Hemşirelerin uyumlaştırıcı liderlik algılarının tükenmişlik ile ilişkisinde örgütsel güvenin rolü
The role of organizational trust in the relationship between nurses' perceptions of resonant leadership and burnout
- Tez No: 1007393
- Danışmanlar: PROF. DR. ARZU KADER HARMANCI SEREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Günümüzde teknolojik gelişmeler ve işletmeler arasındaki yoğun rekabet çalışma koşullarını ve ortamlarını dönüştürmektedir. Söz konusu değişimler sağlık hizmetleri alanını, bu alanda faaliyet yürüten organizasyonları ve bu organizasyonlarda çalışan işgücünü kapsamaktadır. Sağlık işgücünün önemli unsurları olan hemşirelerin bu tabloda yoğun baskı ve stres altında sorumluluklarını yerine getirmeye çaba harcadıkları gözlemlenmektedir. Özellikle vardiyalı ve esnek çalışma saatlerinin, ağır profesyonel sorumlulukların ve sürekli değişen dinamik koşulların, hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini etkileyen önemli faktörler arasında yer aldığı belirtilmektedir. İlgili literatürde, sağlık kuruluşlarındaki yöneticilerin liderlik davranışları ile örgütsel güvenin hemşirelerin iş performanslarını ve mesleki tatminlerini artırmada önemli örgütsel parametreler arasında yer aldığı belirtilmektedir. Yine hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri, yönetici hemşirelerin liderlik davranışları ve örgütsel güven kavramlarının farklı araştırmalarda pek çok kez değişik modeller dahilinde çalışıldığı, ancak bu tez çalışmasına başlanmadan önce söz konusu kavramları bir arada değerlendiren bir araştırmanın yayınlanmamış olduğu gözlemlenmiştir. Bu doktora tez çalışması kapsamında geçmişte yapılan çalışmalardan farklı ve özgün olarak uyumlaştırıcı liderliğin hemşirelerin tükenmişlik düzeylerine etkisinde örgütsel güvenin düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma hemşirelerin uyumlaştırıcı liderlik algılarının tükenmişlik ile ilişkisinde örgütsel güvenin rolünü belirlemek amacıyla yapılmış nicel, tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde faaliyetine devam eden bir şehir hastanesinde en az bir yıldır çalışan hemşireler oluşturmaktadır. Taro Yamane formülü kullanılarak minimum örneklem büyüklüğü hesaplanmış ve araştırma 386 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Uyumlaştırıcı (Resonant) Liderlik Ölçeği, Örgütsel Güven Ölçeği ve Kopenhag Tükenmişlik Ölçeği kullanılan araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 ve AMOS (Analysis of Moment Structures) 23.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirliğini test etmek amacıyla“Güvenilirlik Analizi”, yapı geçerliliği test etmek için AMOS programından yararlanılarak“Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)”gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Nicel araştırma sonucunda örgütsel güven ölçeği ile uyumlaştırıcı liderlik ölçeği arasında (r=0.821, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki, tükenmişlik ölçeği arasında ise (r=-0.122, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Uyumlaştırıcı liderliğin örgütsel güven üzerindeki etkisi incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisi olduğu (β=0.956, p<0.05), Örgütsel güvenin tükenmişlik üzerindeki etkisi incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir etkisi olduğu (β=-0.157, p<0.05), uyumlaştırıcı liderliğin tükenmişlik üzerindeki etkisi incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür (β=-0.066, p>0.05). Uyumlaştırıcı liderliğin tükenmişlik üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin düzenleyici rolünün anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda, sağlık kuruluşlarında hemşirelerin tükenmişliğini azaltmak amacıyla, yöneticilerin uyumlaştırıcı liderlik tarzlarını benimsemeleri ve örgütsel güven ortamını güçlendirmeleri önerilmektedir. Uyumlaştırıcı liderliğin, yalnızca bugünün iş gücü koşullarında değil, aynı zamanda gelecekteki sağlık sistemlerinde de sürdürülebilir insan yönetimi açısından stratejik bir liderlik yaklaşımı olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır
Özet (Çeviri)
