Sarılık tedavisi alan yenidoğanların annelerinde suçluluk duygusu ile annelik hüznü arasındaki ilişki
The relationship between feelings of guilt and maternity blues in mothers of newborns receiving jaundice treatment
- Tez No: 1006782
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLÜFER TUĞUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Postpartum dönem, Suçluluk duygusu, Postpartum period, Guilt
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sarılık tedavisi alan yenidoğanların annelerinde suçluluk duygusu ile annelik hüznü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan iki hastanenin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde sarılık tanısıyla yatarak tedavi gören yenidoğanların anneleri oluşturmuştur (n=105). Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Çocuğu Hastanede Yatmakta Olan Annelerde Suçluluk Duygusu Ölçeği (ÇHYASDÖ) ve Postpartum Dönem Annelik Hüznü Değerlendirme Ölçeği (DSAHDÖ) ile toplanmıştır. Çalışmaya katılan annelerin yaş ortalaması 28,34±5,01 olup, yaş aralığı 19–40 arasında değişmektedir. Annelerin %35,2'sinin ortaöğretim mezunu, %50,5'inin gelirinin giderine denk olduğu, %68,6'sının çekirdek ailede ve %74,3'ünün kentte yaşadığı belirlenmiştir. Obstetrik özellikleri inclendiğinde annelerin gebelik sayısının ortalaması 3,13±1,95 olup, %69,52'sinin normal doğum yaptığı, %63,8'inin hiç düşük yapmadığı saptanmıştır. Yenidoğanların %58,1'inin erkek olduğu, %43,8'inin yoğun bakımda iki gün kaldığı, %66,7'sinin anne sütü dışında mama desteği aldığı ve %55,2'sinin doğumdan sonraki ilk 1–2 saat içinde emzirilmeye başlandığı tespit edilmiştir. ÇHYASDÖ toplam puan ortalaması 39,53±7,64 olup, alt boyutlarından algılanan öz suçlama puan ortalaması 12,52±3,74, koşullu öz suçlama puan ortalaması 10,63±3,61, algılanan sosyal destek puan ortalaması 9,64±2,43, algılanan çevresel suçlama puan ortalaması 3,74±0,72 ve algılanan öz yeterlik puan ortalaması 13,72±1,52'dir. Annelerin bazı sosyodemografik özelliklerine (yaş, gelir düzeyi, eğitim düzeyi, aile tipi), obstetrik özelliklerine (gebelik sayısı) ve yenidoğana ilişkin klinik özelliğine (ilk emzirmeye başlama zamanı) göre ÇHYASDÖ alt boyut puan ortalaması arasında istatistkselolarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Annelerin DSAHDÖ toplam puan ortalaması 66,50±12,82 olup, alt boyutlarından bebek bakım puan ortalaması, 21,60±4,65, anne öz bakım puan ortalaması 39,41±9,04 ve eş destek puan ortalaması 5,49±2,61'dir. Annelerin bazı sosyodemografik özelliklerine (yaş, gelir düzeyi, eğitim düzeyi, yaşadığı yer), obstetrik özelliklerine (düşük yapma durumu) ve yenidoğana ilişkin klinik özelliklerine (yenidoğan cinsiyeti) göre DSAHDÖ alt boyut puan ortalaması arasında istatistkselolarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). ÇHYASDÖ ile DSAHDÖ toplam puanı arasında anlamlı pozitif yönlü ve kuvvetli düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). DSAHDÖ toplam puanı ile ÇHYASDÖ alt boyutlarından algılanan öz suçlama ve koşullu öz suçlama arasında anlamlı pozitif yönlü ve orta kuvvette bir ilişki, algılanan sosyal destek ile anlamlı, negatif ve zayıf kuvvette istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). ÇHYASDÖ toplam puan ile DSAHDÖ alt boyutlarından anne öz bakım, bebek bakım arasında anlamlı pozitif yönlü ve orta kuvvette bir ilişki, eş destek ile arasında anlamlı pozitif yönlü ve zayıf kuvvette istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, sarılık tedavisi alan yenidoğanların annelerinde suçluluk duygusu orta-düşük ve annelik hüznü orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Genç yaşta olan (≤27 yaş), eğitim düzeyi düşük ve geliri giderinden az olan annelerin hem suçluluk hem de annelik hüznü düzeylerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Düşük yapma öyküsü olan annelerin annelik hüznünü daha yoğun yaşadığı kırsal alanda yaşayan annelerin ise eş desteğini daha yetersiz algıladığı görülmüştür. Çalışmanın en temel bulgusu olarak çocuğu sarılık nedeniyle hastanede yatmakta olan annelerde suçluluk duygusu, algılanan öz suçlama ve koşullu öz suçlama arttıkça postpartum dönem annelik hüznü şiddetinin de anlamlı ve güçlü bir şekilde arttığı tespit edilmiştir. Buna karşılık algılanan sosyal desteğin artması hem suçluluk duygusunu hem de annelik hüznünü azaltan önemli bir koruyucu faktör olarak belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine the relationship between guilt and postpartum blues in mothers of newborns receiving jaundice treatment. The sample of the study consisted of mothers of newborns receiving inpatient treatment with a diagnosis of jaundice in the Neonatal Intensive Care Units of two hospitals in the Eastern Anatolia Region (n=105). Data were collected using a Personal Information Form, the Guilt Scale for Mothers