Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminde blokzincir teknolojilerinin rolü
The role of blockchain technologies in sustainable supply chain management
- Tez No: 1007124
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUĞÇE DANACI ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, İşletme, Transportation, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1991 yılında temelleri atılan ve 2008 yılında Bitcoin ile öne çıkan blokzincir teknolojileri, günümüzde çeşitli sektörlerde kullanılmakta olup önemli bir yere sahiptir. Değişen rekabet koşulları nedeniyle, şirketlerin güvenli bir sisteme uyum sağlama ihtiyacı, tedarik zinciri yönetiminde blokzincir teknolojilerinin kullanımının ve etkinliğinin artmasına yol açmıştır. Blokzincir teknolojilerinin; kurulum maliyetlerinin yüksek olmasına karşın, tedarik zincirinde operasyon süreçleri dâhil birçok aşamada maliyetleri azalttığı ve karbon ayak izinin azaltılmasına destek verdiği görülmüştür. Buna ek olarak, sürdürülebilir işlem süreçleri ile blokzincir teknolojilerinin entegre şekilde çalışması şirketlere büyük ölçüde fayda sağlayacaktır. Bu çalışmada blokzincir teknolojilerinin sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi üzerindeki etkilerinin ortaya çıkarılması ve bu etkilerin önem ağırlıklarına göre sıralanması amaçlanmaktadır. Detaylı literatür taraması sonucunda üç ana kriter (etki) ve dokuz alt kriter (etki) elde edilmiş ve çalışmanın kavramsal modeli (karar hiyerarşisi) oluşturulmuştur. Çalışmanın, yargısal örnekleme metodu kullanılarak belirlenen örneklemi tedarik zinciri süreçlerinde blokzincir teknolojileri kullanımı konusunda uzman kişilerden oluşmaktadır. Verilerin elde edildiği anket formları çalışmanın metodolojisine uygun bir şekilde hazırlanmış ve eksiksiz doldurulan otuz bir adet anket formu çalışmaya dâhil edilmiştir. Anket sonuçlarından elde edilen veriler Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) metodu kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ana ve alt kriterlerin önem ağırlıkları bulunmuş ve söz konusu kriterler hiyerarşik yapıda sıralanmıştır. Elde edilen bulgulara göre en önemli alt kriterin güvenilirlik (K4) olduğu görülmüştür. Bunu sırasıyla gizlilik (K7), verimlilik (K2), izlenebilirlik (K5), şeffaflık (K6), çevresel ayak izi (K9), karbon emisyonu (K8), hız (K3) ve maliyet (K1) kriteri izlemiştir. Çalışmanın sonuçları ana kriterler kapsamında değerlendirildiğinde en önemli ana kriterin teknolojik etkiler olduğu ve diğerlerinin, sırasıyla ekonomik etkiler, çevresel etkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda geleneksel sistemlerden farklı olarak blokzincir teknolojilerinin, sürdürülebilir tedarik zinciri süreçleri üzerinde ekonomik etkisinden ziyade teknolojik etkisinin daha baskın olduğu ve süreçlerin daha güvenilir bir şekilde yürütülmesinde etkin rol oynadığı savunulmaktadır. Bu çalışmanın blokzincir teknolojilerinin etkileri üzerine ileride yapılacak benzer çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Blockchain technologies, whose foundations were laid in 1991, and which gained prominence with Bitcoin in 2008, are now used in various sectors and holds an important place. Due to changing competitive conditions, companies' need to adapt themselves to a secure system has led to the increased use and effectiveness of blockchain technologies in supply chain management. Despite the high setup costs of blockchain technologies, it has been observed that they reduce costs in many stages, including operational processes in the supply chain, and support the decrease in carbon footprint. In addition, the integration of sustainable transaction processes with blockchain technologies will greatly benefit companies. This study aims to identify the impacts of blockchain technologies on sustainable supply chain management and to rank these effects according to their importance. A detailed literature review resulted in three main criteria (effect) and nine sub-criteria (effect) were obtained, and the conceptual model (decision hierarchy) of the study was created. The sample of the study, determined by using the judgmental sampling method, consists of experts in the use of blockchain technologies in supply chain processes. The survey forms from which the data were obtained were prepared in accordance with the methodology of the study, and thirty-one completed survey forms were included in the study. The data obtained from the survey results were analyzed using the Analytical Hierarchy Process (AHP) method, one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods. As a result of the analysis, the importance weights of the main and sub-criteria were determined, and these criteria were ranked in a hierarchical structure. According to the findings, the most important sub-criterion was reliability (K4). This was followed by confidentiality (K7), efficiency (K2), traceability (K5), transparency (K6), environmental footprint (K9), carbon emissions (K8), speed (K3), and cost (K1). When the results of the study are considered within the scope of the main criteria, it was determined that the most important main criterion is technological impacts, followed by economic impacts and environmental impacts. In this context, it is argued that, unlike traditional systems, blockchain technologies have a more dominant technological impact than an economic impact on sustainable supply chain processes and play an effective role in ensuring that processes are carried out more reliably. It is assumed that this study will contribute to similar studies on the impacts of blockchain technologies in the future.
Benzer Tezler
- Akıllı limanlarda siber güvenlik risklerinin mekânsal ve sistematik analizi
Spatial and multi-method analysis of cybersecurity risks in smart ports
ZÜHAL ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDenizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM KAYİŞOĞLU
- Blokzincir teknolojisinin afetlerin kriz yönetimi evresinde ortaya çıkan sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimindeki engellerin ortadan kaldırılmasına olan etkisi
The effect of blockchain technology on the elimination of obstacles in sustainable supply chain management in times of crisis in disasters
MERVENUR SELİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSKENDER PEKER
- Kapalı döngü tedarik zincirinde blok zincir teknolojisinin entegrasyonu ve çok seviyeli rekabetçi ağ tasarımı optimizasyonu: Yeni bir etkileşimli bulanık programlama yaklaşımı
Blockchain technology integration and multi-level competitive network design optimization in closed-loop supply chain: a novel interactive fuzzy programming approach
BELKIZ TORĞUL
Doktora
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKonya Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN PAKSOY
- Blockchain-based decision support system for measuring environmental and social sustainability in the supply chain
Tedarik zincirinde çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği ölçmek için blokzincir tabanlı karar destek sistemi
CAN NİLÜFER OKAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeBoğaziçi ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI SENCER
- Sürdürülebilir satınalma ve yeşil lojistiğin sürdürülebilir tedarik zincirine katkıları; Panel veri analizi
The contributions of sustainable procurement and green logistics to the sustainable supply chain; Panel data analysis
ÇAĞLAR YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS