Trokanterik kırıklı hastalarda femoral intramedüller çivileme sonrası gelişen nervus gluteus superior hasarı sıklığı ve rehabilitasyon sonuçları
The incidence of superior gluteal nerve injury and rehabilitation outcomes following femoral intramedullary nailing in patients with trochanteric fractures
- Tez No: 1007088
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMEL EKŞİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Femur trokanterik bölge kırıkları hastaların yaşam kalitesinin bozulmasına, ambulasyon yeteneklerinin azalmasına ve kas gücü kaybına neden olmaktadır. Bu hastalarda cerrahi sonrası Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) programları tedavinin önemli bir parçasıdır. Trokanterik kırıkların cerrahi tedavisinde değişik yöntemler kullanılmakla beraber intramedüller çivi uygulaması sık kullanılan bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Femoral intramedüller çivileme operasyonları kalça bölgesine lateral kesiyle yapılmaktadır. Bu operasyonlar sonrası abduksiyon zayıflığı ve buna bağlı olarak gelişen topallama görülebilmektedir. Buna sebep olarak superior gluteal sinir ve gluteus medius kasındaki iyatrojenik yaralanmalar suçlanmaktadır. Çalışmamızda femur trokanterik bölge kırıkları sonrasında lateral yaklaşımla intramedüller çivileme yapılan hastalarda göz ardı edilen Trendelenburg yürüyüşü- kalça abduktor kas zayıflığının elektrofizyolojik olarak incelenmesi, n.gluteus superior hasarı gelişimine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi, sinir hasarı saptanan ve saptanmayan tüm hastaların ev egzersizi programı öncesi ve sonrası eklem hareket açıklığı, kas gücü, ambulasyon derecesi, engellilik ve yaşam kalitesi açısından değerlendirilmesi ve sinir hasarının rehabilitasyon sonuçlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Ocak 2024- Temmuz 2025 tarihleri arasında, hastanemiz Ortopedi ve Travmatoloji bölümü tarafından femur trokanterik bölge kırığı olan, intramedüller çivileme operasyonu yapılıp cerrahi tedavileri tamamlanan ve rehabilitasyon önerilen hastalar uygunluk açısından değerlendirilmiş ve toplam 56 hasta dahil edilmiştir. Ameliyat sonrası 4-6. Haftadaki ilk değerlendirmede hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo, eğitim durumu, kırık tarafı, kırık sebebi, kırık gününe ve sonrasına ait x-ray görüntülemeleri, AO/OTA (Arbeitsgemeinschaft für Osteosynthesefragen/ Orthopaedic Trauma Association) sınıflamasına göre kırığın tipi ve yeri, operasyon zamanı ve ek hastalık varlığı sorgulanmış; Harris Kalça Skoru, Womac Skoru, Fonksiyonel Ambulasyon Skoru, Nottingham Sağlık Profili, kalça abduktör kas gücü ölçümleri (Lafayette manuel kas gücü ölçüm cihazı ve Medical Research Council'e göre), eklem hareket açıklıkları değerlendirilmiş ve olgu değerlendirme formuna kaydedilmiştir. İlk değerlendirmede tüm hastalara n.gluteus superior hasarı açısından elektrofizyolojik (EMG) inceleme yapılmıştır. Tüm hastalara görsel ve yazılı şekilde egzersizler içeren 6 haftalık ev programı ve kuvvetlendirme egzersizleri için Borg zorluk skalasına göre belirlenen dirençte egzersiz bandı (theraband) verilmiştir. Hastalar 6 haftalık ev egzersiz programı sonrası kontrole çağrılarak tedavi öncesinde bakılan tüm klinik parametreler tekrar değerlendirilmiştir. EMG'de sinir hasarı saptanan hastalara kontrol EMG yapılarak iyileşme değerlendirilmiştir. EMG'de sinir hasarı saptanmayan hastalara kontrol muayenelerinde tekrar EMG yapılmamıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 56 hastanın 13'ünde (%23,2) elektrofizyolojik olarak n.gluteus superior hasarı saptanırken; 43'ünde (%76,8) saptanmadı. 13 hastanın 4'ünde (%30.8) hafif, 8'inde (%61.5) orta, 1'inde (%7.7) ağır dereceli n. gluteus superior hasarı saptandı. Sinir hasarı saptanan hastaların kontrol EMG'lerinde tüm hastalarda bir miktar aksonal rejenerasyonun olduğu ve hasar derecesinin gerilediği görüldü. N. gluteus superior hasarı saptanan hastalarda ev egzersiz programının; hastaların kalça abduksiyon ve ekstansiyon derecesi, kalça abduktör kas gücü, ambulasyon derecesi, dizabilite ve yaşam kalitesinde anlamlı olarak iyileşme sağladığı fakat kalça fleksiyon derecesine etkisi olmadığı gösterilmiştir. N. gluteus superior hasarı saptanmayan hastalarda ev egzersizi programının; hastaların kalça abduksiyon- fleksiyon ve ekstansiyon