Ergenlik dönemi narsisistik kişilik bozukluğu belirtileri ile kendilik nesnesi ihtiyaçları, özgüven, sosyal anksiyete, duygusal düzenleme, ebeveyn tutumları ve akran ilişkileri arasındaki dinamiklerin incelenmesi
An examination of the dynamics between narcissistic personality disorder symptoms and selfobject needs, self-esteem, social anxiety, emotion regulation, parental attitudes, and peer relationships in adolescence
- Tez No: 1007148
- Danışmanlar: PROF. DR. DOĞAN ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Narsisizm, kendilik nesnesi ihtiyaçları, duygu düzenleme, sosyal anksiye-te, özgüven, ebeveyn kabulü, akran ilişkileri, ergenlik, yapısal eşitlik modellemesi, Benlik saygısı, Ebeveyn desteği, Kendilik, Kendilik nesnesi, Kendilik psikolojisi, Sosyal kaygı, Narcissism, self-object needs, emotion regulation, social anxiety, self-esteem, pa-rental acceptance, peer relations, adolescence, structural equation modeling, Peer relationships, Self esteem, Parental support, Puberty, Self, Selfobject, Self psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ergenlerde kendilik nesnesi ihtiyaçlarına yönelik yaklaşma ve ka-çınma eğilimlerinin narsisistik kişilik özellikleriyle ilişkisinde özgüven, sosyal anksiyete ve duy-gu düzenleme güçlüğünün aracı rollerini; ebeveyn kabulü ve akran ilişkilerinin ise bu süreçteki düzenleyici rollerini yapısal eşitlik modellemesi ile incelemektir. Yöntem: Araştırma örneklemi 15-18 yaş aralığındaki 1052 ergenden (%59.7 kadın, %40.3 er-kek) oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kendilik Nesnesi İhtiyaçları Ölçeği (KNI), Nar-sisistik Kişilik Envanteri (NPI), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RSES), Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği (LSAS), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DERS), Algılanan Ebeveyn Kabulü Ölçeği ve Akran İlişkileri Ölçeği kullanılmıştır. Veriler yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ile analiz edilmiş, aracılık ve moderasyon etkileri bootstrap yöntemiyle test edilmiştir. Bulgular: Kendilik nesnesi ihtiyaçlarına yaklaşma eğiliminin narsisizmi duygu düzenleme güç-lüğü (β=.187, p<.001), sosyal anksiyete (β=-.098, p<.01) ve özgüven (β=.143, p<.001) aracılı-ğıyla çoklu aracılık modeli üzerinden yordadığı bulunmuştur. Kaçınma eğilimi ise narsisizmi doğrudan yordamaktadır (β=.312, p<.001). Sosyal anksiyetenin narsisizmi negatif yönde (β=-.168, p<.001), duygu düzenleme güçlüğünün ise pozitif yönde (β=.251, p<.001) yordadığı sap-tanmıştır. Moderasyon analizleri, akran ilişkilerinin duygu düzenleme güçlüğü üzerindeki etkisi-nin ebeveyn kabulünden daha güçlü olduğunu (β=.234, p<.001) ve paradoksal olarak olumlu akran ilişkilerinin duygu düzenleme riskini artırdığını ortaya koymuştur. Ebeveyn kabulünün ise sosyal anksiyeteyi azaltarak koruyucu rol oynadığı (β=-.189, p<.001) belirlenmiştir. Sonuç: Bulgular, ergen narsisizminin yalnızca bilişsel değil, duygusal düzenleme kapasitesi ve ilişkisel bağlam (özellikle akran dinamikleri) eksenli çok boyutlu bir patoloji olduğunu göster-mektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to examine the mediating roles of self-esteem, social anxi-ety, and emotion regulation difficulties in the relationship between approach and avoidance ten-dencies toward self-object needs and narcissistic personality traits in adolescents, as well as the moderating roles of parental acceptance and peer relations in these processes, using structural equation modeling. Method: The research sample consisted of 1,052 adolescents aged 15-18 years (59.7% female, 40.3% male). Data collection instruments included the Self-Object Needs Inventory (SONI), Narcissistic Personality Inventory (NPI), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), Liebowitz So-cial Anxiety Scale (LSAS), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), Perceived Paren-tal Acceptance Scale, and Peer Relations Scale. Data were analyzed using structural equation modeling (SEM), and mediation and moderation effects were tested using the bootstrap method. Results: Approach tendency toward self-object needs predicted narcissism through a multiple mediation model involving emotion regulation difficulties (β=.187, p<.001), social anxiety (β=-.098, p<.01), and self-esteem (β=.143, p<.001). Avoidance tendency directly predicted narcis-sism (β=.312, p<.001). Social anxiety negatively predicted narcissism (β=-.168, p<.001), while emotion regulation difficulties positively predicted it (β=.251, p<.001). Moderation analyses revealed that peer relations had a stronger effect on emotion regulation difficulties than parental acceptance (β=.234, p<.001), and paradoxically, positive peer relations increased emotion regu-lation risk. Parental acceptance played a protective role by reducing social anxiety (β=-.189, p<.001). Conclusion: The findings demonstrate that adolescent narcissism is a multidimensional patho-logy centered not only on cognitive factors but also on emotional regulation capacity and relatio-nal context (particularly peer dynamics).
Benzer Tezler
- Ergenlerde kimlik statülerinin incelenmesine ilişkin kesitsel bir çalışma
Başlık çevirisi yok
GÜL N. ERYÜKSEL
- Genç Türk erişkinlerinde temel antropometrik ölçümler ve yağlanma oranları
Başlık çevirisi yok
NURPERİ HIZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...