Aile eğitiminin özel gereksinimli çocukların ebeveynlerinin tutumlarına ve iletişim becerilerine etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of family education on the attitudes and communication skills of parents of children with special needs
- Tez No: 1007054
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU GEZER ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aile içi iletişim, Ana-baba eğitimi, Özel eğitim, Özel eğitime muhtaç çocuklar, Family communicatin, Parents education, Special education, Handicapped children who need special education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özel gereksinimli çocukların gelişiminde aile, çocuğun öğrenme, uyum ve sosyal etkileşim süreçlerini şekillendiren temel bir bağlam olarak öne çıkmakta; bu bağlamda ebeveynlerin tutumları ve iletişim biçimleri, çocukların gelişimsel çıktıları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Ayrıca, özel gereksinimli çocuğa sahip olmanın ebeveynler üzerinde oluşturduğu çok boyutlu etkiler, ailelere yönelik sistematik ve yapılandırılmış destek programlarının önemini artırmaktadır. Bu araştırmanın genel amacı, özel gereksinimli çocuklara sahip ebeveynlere yönelik olarak yürütülen aile eğitimi uygulamasının, ebeveynlerin çocuklarına yönelik tutumları ve çocuklarıyla kurdukları iletişim becerileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada karma yöntemlerden açıklayıcı sıralayıcı karma desen kullanılmıştır. Nicel yöntemde tek bir grup üzerinden yapılan ön test ve son testten oluşan deneysel desen kullanılmıştır. Bu araştırmada bağımsız değişken, özel gereksinimli çocukların ebeveynlerine yönelik yapılandırılmış 10 oturumluk aile eğitimi programıdır. Bağımlı değişkenler ise ebeveyn tutumları ve ebeveyn–çocuk iletişim becerileridir. Ebeveynlere, uygulama öncesi ve sonrası olmak üzere aynı ölçme araçları iki kez uygulanarak değişim gözlemlenmiştir. SPSS programıyla nicel veriler analiz edilmiştir. Ön test ve son test arasında normal dağılım olmadığı için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı farkların bulunması, uygulama süreci sonunda hedeflenen olumlu tutum ve davranışların geliştiğini göstermektedir. Araştırmanın nitel boyutu, durum çalışması desenine dayanmaktadır. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmıştır. Uygulamalı eğitime ebeveynlerin katılması, ebeveyn rollerini geliştirdiğini ve çocuklarının davranışlarıyla ilgili daha fazla bilgi sahibi olduklarını ifade etmelerini sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
In the development of children with special needs, the family emerges as a fundamental context that shapes the child's learning, adaptation, and social interaction processes; in this context, parental attitudes and communication styles play a decisive role in children's developmental outcomes. In addition, the multidimensional effects of having a child with special needs on parents increase the importance of systematic and structured support programs for families. The overall aim of this program focuses on family education for children with special needs, concentrating on children's attitudes towards other children and the communication they establish with them. The research employed a mixed-methods design, specifically an explanatory ordinal design, rather than a replicate design. The quantitative method utilized pre-test and post-test designs conducted on a single group. The independent variable in this study was a 10-session family education program focusing on information for individuals with special needs. The dependent variables were parental attitudes and parent-child communication. Changes were observed by applying the same tools twice, before and after the intervention. Data were analyzed using SPSS software. Since there was no normal distribution between the pre-test and post-test, stored-rate analyses such as the Wilcoxon Signed-Rank Test were performed. The presence of significant differences between the pre-test and post-test results indicates that the targeted positive attitudes and behaviors improved by the end of the implementation process. The qualitative dimension of the research is based on a Case Study design. Qualitative data were collected using part-time interview forms. Non-participation in the applied education program ensured that parents did not lose the knowledge they needed to develop their roles and grow.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezindeki anaokulu ve ilkokulda eğitim alan öğrencilerin ebeveynlerinin otizm, disleksi ve kaynaştırma eğitimi hakkında bilgi düzeyi ve tutumları
Knowledge level and attitudes of parents of kindergarten and primary school students in Edirne province center about autism, dyslexia and inclusive education
MERVE ÜNALAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Down sendromunda beslenmeye etkileşim temelli ergoterapist yaklaşımı
Interaction-based occupational therapist approach to nutrition in Down syndrome
AYŞE ASENA AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Okul öncesi dönemdeki özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin eğitimden beklentileri ile beklentilerinin karşılanma düzeylerinin incelenmesi
Examination of the educational expectations of the parents of the children with special needs and normal development in preschool period, and the levels of meeting the expectations from education
NESRİN GİRGİN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA KAYA
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞENGÜL ERDEM
- Evde mekanik ventilatöre bağlı trakeostomili çocukların ebeveynlerinin bakım yükü ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi
Burden and depression levels of parents of children with tracheostomy and home mechanical ventilator
BUSE ATEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
HemşirelikYozgat Bozok ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YURDAGÜL ERDEM
- İşitme kayıplı çocuğu kaynaştırmaya devam eden ebeveynlerin sorunlarının ve gereksinimlerinin belirlenmesi
Problems and needs of the parents of children with hearing loss attending inclusive education
RİFAT İÇYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT DOĞAN