with professionals involved in restoration processes, including architects, engineers, technicians, and heritage specialists. This integrated approach enabled a comprehensive analysis of the relationships between historical transformations, restoration interventions, and their morphological impacts at both the building scale and the broader urban fabric. The findings indicate that the urban fabric of the Old City of Hebron has maintained a high degree of morphological continuity since the Ottoman period, particularly in terms of street networks, parcel organization, and the relationship between built masses and open spaces. At the same time, the historic urban fabric has demonstrated a notable degree of adaptability to contemporary functional needs. Functional reuse of historic buildings has occurred largely within the existing morphological structure, without causing radical disruptions to the overall urban form. Modern restoration practices have predominantly focused on individual buildings, with considerable attention given to preserving traditional architectural elements and material characteristics. However, the study also reveals several critical limitations affecting the long-term sustainability of restoration outcomes. These include insufficient post-restoration monitoring and maintenance programs, as well as infrastructure interventions that prioritize functional requirements while neglecting aesthetic and morphological considerations. Such practices have, in some cases, negatively affected the visual coherence and spatial integrity of the historic urban fabric. The study concludes that the effectiveness of modern restoration cannot be evaluated solely at the building level but must be assessed within a holistic framework that considers the urban morphology as an integrated system. It emphasizes the necessity of incorporating morphological analysis into all stages of restoration planning and implementation. This approach is essential for achieving sustainable conservation, strengthening urban heritage management, and ensuring the functional and aesthetic continuity of historic cities such as the Old City of Hebron.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Bomonti Bira Fabrikası restorasyon projesi
Restoration project of bomonti brewery
SİNAN AKYURTLAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLSÜN TANYELİ
- Bergama 20. yüzyıl konut mirasının belgelenmesi
Documentation of the 20th century housing heritage of Bergama
ELİF SAYGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİLE BİNNUR KIRAÇ
- İstanbul konut mimarlığında ahşap-kâgir yapım sistemlerinin seçiminde belirleyici etkenler (1800-1930)
The factors determining the selection of wood-masonry construction systems in İstanbul houses (1800-1930)
YEŞİM ERDAL
- Süleymaniye ve Sulukule yenileme alanlarındaki uygulamaların karşılaştırmalı değerlendirmesi
Comparative assessment of the applications in the Suleymaniye and Sulukule renewal areas
AYŞE BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAKİNE YILDIZ SALMAN