Purpose: In today's world, rapid technological advancements and growing competition across industries have significantly reshaped working conditions and environments. The healthcare sector, along with the institutions operating within it and their workforce, is no exception to this transformation. Nurses, as a critical component of the healthcare system, are observed to carry out their duties under considerable stress and pressure. Elements such as shift-based schedules, irregular working hours, demanding professional responsibilities, and ever-evolving workplace dynamics are commonly recognized as key factors contributing to burnout among nurses. The relevant literature suggests that leadership behaviors of managers in healthcare institutions and the concept of organizational trust are among the critical organizational parameters that enhance nurses' job performance and professional satisfaction. Although previous research has examined nurses' burnout levels, managerial leadership behaviors, and organizational trust within various models, no published study has simultaneously evaluated all these concepts together prior to this dissertation. This doctoral study aims to fill that gap by uniquely examining the moderating role of organizational trust in the relationship between resonant leadership and nurses' burnout levels. Materials and Methods: This is a quantitative, descriptive study conducted to identify the role of organizational trust in the relationship between nurses' perceptions of resonant leadership and burnout. The study population consisted of nurses who had been employed for at least one year in a city hospital operating in Istanbul. Using the Taro Yamane formula, the minimum sample size was calculated, and the study was carried out with 386 nurses. The study employed the Resonant Leadership Scale, the Organizational Trust Scale, and the Copenhagen Burnout Inventory to gather data. The collected responses were analyzed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 25.0 and AMOS (Analysis of Moment Structures) version 23.0. To assess the reliability of the instruments, reliability analysis was conducted. Additionally, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed via AMOS to evaluate the construct validity of the measurement tools. Findings: The quantitative analysis revealed a statistically significant and positive correlation between the Organizational Trust Scale and the Resonant Leadership Scale (r = 0.821, p < 0.05), and a statistically significant but negative correlation between the Burnout Scale and the other two scales (r = -0.122, p < 0.05).The analysis revealed that resonant leadership had a statistically significant and positive impact on organizational trust (β = 0.956, p < 0.05). In turn, organizational trust demonstrated a statistically significant and negative effect on burnout levels (β = -0.157, p < 0.05). On the other hand, resonant leadership alone did not show a statistically significant direct effect on burnout (β = -0.066, p > 0.05). The moderating role of organizational trust in the relationship between resonant leadership and burnout was found to be statistically significant (p < 0.05). Conclusion: Based on the results of this study, it is recommended that managers in healthcare institutions adopt resonant leadership styles and strengthen organizational trust environments in order to reduce nurses' burnout. Resonant leadership should be considered not only as a response to the demands of today's workforce but also as a strategic leadership approach for sustainable human resource management in future healthcare systems.
Benzer Tezler
- Üst ve ast düzeydeki hemşirelerin birbirlerine karşı tutumları ile beklentilerinin karşılanması ilişkisi
The Relationship between the attitudes of head nurses and floor nurses toward each other and the extent to which they meet each other`s expectations
BİLGİ GÜLSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEVGİ OKTAY
- Hemşirelerin anksiyete düzeylerinin saptanması ve hemşireleri iş ortamında etkileyen stresörlerin tanımlanması
Başlık çevirisi yok
REFİA SELMA GÖRGÜLÜ
- Hemşirelerin ağrıya ve ağrısı olan hastalara yaklaşımları konusunda bilgilerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
GÜLTEN KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Hemşirelerin bağımlı-bağımsız işlevlerinden en çok hangilerini yerine getirdiklerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
HATİCE HAYTURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Hemşirelerin aşırı isteklerde bulunan hastalara bakım verirken karşılaştıkları durumlar ve hemşire yaklaşımları
Determination of difficulties experienced by nurses in caring of the patients who have overdemands and approaches of nurses to thes patients
ŞERİFE ÖZDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBAHAT KUM