Postkolonyalizmler: Zihin dekolonizasyonu bağlamında postkolonyal kuram üzerine bir inceleme
Postcolonialisms: An examination of postcolonial theory in the context of decolonization of the mind
- Tez No: 1007506
- Danışmanlar: PROF. DR. GONCA BAYRAKTAR DURGUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sömürgecilik sadece siyasi, sosyal ve ekonomik değil aynı zamanda kültürel ve bilişsel etkileri sebebiyle hem Batı hem de Batı-dışı toplumları etkilemiş bir fenomendir. Sömürgeciliğin meşrulaştırıcı gücü olan sömürgeci zihniyet, sömüren ve sömürülen arasında oluşturduğu üstünlük hiyerarşisi söylemiyle sömürgeci sistemin ontolojik, epistemolojik ve metodolojik alt yapısını oluşturmuştur. 20. yüzyılın başlarında başlayan dekolonizasyon hareketleriyle birlikte sömürgeci sistemin sadece maddi değil psikolojik ve kültürel etkileri de sorgulanmıştır. Literatürde postkolonyal teori olarak adlandırılan eleştirel yaklaşım, 1950'li yıllardan sonra etkisini göstermiş ve dekolonizasyon sürecinin farklı yönlerini ele almıştır. Postkolonyal teori her ne kadar Batı akademilerinde etkili olmuşsa da günümüzde farklı ülke ve coğrafyalarda yeni dekolonyal ve postkolonyal yaklaşımlar ortaya çıkmaktadır. Ancak farklı coğrafyalarda gelişen postkolonyal ve dekolonyal yaklaşımları karşılaştırmalı bir şekilde inceleyen çalışmaların azlığı literatürdeki önemli eksikliklerden biri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma zihin dekolonizasyonu kavramı bağlamında postkolonyal ve dekolonyal yaklaşımları, ana akım postkolonyal teori, Asya postkolonyal teori, Afrika postkolonyal teori ve Latin Amerika postkolonyal teori şeklinde tasnif ederek karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelemektedir. Tasnif edilen bu yaklaşımlar, sömüren ve sömürülenin temsili, tarihyazımı, dil/kültür, varlık ve bilgi bağlamında analiz edilmekte ve farklı postkolonyal yaklaşımların sömürgeci zihniyete eleştirisi ele alınmaktadır. Son olarak bu çalışma, ele aldığı ekollerin eleştirisinden faydalanarak dekolonizasyon fikrini ontolojik, epistemolojik ve metodolojik dekolonizasyon bağlamında ele alan bütüncül bir yaklaşımın imkanını holistik dekolonizasyon kavramsallaştırmasıyla sorgulamaktadır. Holistik dekolonizasyon sömürgeci zihniyetin oluşturduğu üstünlük hiyerarşisini teorik ve yapısal bir bütünlükle eleştiren bütüncül bir yaklaşımdır. Bu bağlamda sadece sömürgeci zihniyetin dekolonize edilmesini değil sömürülenin dekolonyal projedeki konumunu teorik ve yapısal zeminde sorunsallaştırmaktadır. Son olarak holistik dekolonizasyon sömürgeci zihniyetin dekolonize edilmesi aşamasında ontolojik dekolonyal irade, tanımlayıcı fail, polisentrik uzlaşmacı yapısal sistem, seçici temellük ve müfredatın dekolonize edilmesi gibi ontolojik, epistemolojik ve metodolojik dekolonizasyonda etkili olacak kavram seti önermektedir.
Özet (Çeviri)
Colonialism is a phenomenon that has influenced both Western and non-Western societies due to its political, social, and economic impacts, as well as its cultural and cognitive dimensions. The colonial mentality which served as the legitimizing force of colonialism, constituted the ontological, epistemological, and methodological foundation of the colonial system through a discourse of a hierarchy of superiority established between the colonizer and the colonized. With the decolonization movements that began in the early 20th century, not only the material but also the psychological and cultural effects of the colonial system were questioned. The critical approach known as postcolonial theory in the literature gained prominence after the 1950s, addressing various dimensions of the decolonization process. While postcolonial theory has been influential within Western academia, new decolonial and postcolonial approaches are currently emerging across diverse countries and geographies. However, the scarcity of studies that comparatively examine postcolonial and decolonial approaches developing in different geographies is a significant gap in the literature. Within the context of the concept of decolonization of the mind, this distertation adopts a comparative perspective by classifying postcolonial and decolonial approaches into mainstream postcolonial theory, Asian postcolonial theory, African postcolonial theory, and Latin American postcolonial theory. These classified approaches are analyzed in terms of the representation of colonizer and colonized, historiography, language/culture, existence, and knowledge, and the critique of the colonial mentality offered by different postcolonial approaches is discussed. Finally, drawing on the critiques of these schools, the distertation explores the possibility of an holistic approach that addresses the idea of decolonization within ontological, epistemological, and methodological frameworks through the conceptualization of holistic decolonization. Holistic decolonization is an integrated approach that critiques the hierarchy of superiority established by the colonial mentality within a theoretical and structural framework. In this regard, it problematizes not only the decolonization of the colonial mentality but also the position of the colonized within the decolonial project on both theoretical and structural grounds. Ultimately, holistic decolonization proposes a conceptual set for effective ontological, epistemological, and methodological decolonization including the ontological decolonial will, the defining agent, a polycentric consociational structural system, selective appropriation, and the decolonization of the curriculum.
Benzer Tezler
- Distorting the realist narrative: Representations of reality in Orhan Pamuk`s“My Name is Red”and“Salman Rushdie`s”“Midnight`s Children”
Gerçekçi anlatının bozumu: Orhan Pamuk`un“My Name is Red”ve“Salman Rushdie`s”“Midnight`s Children”adlı romanlarında gerçeğin temsili
SİMLA AYŞE KANGAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
İngiliz Dili ve EdebiyatıYeditepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEDRET KURAN BURÇOĞLU
- Post kolonyal toplumlarda birlikte yaşama kültürü: Malezya'da farklılıkların varoluş tecrübesi
Cultural cohesion in post-colonial societies: Malaysian experience of coexistenting differences
MİNE KORKUT
- Distortion of identity in E.M. Forster's A Passage to India and Chinua Achebe's No Longer at Ease, a postcolonial theoretical approach
E.M. Forster'ın Hindistan'a Bir Geçit ve Chinua Achebe'nın Artık Huzur Yok eserlerinde kimlik bozulması: Postkolonyal kuramı bağlamında bir yaklaşım
LWAA ALSAIFI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ JAVID ALIYEV
- The postcolonial“Other”in Arthur C. Clarke's Childhood's End and its TV adaptation
Arthur C. Clarke'ın Childhood's End Romanında ve TV uyarlamasında postkolonyal“Öteki”
NUSRET EMRE İKİZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İngiliz Dili ve EdebiyatıKapadokya Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN GÜNDÜZ ÖZDEMİRCİ
- Examining David Greig's plays in terms of post-colonialism
David Greig oyunlarının post kolonyalizm açısından incelenmesi
BÜŞRA GÜRCÜ ULUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İngiliz Dili ve EdebiyatıTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BOYNUKARA