derecesi, kalça abduktör kas gücü, ambulasyon derecesi, dizabilite ve yaşam kalitesinde anlamlı olarak iyileşme sağladığı gösterilmiştir. Her iki grupta rehabilitasyon sonrası yapılan ölçümlerde skorlar ve iyileşme düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Superior gluteal sinir hasarı gelişimi için yaş, cinsiyet, boy, kilo, kırık tarafı, HT ya da DM tanılarının varlığının prediktif olmadığı gösterilmiştir. Sonuç: Trokanterik femur kırıklarında lateral yaklaşımla uygulanan intramedüller femoral çivileme sonrası uygulanan rehabilitasyon programları; hastaların eklem hareket açıklığını, kas gücünü, ambulasyonunu, engellilik ve yaşam kalitesini olumlu etkilemektedir. Elektrofizyolojik olarak n. gluteus superior hasarı saptanmasının klinik öneminin olmadığı, sinir hasarına rağmen kas fonksiyonlarının belirli ölçüde iyileşebileceği ve uygun şekilde düzenlenmiş bir rehabilitasyon programının erken dönemde fonksiyonel iyileşmeyi destekleyebileceği saptanmıştır. 3 aylık değerlendirme yapılmış olması, sinir hasarının uzun vadeli seyrine ilişkin bilgi vermemektedir. Örneklem büyüklüğünün sınırlı olması ve egzersiz programına bireysel uyum farklılıkları nedenleriyle gelecekte daha geniş örneklemlerle, daha uzun süreli takip içeren ve elektrofizyolojik iyileşmeyi de değerlendiren çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Fractures of the femoral trochanteric region lead to a decline in patients' quality of life, a reduction in ambulation ability, and loss of muscle strength. Postoperative physical therapy and rehabilitation (PTR) programs constitute an essential component of treatment in these patients. Although various methods are used in the surgical management of trochanteric fractures, intramedullary nailing stands out as a frequently preferred technique. Femoral intramedullary nailing procedures are performed through a lateral incision over the hip region. Following these operations, abduction weakness and consequent limping may occur. Iatrogenic injuries to the superior gluteal nerve and the gluteus medius muscle have been implicated as possible causes. The aim of our study was to evaluate, from an electrophysiological perspective, the often-overlooked Trendelenburg gait and hip abductor muscle weakness in patients who underwent intramedullary nailing for femoral trochanteric fractures via a lateral approach; to identify the factors associated with the development of superior gluteal nerve injury; and to assess all patients—both with and without nerve injury—before and after a home-based exercise program in terms of disability level, joint range of motion, muscle strength, ambulation capacity, and quality of life, as well as to investigate the impact of nerve injury on rehabilitation outcomes. Materials and Methods: Between January 2024 and July 2025, patients diagnosed with femoral trochanteric fractures, operated on with intramedullary nailing by the Department of Orthopedics and Traumatology of our hospital, and referred for rehabilitation after completion of surgical treatment, were evaluated for eligibility. A total of 56 patients were included in the study. During the first postoperative evaluation at weeks 4–6, the patients' age, sex, height, weight, educational status, fracture side, cause of fracture, pre- and postoperative X-ray images, fracture type and location according to the AO/OTA (Arbeitsgemeinschaft für Osteosynthesefragen/ Orthopaedic Trauma Association) classification, duration of surgery, and presence of comorbidities were recorded. Clinical assessments included the Harris Hip Score, WOMAC Score, Functional Ambulation Score, Nottingham Health Profile, hip abductor muscle strength measurement (using a Lafayette manual muscle testing device and the Medical Research Council scale), and joint range of motion. All findings were documented in a patient evaluation form. At the initial assessment, all patients underwent electrophysiological examination (EMG) to evaluate possible superior gluteal nerve injury. Subsequently, all patients received a 6-week home exercise program that included visual and written instructions, along with resistance bands (TheraBand) adjusted to an appropriate difficulty level according to the Borg Rating of Perceived Exertion Scale. After completion of the 6-week home exercise program, patients were re-evaluated using the same clinical parameters assessed before the intervention. Follow-up EMG examinations were performed in patients who showed evidence of nerve injury in the initial EMG to assess recovery. For patients without nerve injury at baseline, follow-up EMG testing was not repeated. Results: Among the 56 patients included in the study, electrophysiological examination revealed superior gluteal nerve injury in 13 patients (23.2%), while no nerve injury was detected in 43 patients (76.8%). Of the 13 patients with nerve injury, 4 (30.8%) had mild, 8 (61.5%) had moderate, and 1 (7.7%) had severe superior gluteal nerve injury. Follow-up EMG evaluations of patients with nerve injury demonstrated varying degrees of axonal regeneration and a reduction in the severity of injury in all cases. In patients with superior gluteal nerve injury, the home exercise program led to significant improvements in hip abduction and extension range of motion, hip abductor muscle strength, ambulation level, disability, and quality of life; however, no significant improvement was observed in hip flexion range of motion. In patients without superior gluteal nerve injury, the home exercise program resulted in significant improvements in hip abduction, flexion, and extension range of motion, hip abductor muscle strength, ambulation level, disability, and quality of life. When comparing post-rehabilitation outcomes between the two groups, no statistically significant differences were found in any of the measured parameters. Age, sex, height, weight, side of fracture, and the presence of hypertension or diabetes mellitus were not predictive factors for the development of superior gluteal nerve injury. Conclusion: Rehabilitation following intramedullary femoral nailing performed via a lateral approach for trochanteric femur fractures has a positive impact on patients' joint range of motion, muscle strength, ambulation, disability level, and overall quality of life. Electrophysiological detection of superior gluteal nerve injury was found to have limited clinical significance, as muscle function showed partial recovery despite nerve injury, and a properly structured rehabilitation program supported early functional improvement. However, since the evaluation period was limited to three months, the long-term course of nerve recovery remains unclear. Considering the relatively small sample size and individual differences in adherence to the exercise program, future studies with larger cohorts, longer follow-up periods, and assessments of electrophysiological recovery are needed to better clarify these outcomes.
Benzer Tezler
- Femur trokanter arası kırıklarda tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment results intertrochanteric femur fractures
SAMET KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Ortopedi ve TravmatolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ MURAT KALENDER
- Gelişimsel kalça çıkığı ve displazisi zemininde gelişen koksartrozlu hastalarda total kalça protezi uygulaması sonuçlarımız
Results of total hip arthroplasty in developmental dysplasia of the hip
ALİ ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık BakanlığıOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF KAYGUSUZ
- İleri yaşlı femur üst uç kırıklarında tedavisonuçlarımız
Our treatment results of adult hip fractures
SERKAN DAVUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Ortopedi ve TravmatolojiMustafa Kemal ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDINER KALACI
- Hemiartroplasti uygulanan femur boyun kırıklı hastalarda radyografik olarak femoral ofset ve bacak boyu ölçümlerinin karşılaştırılması (Retrospektif çalışma)
Radiographically comparison of femoral offset and leg length measurements in patients with hemiarthroplasty-applied femoral neck fractures
CENGİZ KOPUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Ortopedi ve Travmatolojiİstanbul Bilim ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN AKSU
- Osteoporotik proksimal femur kırıklarında femur başının yapısal değişiklikleri
Osteoporotik proksimal femur kırıklarında femur başının yapısal değişiklikleri
BİLAL KOYUNCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Ortopedi ve TravmatolojiZonguldak Karaelmas ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK KESER