with Hospitalized Children (GSMHC), and the Postpartum Maternity Blues Assessment Scale (PMBAS). The mean age of the participating mothers was 28.34±5.01, with an age range of 19–40 years. It was determined that 35.2% of the mothers were secondary school graduates, 50.5% had an income equal to their expenses, 68.6% lived in a nuclear family, and 74.3% lived in an urban area. When obstetric characteristics were examined, the mean number of pregnancies was 3.13±1.95; 69.52% had vaginal deliveries, and 63.8% had no history of miscarriage. It was found that 58.1% of the newborns were male, 43.8% stayed in intensive care for two days, 66.7% received formula support in addition to breast milk, and 55.2% started breastfeeding within the first 1–2 hours after birth. The mean GSMHC total score was 39.53±7.64. Regarding its sub-dimensions, the mean scores were: perceived self-blame 12.52±3.74, conditional self-blame 10.63±3.61, perceived social support 9.64±2.43, perceived environmental blame 3.74±0.72, and perceived self-efficacy 13.72±1.52. A statistically significant difference was found between the GSMHC sub-dimension mean scores according to some sociodemographic characteristics (age, income level, education level, family type), obstetric characteristics (number of pregnancies), and clinical characteristics of the newborn (time of first breastfeeding) (p<0.05). The mean PMBAS total score of the mothers was 66.50±12.82. Regarding its sub-dimensions, the mean score for baby care was 21.60±4.65, the mean score for mother's self-care was 39.41±9.04, and the mean score for spouse support was 5.49±2.61. A statistically significant difference was found between the PMBAS sub-dimension mean scores according to some sociodemographic characteristics (age, income level, education level, place of residence), obstetric characteristics (miscarriage status), and clinical characteristics of the newborn (newborn gender) (p<0.05). A statistically significant, strong, and positive relationship was found between the GSMHC total score and the PMBAS total score (p<0.05). A significant, positive, and moderate relationship was found between the PMBAS total score and the GSMHC sub-dimensions of perceived self-blame and conditional self-blame, while a significant, negative, and weak relationship was found with perceived social support (p<0.05). A significant, positive, and moderate relationship was detected between the GSMHC total score and the PMBAS sub-dimensions of mother's self-care and baby care, while a significant, positive, and weak relationship was found with spouse support (p<0.05). In conclusion, it was determined that guilt was at a moderate-low level and postpartum blues were at a moderate level in mothers of newborns receiving jaundice treatment. It was found that both guilt and postpartum blues levels were significantly higher in mothers who were young (≤27 years), had a low education level, and had income less than expenses. It was observed that mothers with a history of miscarriage experienced postpartum blues more intensely, while mothers living in rural areas perceived spouse support as more inadequate. As the main finding of the study, it was determined that as guilt, perceived self-blame, and conditional self-blame increased in mothers whose children were hospitalized due to jaundice, the severity of postpartum blues also increased significantly and strongly. Conversely, increased perceived social support was identified as an important protective factor that reduces both guilt and postpartum blues.
Benzer Tezler
- Hiperbilirubinemi nedeniyle fototerapi almak için tekrarlayan hastane yatış ihtiyacı olan yenidoğanlarda risk faktörleri
Ri̇sk factors of newborns WHO need recurrent hospi̇tali̇zati̇on to recei̇ve phototerapy due to hyperbilirubinamia
LAZGİN TUNCAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN SİNAN USLU
- Pregestasyonel ve gestasyonel diyabetin neonatal işitme taraması üzerine etkisi
The effect of pregestational and gestational diabetes on neonatal hearing screening
AYŞE YILMAZ CANDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSÜM KADIOĞLU ŞİMŞEK
- Fototerapi uygulanan yenidoğanlara dinletilen beyaz gürültünün bilirubin düzeyine etkisinin belirlenmesi
The determination of the effect of white noise played to neonates undergoing phototherapy on bilirubin levels
ZÜBEYDE ÇETİNBAŞ
- Yenidoğan hiperbilirubinemisi olgularının değerlendirilmesi
Evaluation of neonatal hyperbilirubinemia cases
REZZAN EZGİ EKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAHATTİN ERTUĞRUL
- Bebeği indirekt hiperbilirubinemi tanısı almış annelerin emzirme öz-yeterliliği ve emzirme başarısının değerlendirilmesi
Assessment of breast self- efficacy and breastfeeding success of children with indirect hyperbilirubinemia
EDA YOL
