2018 Kimya Öğretim Programı kazanımları ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Kimya Öğretim Programı öğrenme çıktılarının Marzano Taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the learning objectives in the 2018 Chemistry Curriculum and the learning outcomes in the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Chemistry Curriculum based on Marzano's Taxonomy
- Tez No: 1007209
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ NİHAL YEŞİLOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Eğitim ve Öğretim, Chemistry, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kimya Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) 2024 kapsamında geliştirilen Kimya Öğretim Programı'nı, Marzano Taksonomisi çerçevesinde tanımlanan bilgi boyutları ve bilişsel süreç düzeyleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, öğretim programlarında yer alan kazanım ve öğrenme çıktılarının öğrencilerden beklenen öğrenmenin niteliğini nasıl yapılandırdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi desenine göre yürütülmüştür. Veri analizi sürecinde, 2018 Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kazanımlar ile TYMM 2024 Kimya Dersi Öğretim Programı'ndaki öğrenme çıktıları, Marzano Taksonomisi temel alınarak bilgi boyutları ve bilişsel süreç düzeyleri açısından sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmaya dayalı olarak veriler betimsel istatistikler aracılığıyla çözümlenmiş; programlar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı ise ki-kare (χ²) analizi ile test edilmiştir. Araştırma bulguları, 2018 programında kazanımların ağırlıklı olarak anlama düzeyinde ve olgusal bilgi boyutunda yoğunlaştığını göstermektedir. Buna karşılık 2024 programında öğrenme çıktılarının daha çok zihinsel bilgi boyutuna dayandığı ve analiz ile bilginin kullanımı gibi üst düzey bilişsel süreçlere daha fazla vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, her iki programda da Marzano Taksonomisi'nin üstbilişsel sistem ve öz sistem boyutlarına karşılık gelen herhangi bir kazanım ya da öğrenme çıktısına rastlanmamıştır. Ayrıca her iki programda da psikomotor bilgi boyutunun sınırlı düzeyde temsil edildiği saptanmıştır. Sınıf düzeyleri açısından incelendiğinde, özellikle 11. sınıfın zihinsel bilgi boyutuna ait kazanımların görece daha yüksek bir orana sahip olması nedeniyle diğer sınıf düzeylerinden belirgin biçimde ayrıştığı görülmektedir. Sonuç olarak 2024 programının, 2018 programına kıyasla üst düzey bilişsel süreçleri ve zihinsel bilgiye dayalı öğrenmeyi daha güçlü biçimde desteklediği; buna karşın her iki programda da psikomotor öğrenmeye yönelik çıktıların görece ihmal edildiği söylenebilir. Elde edilen bulguların, kimya öğretim programlarının geliştirilmesine ve öğrenme çıktılarının bilişsel dengesi üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to comparatively examine the 2018 Chemistry Curriculum published by the Ministry of National Education and the Chemistry Curriculum developed within the framework of the Türkiye Yüzyılı Maarif Model (TYMM) 2024 in terms of the domains of knowledge and cognitive process levels defined by Marzano's Taxonomy. The study aims to reveal how the objectives and learning outcomes included in chemistry curricula structure the nature of learning expected from students. Accordingly, the research was conducted using a document analysis design within a qualitative research framework. In the data analysis process, the objectives in the 2018 Chemistry Curriculum and the learning outcomes in the TYMM 2024 Chemistry Curriculum were classified according to the domains of knowledge and cognitive process levels based on Marzano's Taxonomy. Based on this classification, the data were analyzed using descriptive statistics, and the statistical significance of differences between the two curricula was examined using chi-square (χ²) analysis. The findings indicate that the objectives in the 2018 Chemistry Curriculum are predominantly concentrated at the level of understanding and within the domain of information. In contrast, the learning outcomes in the TYMM 2024 Chemistry Curriculum place greater emphasis on the domain of mental procedures and higher-order cognitive processes, such as analysis and the application of knowledge. However, no curriculum objective or learning outcome corresponding to the metacognitive system and self-system dimensions of Marzano's Taxonomy was identified in either curriculum. In addition, in both curricula, the domain of psychomotor procedures is represented at a limited level. An analysis by grade level reveals that the 11th grade distinctly differs from other grade levels due to its relatively higher proportion of learning outcomes related to mental procedures. Overall, the results suggest that the TYMM 2024 Chemistry Curriculum more strongly emphasizes higher-order cognitive processes and learning based on mental procedures compared to the 2018 curriculum, while psychomotor learning outcomes remain relatively underrepresented in both curricula. The findings are expected to inform curriculum development efforts and contribute to future research on the cognitive balance of learning outcomes in chemistry education.
Benzer Tezler
- 2024 Türkiye yüzyılı maarif modeli ve 2018 ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarının 9. sınıf düzeyinde bilimsel okuryazarlık açısından incelenmesi
Investigation of 2024 Türkiye century education model and 2018 secondary chemistry curricula in terms of scientific literacy at 9th grade level
MELİKE İREM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA AĞLARCI ÖZDEMİR
- Fen bilimlerine yönelik LGS sınavlarında sorulmuş sorular ile Milli Eğitim Bakanlığına ait kaynaklarda yayımlanan soruların beceri temelli sorular düzeyinde bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the questions asked in LGS exams for science and the questions published in the resources of the Ministry of National Education in terms of some variables at the level of skill-based questions
OKAY ANCIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK FEYZİOĞLU
- 10. sınıf asitler ve bazlar konusunda geliştirilen eğitsel kaçış odası uygulamalarının öğrenci akademik başarı ve motivasyonuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of educational escape room applications developed on 10th grade acids and bases on student academic achievement and motivation
NEVRUZE ERKAN ERKOÇ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN ŞENDUR
- Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sorularının fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımları ve yenilenmiş Bloom taksonomisi açısından incelenmesi
An analysis of the High School Entrance System (LGS) questions in terms of learning objectives of the science curriculum and revised Bloom's taxonomy
RECEP MENEKŞE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAT DEMİR
- Türkiye ve Türkmenistan ortaokul fen öğretimi programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative investigation of middle school science curricula of Turkey and Turkmenistan
SHAIRA MATNIYAZOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL KOÇ SARI