The Economic Role of Waqf in the Uzbek Khanates: Implications for Modern Uzbekistan
Özbek Hanlıklarında Vakfın Ekonomik Rolü: Modern Özbekistan İçin Çıkarımlar
- Tez No: 1007289
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMED CHERIF ELAMRI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Özbek Hanlıkları'ndaki vakıf kurumunun tarihsel ekonomik işlevini incelemekte ve modern Özbekistan'ın kamu hizmeti sunumundaki zorluklara çözüm potansiyelini değerlendirmektedir. Uzman görüşmeleri ve tarihsel analize dayalı nitel bir yaklaşım kullanan araştırma, öncelikle Özbekistan'ın devlet merkezli modelindeki bütçe açıkları ve devlet dışı aktör katılımının sınırlılığı gibi temel kısıtları tespit etmektedir. Ardından, tarihsel vakıf sistemini yeniden inşa ederek, onun eğitim, sağlık, altyapı ve sosyal koruma gibi temel sektörleri, verimli mekânsal ve ekonomik kümeler aracılığıyla finanse eden sofistike ve kendi kendini idame ettiren bir sistem olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, vakf kurumunun canlandırılmasının, Özbekistan'ın bu kilit sektörleri geliştirme çabalarını tamamlayacak derin kültürel temelli bir mekanizma sunduğunu hulasa etmektedır. Ancak bunun, sistematik bir arşivsel bilgi birikiminin ihyası ve modern bir İslami finans ekosisteminin geliştirilmesi ile birlikte temel bir yasal reform gerektirdiğini vurgulamaktadır. Tez, vakfı kamu mallarının sağlanmasında devletin mali yükünü hafifletmek, servet dağılımını sağlamak ve toplum kalkınmasını desteklemek için sürdürülebilir bir araç olarak konumlandıran aşamalı bir canlandırma modeli önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the historical economic function of the waqf (Islamic endowment) in the Uzbek Khanates and assesses its potential to address modern Uzbekistan's public service delivery challenges. Using a qualitative approach with expert interviews and historical analysis, the research first identifies key constraints in Uzbekistan's state-centric model, including fiscal deficits and limited non-state participation. It then reconstructs the historical waqf system, revealing it as a sophisticated, self-sustaining engine that funded key sectors such as education, healthcare, infrastructure and social protection through efficient spatial and economic clusters. The study concludes that reviving waqf offers a culturally grounded mechanism to complement state efforts to develop such key sectors. However, this requires a foundational legal reform coupled with systematic archival recovery and the development of a modern Islamic financial ecosystem. The thesis proposes a phased revival model, positioning waqf as a sustainable tool for wealth redistribution, community development, and alleviating the state's fiscal burden in providing public goods.
Benzer Tezler
- Küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyümesi gelişmesinde vakfın rolü
The role of the waqf in the development of small and medium enterprises
GARALLAH ABDULLAH SALEH AL-MALGAMİ
Yüksek Lisans
Arapça
2017
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUHAMMED HARB
- The economics of awqâf in Türkiye
Türkiye'de vakıfların ekonomisi
OZAN MARAŞLI
Doktora
İngilizce
2022
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MONZER KAHF
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN PİŞKİN
- Vakıfların iktisadi ve sosyal kalkınmadaki rolü: Erzurum vakıfları örneğinde (XIX. yüzyıl-merkez)
The role of waqfs in economic and social development: In the example of Erzurum waqfs (XIX. century-center)
SİNAN GİDER
- III. Selim dönemi Mihrimah Sultan, Rüstem Paşa ve Hace Ayşe Sultan Vakıflarının Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik hayatındaki yeri
In the III. Selim Period Mihrimah Sultan, Rüstem Pasha and Hace Ayşe Sultan Waqfs the Role of the Ottoman State in the Socio-Economic Life
ARZU KANSOY
- The strategy of cash waqf optimization in Badan Wakaf Indonesia (BWI)
Badan Wakaf Endonezya'da (BWI) nakit para vakfı optimizasyon stratejisi
MUSTAAN AL FARUQI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ŞUAYB GÜNDOĞDU
