18-25 Yaş Gençlerde Elektronik Sigara Bağımlılık Düzeyi'nin Değerlendirilmesi
Evaluation of E-Cigarette Dependence Levels Among Young Adults Aged 18-25
- Tez No: 1007129
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Elektronik Sigara, Bağımlılık, EDS-22, ECDS-22, Genç Yetişkinler, Halk Sağlığı, Erken Başlama Yaşı, Electronic Cigarette, Dependence, EDS-22, ECDS-22, Young Adults, Public Health, Early Onset Age
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, 18-25 yaş aralığındaki aktif olarak elektronik sigara içen genç yetişkinlerde elektronik sigara bağımlılık düzeyinin elektronik sigara bağımlılık ölçeği (EDS-22) kullanılarak değerlendirilmesidir. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel türdeki bu araştırma, 02.02.2026-02.05.2026 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 183 gönüllü aktif olarak e sigara içen genç yetişkinlerle yapılmıştır. Katılımcılara Elektronik Sigara Bağımlılık Ölçeği -EDS-22 uygulanmış, elde edilen veriler IBM SPSS statistics 26.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 183 bireyin yaş ortalaması 22,68 ± 2,31 (18-25 yaş) olup, %57,9'u kadındır. Katılımcıların e-sigaraya başlama yaşının 11'e kadar düştüğü (ortalama 18,99 ± 3,10) saptanmıştır. E-sigaraya başlama nedenleri arasında ilk sırada arkadaş çevresi (%34,4) yer alırken, bunu aroma/hoş koku (%15,8) ve merak (%12,6) faktörleri takip etmektedir. Katılımcıların Elektronik Sigara Bağımlılığı Ölçeği (ESBÖ) puan ortalaması 38,85 ± 20,72 (min: 0, maks: 87) olarak hesaplanmıştır. Yapılan analizlerde; e-sigara kullanım süresi arttıkça bağımlılık düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir (p=0,036). Korelasyon analizi sonuçlarına göre; vücut ağırlığı ile bağımlılık düzeyi arasında pozitif yönlü (r=0,165; p=0,025), sigaraya başlama yaşı ile bağımlılık düzeyi arasında ise negatif yönlü (r=-0,177; p=0,017) anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet, eğitim durumu ve gelir algısı gibi sosyodemografik değişkenlerin bağımlılık düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Çalışmamız, e-sigaranın günümüz gençliğinde geleneksel tütün ürünlerinden bağımsız, izole ve güçlü bir bağımlılık odağı haline geldiğini göstermektedir. Özellikle erken başlama yaşı, uzun süreli kullanım ve vücut ağırlığı bağımlılık şiddetini artıran kritik faktörlerdir. E-sigara ile mücadele stratejilerinin, sosyal medya denetimlerini ve akran etkileşiminin yoğun olduğu üniversite kampüslerini odak noktasına alması; aromalı içeriklere yönelik kısıtlamaların artırılması elzemdir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: The primary objective of this study is to evaluate the level of electronic cigarette (e-cigarette) dependence among active e-cigarette users aged 18-25, using the E-cigarette Dependence Scale (EDS-22). Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted between February 2, 2026, and May 2, 2026, with 183 volunteer active e-cigarette users who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital. The E-cigarette Dependence Scale (EDS-22) was administered to the participants, and the obtained data were analyzed using IBM SPSS Statistics 26.0 software. Results: The mean age of the 183 participants was 22.68 ± 2.31 years (range 18-25), and 57.9% were female. The minimum age for starting e-cigarette use was found to be as low as 11 years (mean 18.99 ± 3.10). The most common reason for starting e-cigarette use was peer influence (34.4%), followed by flavors/pleasant smell (15.8%) and curiosity (12.6%). The mean score on the E-cigarette Dependence Scale (EDS-22) was calculated as 38.85 ± 20.72 (min: 0, max: 87). Analysis revealed that e-cigarette dependence significantly increased as the duration of use lengthened (p=0.036). According to correlation analysis, a significant positive relationship was found between body weight and dependence level (r=0.165; p=0.025), and a significant negative relationship was found between the age of starting smoking and the level of dependence (r=-0.177; p=0.017). Sociodemographic variables such as gender, education level, and income perception had no significant effect on the level of dependence (p>0.05). Conclusion: Our study demonstrates that e-cigarettes have become an isolated and potent focus of dependence among today's youth, independent of traditional tobacco products. In particular, early onset of use, long-term use, and body weight are critical factors that increase the severity of dependence. It is essential for e-cigarette control strategies to focus on social media regulations and university campuses where peer interaction is high, and to increase restrictions on flavored content.
Benzer Tezler
- Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların nargile ve E-sigara kullanımı konusundaki tutum ve algıları
The attitude and perceptions of patients presenting to the smoking cessation clinic about hookah and E-smoking use
FATOŞ POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göğüs Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER ONUR TURAN
- Tıp fakültesi öğrencilerinin tütün kullanım durumu ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tobacco use status of medical faculty students and evaluation of affecting factors
FATMA SEVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN GÜNAY
- Hiperemezis gravidarum tanısı alan gebelerde lipokalin-2 ve inflamasyon mediatörleri düzeyleri ve düzeylerin hastalığın şiddetiyle ilişkisi
Levels of lipocalin-2 and inflammatory mediators in pregnant women diagnosed with hyperemesis gravidarum and their association with disease severity
ÖMER KADIRHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZHAN ÖZDEMİR
- Preeklamptik gebelerdeki insülin direnci ve maternal-fetal sonuçlara etkisi
Insulin resistance in preeclampsia and its effect on maternal-fetal outcomes
GÜLİN OKAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık BakanlığıKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CÜNEYT EFTAL TANER
- İnsan kaynakları yönetimindeki dijital dönüşümün (E-İKY) işe alım süreçleri ve kurum performansı üzerindeki etkisi
The effect of digital transformation in human resources management (E-HRM) on recruitment processes and corporate performance
ŞULE CEYLAN UÇAN