Ortaokul öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn sosyotelizmive dijital bağımlılıkları arasındaki ilişkide güvenli bağlanmanın aracı rolü
The mediatory role of secure attachment in the relationship between middle school students' perceived parental phubbing and their digital addiction
- Tez No: 1006927
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT DİLMAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Güvenli bağlanma, Attachment security
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinde ebeveyn sosyotelizmi ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkide güvenli bağlanmanın aracı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, Konya ili Merkez ilçelerindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. 215 kız (%48.1) ve 231 erkek (%51.7) olmak üzere toplamda 446 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin sınıf düzeyleri 5 ve 6.sınıf olarak belirlenmiştir.. Katılımcıların yaş ortalaması 11,65 ± 0,52'dir. Araştırmada veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgiler Formu, Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği (KGBÖ), Dijital Bağımlılık Ölçeği (CADAS) ve Ebeveyn Sosyotelizmi Ölçeği-Anne ve Baba Formları (ESÖ-A/ESÖ-B) uygulanmıştır. Veri toplama süreci öncesinde Millî Eğitim Bakanlığı'ndan araştırma izni alınmıştır. Araştırmaya katılan ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık, algıladıkları ebeveyn soyotelizmi ve güvenli bağlanma puanları arasındaki ilişkinin belirlenmesi için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Ebeveyn sosyotelizmi ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkide güvenli bağlanmanın aracı rolü AMOS ile analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modelinde, çalışma modeli için bootstrapping yapılarak 5000 alt örneklem oluşturulmuş ve %95 güven aralığında analizler gerçekleştirilmiştir. Pearson korelasyon analizi sonucunda ortaokul öğrencilerinde anneye güvenli bağlanma ile anne sosyotelizmi ve alt boyutları(etkileşim kesintileri, duygusal tepkiler) arasında orta düzeyde, negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık puanları ile anne sosyotelizmi ve alt boyutları arasında pozitif; anneye güvenli bağlanma arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinde babaya güvenli bağlanma ile baba sosyotelizmi ve alt boyutları(etkileşim kesintileri, duygusal tepkiler) arasında negatif ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılık düzeylerinin; baba sosyotelizmi ve alt boyutları (etkileşim kesintileri, duygusal tepkiler) ile pozitif, babaya güvenli bağlanma ile ise negatif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Aracılık analizi sonuçları, anne sosyotelizminin dijital bağımlılık üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olduğunu ancak anneye güvenli bağlanmanın bu ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediğini göstermiştir. Buna karşın baba modelinde, baba sosyotelizminin dijital bağımlılık üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olduğu ve babaya güvenli bağlanmanın bu ilişkide zayıf fakat anlamlı bir kısmi aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, ebeveyn sosyotelizmi ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkide güvenli bağlanmanın aracı rolünü yalnızca baba modelinde doğrulamış; çalışma sonunda elde edilen veriler literatür ışığında tartışılarak çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of secure attachment in the relationship between parental phubbing and digital addiction among middle school students. In line with this purpose, the research was conducted with students enrolled in public middle schools affiliated with the Ministry of National Education in the central districts of Konya, Türkiye. The sample of the study consisted of a total of 446 students, including 215 females (48.1%) and 231 males (51.7%). The participants were 5th and 6th grade students, with a mean age of 11.65 ± 0.52 years. Data were collected using the Personal Information Form, the Kerns Security Scale (KSS), the Digital Addiction Scale (Child and Adolescent Digital Addiction Scale – CADAS), and the Parental Phubbing Scale – Mother and Father Forms (PPS-M/PPS-F). Prior to data collection, official permission was obtained from the Ministry of National Education. Pearson correlation analysis was conducted to determine the relationships among digital addiction, perceived parental phubbing, and secure attachment levels of the students. The mediating role of secure attachment in the relationship between parental phubbing and digital addiction was analyzed using AMOS. In the structural equation model, bootstrapping was performed with 5,000 resamples, and analyses were conducted at a 95% confidence interval. The results of the Pearson correlation analysis indicated a moderate, negative relationship between secure attachment to the mother and maternal phubbing and its sub-dimensions (interaction interruptions and emotional reactions). A positive relationship was found between students' digital addiction levels and maternal phubbing and its sub-dimensions, whereas a negative relationship was observed between digital addiction and secure attachment to the mother. Similarly, a moderate, negative relationship was found between secure attachment to the father and paternal phubbing and its sub-dimensions (interaction interruptions and emotional reactions). Digital addiction levels were positively associated with paternal phubbing and its sub-dimensions, and negatively associated with secure attachment to the father. The results of the mediation analysis revealed that maternal phubbing had a significant direct effect on digital addiction; however, secure attachment to the mother did not have a significant mediating role in this relationship. In contrast, in the father model, paternal phubbing had a significant direct effect on digital addiction, and secure attachment to the father played a weak but significant partial mediating role in this relationship. Overall, the findings confirmed the mediating role of secure attachment in the relationship between parental phubbing and digital addiction only in the father model. The results were discussed in light of the relevant literature, and several recommendations were provided.
Benzer Tezler
- Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren ortaokul öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişki
The relationship between social skill levels and perceived parental attitudes of gifted and typically developing secondary school students
EDA CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMRE ERTEN TATLI
- Ortaokul öğrencilerinin algıladıkları anne-baba tutumlarının, benlik saygısı ve öğrenilmiş çaresizlik ile ilişkisi
The relatonship between the secondary school students'perceived parental attitides and self-esteem and learned helplessness
YUNUS YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVAL ERDEN İMAMOĞLU
- Ortaokul öğrencilerinin matematik başarı duyguları ile ebeveyn destek ve başarı baskısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between middle school students' mathematics achievement emotions and parental academic support and achievement pressure
ÜMMÜHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikAkdeniz ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE KOZA ÇİFTÇİ KARADAĞ
DOÇ. DR. MURAT POLAT
- Ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerinin çeşitli psikososyal (sosyal ve bireysel) faktörler açısından incelenmesi
Examination of physical activity level of secondary school students in terms of various psychosocial (social and individual) factors
MEHMET SIRAÇ AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporEskişehir Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNAY YILDIZER
- Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile ailelerin dijital ebeveynlik farkındalıkları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the relationship between secondary school students' addiction to digital games and families' awareness of digital parenting in terms of certain variables
ILGIN GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN ÖZGÜR